Ελεύθερη βούληση!

[smarti]

Τι ακριβώς είναι η ελεύθερη βούληση?
Στη ζωή μας όλοι μας έχουμε να αντιμετωπίσουμε διάφορες καταστάσεις είτε καλές είτε κακές. ο Κύριος είναι αυτός που μας τις στέλνει, ώστε να μας διαπαιδαγωγήσει? Και αν ναι, έχουμε εμείς ελεύθερη βούληση να τις αντιμετωπίσουμε όπως εμείς θέλουμε? Η για να είμαστε σωστοί και για να ξέρουμε ότι πράττουμε το σωστό θα πρέπει πάντα να συμβουλευόμαστε τον πνευματικό μας και από τη στιγμή που το κάνουμε αυτό, από αυτή τη στιγμή σταματάει η ελεύθερη βούληση? Σε μία κατάσταση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ο Κύριος περιμένει από εμάς να πράττουμε το σωστό? Αν όμως το σωστό είναι μόνο αυτό που μας λέει ο πνευματικός μας και εμείς πρέπει για να κάνουμε υπακοή, να το ακολουθήσουμε , έχουμε καθόλου ελεύθερη βούληση? Τι ακριβώς είναι αυτή η ελεύθερη βούληση?

[smarti]

Τι είναι ελεύθερη βούληση μέσα στον χριστιανισμό?

[Ionas]

Αγαπητή Σμαρώ

Ελεύθερη βούληση ή αυτεξούσιο (κατά τους αγίους Πατέρες) είναι η Ελευθερία που μας έδωσε ο Θεός όταν μας δημιούργησε "κατ' εικόνα" δική Του ώστε να αποφασίζουμε για τις πράξεις μας δηλαδή πως θα ενεργήσουμε σε κάθε περίπτωση. Στον Πνευματικό μας πρέπει να κάνουμε υπακοή γιατί εμείς τον διαλέξαμε για να ταπεινωνόμαστε και να ασκούμαστε στην αρετή. Για τις αμαρτίες μας θα δώσουμε λόγο και ο Πνευματικός για τις δικές του. Αν ένας πνευματικός μας οδηγεί σε λάθος δρόμο πρέπει να τον αλλάξουμε. Σε καμία περίπτωση η υπακοή δεν μας απαλλάσει από τυχών αμαρτήματα που θα κάνουμε ένεκα της υπακοής . Είμαστε λογικά πρόβατα του Κυρίου και όχι χαζοπρόβατα...

[arxontopoulo]

Τι ακριβώς είναι η ελεύθερη βούληση?
Στη ζωή μας όλοι μας έχουμε να αντιμετωπίσουμε διάφορες καταστάσεις είτε καλές είτε κακές. ο Κύριος είναι αυτός που μας τις στέλνει, ώστε να μας διαπαιδαγωγήσει? Και αν ναι, έχουμε εμείς ελεύθερη βούληση να τις αντιμετωπίσουμε όπως εμείς θέλουμε? Η για να είμαστε σωστοί και για να ξέρουμε ότι πράττουμε το σωστό θα πρέπει πάντα να συμβουλευόμαστε τον πνευματικό μας και από τη στιγμή που το κάνουμε αυτό, από αυτή τη στιγμή σταματάει η ελεύθερη βούληση? Σε μία κατάσταση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ο Κύριος περιμένει από εμάς να πράττουμε το σωστό? Αν όμως το σωστό είναι μόνο αυτό που μας λέει ο πνευματικός μας και εμείς πρέπει για να κάνουμε υπακοή, να το ακολουθήσουμε , έχουμε καθόλου ελεύθερη βούληση? Τι ακριβώς είναι αυτή η ελεύθερη βούληση?

Εννοείται πως έχουμε ελεύθερη βούληση. Και η υπακοή μας στον πνευματικό με ελεύθερη βούληση γίνεται. Δεν μας εξαναγκάζει κανείς. Επίσης, δεν κάνουμε υπακοή γιατί κάποιος -εν προκειμένω ο πνευματικός μας- είναι αλάνθαστος. Απλά, ο πνευματικός ως πιο έμπειρος στην πνευματική ζωή και με μεγαλύτερη διάκριση, μας νουθετεί και αναλαμβάνει τον ρόλο του καθοδηγητή-θεραπευτή. Κάνοντας, όμως, υπακοή πρωτίστως κόβουμε το θέλημά μας, ταπεινωνόμαστε και έτσι έρχεται η Χάρις του Θεού μέσα μας.

[dionysisgr]

Smarti, εαν θες την γνωμη μου, ελευθερη βουληση, ως ορισμος και εκπληρωση και πληρη δικαιωση αυτης, ειναι το να την αναιρεσεις τελειως, και να την αφησεις στα ποδια του Κυριου, μεσω του Πνευματικου σου, εαν εισαι λαϊκος, η του Γεροντος σου εαν εισαι Μοναχος, ωστε το θελημα σου σιγα σιγα, μερα με την ημερα, να γινει ταυτοσημο με το θελημα Του Εσταυρωμενου.

Αυτος ειναι ο σκοπος για τον οποιο εδοθη. Το να χρησιμοποιει καποιος το θελημα του, ομως μονο για ιδιοτελεις σκοπους, δηλαδη για να κανει τα γουστα του, να το πω λαϊκα, ειναι ο σιγουρος δρομος για την απωλεια.

Με λιγα λογια "θελω" και Χριστος, δεν πανε μαζι. Θελω τα του Χριστου, και τον Χριστο, οχι μονο παει, αλλα σε παει και στην Ουρανια Βασιλεια Του με σιγουρια.

Βεβαια, οσο ευκολα γραφονται αυτα, τοσο απειρως δυσκολο, ειναι να τηρηθουν και να γινουν πραξη. Αλλα, εκει ειναι ολος ο αγωνας, ολο το μυστηριο, ολη η Πιστη μας. Η ουσια της.

Μπαινοντας καποιος στην Πιστη την Αγία μας, ναι μεν χρησιμοποιει την ελευθερη βουληση του για να εισελθει, λεει το ΝΑΙ στον Χριστο δηλαδη, στην κληση που εχει λαβει, αλλα απο την στιγμη που θα παρει την αποφαση, θα βαλει την καλη αρχη που ελεγε ο Γ.Παϊσιος, τερμα το θελημα. Το θελημα του Θεου απο εκει και περα εχει τον πρωτο λογο και τον τελευταιο.

Η συντριπτικη πλειοψηφια των ανθρωπων, σκεπτομενοι κοσμικα, ουτε καν διανοουνται να παραχωρησουν τα πρωτεια του θεληματος τους, σε καποιον αλλον, ακομα δε και εαν αυτος ειναι ο Ιδιος ο Θεος και Δημιουργος τους.

Σου λεει ο αλλος: Εγω ειμαι ελευθερος! Γιατι να υποταχτω σε καποιον; Η ακομα και στον Θεο; Δεν θελει ο Θεος να ειμαστε ελευθεροι;

Φαινομενικα τα ερωτηματα αυτα ειναι ορθα. Ομως η ορθοτητα τους φθανει μεχρι τον ταφο..

Ο ανθρωπος κατα την απολυτη πραγματικοτητα ΔΕΝ ειναι ελευθερος με την ουσιαστικη εννοια του ορου, διοτι, Α' δεν εχει λογο για την υπαρξη του, Β' δεν εχει λογο για τον θανατο του, και Γ' δεν εχει λογο για πολλα απο τα οποια του συμβαινουν στην ζωη του και τα οποια δεν εξαρτωνται απο αυτον, π.χ. μια σοβαρη απροσμενη αρρωστια.. η απωλεια ενος στενου προσωπου κλπ..

Συνεπως, αυτο που ολοι μας καλουμε "ελευθερια" στην ζωη αυτη, στην πραγματικοτητα ειναι ενα πεπερασμενο και περιορισμενο πεδιο ασκησεως της θελησεως μας.

ΜΟΝΟΝ εαν το κατευθυνουμε προς τον Θεο, δικαιωνεται και ελευθερωνεται πληρως και απολυτως, και απο τον ιδιο τον θανατο ακομα, και απο καθε δεσμευση, το θελημα μας. Ισως οχι στην πληροτητα του απο αυτην την ζωη, σιγουρα ομως κατα την αψευδη επαγγελια Του, στην μελλουσα. Βεβαια σημεια, και γευση της ελευθεριας αυτης της οντολογικης, εχουμε απο τωρα αρκετα, μεσω των Αγιων μας.

Ετσι λοιπον αυτοι οι λιγοι, οι ελαχιστοι που καταφερνουν με αιμα, δακρυα, πονο, ιδρωτα, πεινα, αγρυπνια, ταπεινωση, εξουδενωση, εγκαταλειψη, και αλλα παραγωγα της ασκησεως, να αφησουν το θελημα τους στην βαση του Σταυρου του Κυριου, ειναι οι πραγματικα ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ.

Γιατι εαν δεν πραξει καποιος αυτο, τοτε νομιζοντας οτι ασκει την "ελευθερια" του, στην ουσια την υποτασσει στην πιο μεγαλη σκλαβια και δουλοπρεπεια, δηλαδη στην αμαρτια. Και ενω εξωτερικα νιωθει οτι δεν δεσμευεται, στην ουσια εχει παραχωρησει πληρη δικαιωματα, στον αντιθετο.

Ελευθερη βουληση εχουμε, ολοι, το θεμα λοιπον ειναι να την κατευθυνουμε προς το ακρον αγαθον, προς την δικαιωση της, προς την εκπληρωση της, προς τον Κυριο της Δοξης.

Πιο σημαντικη βεβαια κατα πολλους Πατερες ειναι η λεγομενη προαιρεση του ανθρωπου, η οποια προηγειται της βουλησεως, και ειναι αυτη που "βλεπει" και προορά ο Θεος, και δινει τις κλησεις στους ανθρωπους που εμεις μετεπειτα τιμουμε ως Αγιους.

Αλλα αυτο ειναι θεμα μιας αλλης συζητησης. Ελπιζω να σε βοηθησα λιγο, ειναι πολυ λεπτα αυτα τα θεματα και σηκωνουν πολλη συζητηση γιατι ειναι και ουσιαστικα.

[filotas]

Η ελευθερία είναι συστατικό της φύσης του Θεού. Όμως ο Θεός είναι σταθερά προσανατολισμένος στο Αγαθό. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι ελεύθερος να κάνει ότι θέλει ή ότι αυτό που θέλει είναι το αγαθό;

Φιλοσοφικά ερωτήματα, η ουσία όμως είναι ότι υπάρχει ελευθερία ακόμη κι όταν είναι σταθερά προσανατολισμένη και αμετακίνητη.

Έτσι και άνθρωπος που είναι πλασμένος κατ' εικόνα Θεού, έλαβε ως δώρο από τη δημιουργία του την ελευθερία ως συστατικό της φύσης του. Μπορεί να κάνει ότι θέλει, όμως ο Απόστολος Παύλος λέει: "12 Πάντα μοι έξεστιν, αλλ' ου πάντα συμφέρει· πάντα μοι έξεστιν, αλλ' ουκ εγώ εξουσιασθήσομαι υπό τινος" (Κορινθ. Α 6, 12), δηλαδή: "Όλα τα μπορώ, αλλά δεν είναι όλα προς το συμφέρον μου (της ψυχής μου). Όλα τα μπορώ, αλλά δεν θ' αφήσω κανένα να μου στερήσει την ελευθερία".

Όπως όλα τα χαρίσματα του Θεού, έτσι και η ελευθερία έχει αξία, όταν φωτίζεται από τη Χάρι του Θεού και οδηγεί στο αγαθό. Όταν απομακρυνθεί η Χάρις του Θεού, η ελευθερία οδηγεί σε πράξεις που βλάπτουν την ψυχή μας. Γι αυτό ευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος που χρησιμοποιεί την ελευθερία του για να την προσφέρει στην Αγάπη του για το Θεό, κι έτσι να κερδίσει την αιωνιότητα.

"Εί τις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι. 25 ός γάρ αν θέλη την ψυχήν αυτού σώσαι, απολέσει αυτήν· ός δ' αν απολέση την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού, ευρήσει αυτήν. 26 τι γάρ ωφελείται άνθρωπος, εάν τον κόσμον όλον κερδήση, την δε ψυχήν αυτού ζημιωθή; ή τι δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού; 27 μέλλει γάρ ο υιός τού ανθρώπου έρχεσθαι εν τή δόξη τού πατρός αυτού μετά των αγγέλων αυτού, και τότε αποδώσει εκάστω κατά την πράξιν αυτού. " (Ματθ. 16, 24-27) Όποιος θέλει, λέει ο Χριστός μας, να με ακολουθήσει, αυτός θα σηκώσει το σταυρό του και θα δώσει ακόμη και την επίγεια ζωή του για να κερδίσει την ψυχή του, που είναι πολυτιμότερη από κάθε τι άλλο πάνω στη γη. Κι όταν ο Χριστός μας έλθει στη Δόξα του Πατέρα Του (κατά τη Δευτέρα Παρουσία) θα αποδώσει στον καθένα ανάλογα με την προσπάθειά του.

[Ionas]

Επειδή η συζήτηση γίνεται πιο πολύ φιλοσοφική θέλω να αναφερθώ και σε κάποιες τοποθετήσεις Πατέρων. Ο Όσιος Μακάριος ο Αιγύπτιος λέει: Εν τω Θεώ είναι τα πάντα ακόμη και η γεένα του πυρός (κόλαση), δεν υπάρχει χώρος υλικός, πνευματικός, και πλάσμα Του στο οποίο να μην είναι...είναι παντού αλλά αφήνει και το κακό να ενεργεί, αφήνει τον άνθρωπο να επιλέξει. Βρίσκεται μέσα στον άνθρωπο το Πανάγιο Πνεύμα αλλά είναι δυνατόν αυτός να επιλέξει το κακό και τότε δεν ενεγεί το Πνεύμα το Άγιο. Η Παντοδυναμία του Θεού είναι απεριόριστη, η Ελευθερία Του απεριόριστη, η Παρουσία Του απεριόριστη. Το επιβεβαιώνει ο Απόστολος Παύλος: "εν Αυτώ εσμέν και ζώμεν και κινούμεθα ....".
Η προαίρεση είναι κίνηση του Αυτεξουσίου προς το αγαθό ή το κακό. Λέγεται δε προαίρεση γιατί προηγείται των έργων δηλαδή ουσιαστικά προαίρεση είναι η γενική απόφαση κάποιου να κάνει το καλό ή το κακό, οπότε είναι καλοπροαίρετος ή κακοπροαίρετος ανεξάρτητα αν το κατόρθωσε ή όχι...

[smarti]

Σας ευχαριστώ πολύ για τις απαντήσεις σας.....πάνω στο ερώτημα μου.
Δεν ξέρω τώρα αν κατάλαβα σωστά από όλα αυτά που διάβασα, αλλά νομίζω όλοι σας λέτε ότι έχουμε ελεύθερη βούληση, στο να διαλέγουμε ανάμεσα στο σωστό και στο λάθος. Δηλαδή είμαστε ελεύθεροι να διαλέξουμε όποιον δρόμο θέλουμε εμείς ....έτσι νομίζω το βλέπω και εγώ λιγάκι....πιο πολύ όμως νομίζω μπήκα στο νόημα σε αυτό που γράφει ο Διονύσης..ότι τελικά η ελευθερία μας αυτή είναι , όλα να τα αφήσουμε στον Κύριο μας..κάποιες φορές νομίζουμε ότι έχουμε ελευθερία πάνω σε κάποια ζητήματα και ίσως έχουμε, γιατί συνέχεια θα ζούμε μέσα στους πειρασμούς και θα πρέπει με δική μας ελευθερία να διαλέγουμε ή το σωστό ή το λάθος.(όταν δεν είναι δυνατόν να πάρουμε τη συμβουλή από τον πνευματικό μας )αλλά νομίζω τελικά ότι το νόημα είναι αυτό, ότι όταν καταλάβουμε ή μάλλον όταν ο Κύριος μας φέρει στο δρόμο του, ότι σταματάει πια η ελεύθερη βούληση και αφήνουμε τη ζωή μας στα χέρια του.Έχουμε ελευθερία ως ένα μικρό βαθμό..και όχι παραπάνω..Νομίζω πως μετά από όλα αυτά που μου γράψατε τελικά κάπως έτσι το βλέπω..Αν κάνω λάθος θα χαιρόμουν να μου το πείτε..

[dionysisgr]

Δεν ειναι για την πυρα η φιλοσοφια, και δη η κατα Θεον φιλοσοφια Ionas, δηλαδη η θεολογια.

Kαι φαγητο ακομα, για να φτιαξεις να φας, δεν αρκει μονο η πραξη, δηλαδη το να μαζεψεις τα υλικα και να αναψεις φωτια, θελει και θεωρια, να ξερεις τι παει με τι, πως θα μαγειρεψεις.

Αρα γιατι κατα την γνωμη σου, δεν θα επρεπε να γινει πιο φιλοσοφικη η συζητηση αυτη; Πρεπει να μενουμε παντα στο ισογειο, δεν πρεπει να ανεβαινουμε και λιγο πιο πανω;

[Ionas]

Όχι Dionisis, αυτό που λες είναι όταν βλέπεις το ποτήρι μισοάδειο.........θέλω να το βλέπω μισογεμάτο. Άλλωστε το ότι παρέθεσα μια Πατερική άποψη επί του θέματος το βεβαιώνει, περιττή ερώτηση.................