τρώμε τη σάρκα του αδελφού μας?

[eleimon]

Του Αββά Δωροθέου,

Στ΄ Διδασκαλία (αποσπάσματα) σ. 187- 203).

Από το βιβλίο Έργα Ασκητικά, Εκδόσεις «Ετοιμασία»,

Ι. Μ. Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Καρέα,







Ξέρεις πόσο μεγάλη αμαρτία είναι να κρίνεις τον πλησίον; Παραγματικά, τι μπορεί να είναι βαρύτερο απ’ αυτό; Τι άλλο μισεί τόσο πολύ και αποστρέφεται ο Θεός σαν την κατάκριση; Όπως ακριβώς είπαν οι Πατέρες, δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα απ’ αυτήν.


Και όμως λένε ότι από αυτά τα μικροπράγματα φτάνει κανείς σ’ αυτό το τόσο μεγάλο κακό. Από το να δεχτεί μιά μικρή υποψία για τον πλησίον, από το να λέει: « Τι σημασία έχει αν ακούσω τι λέει αυτός ο αδελφός; Τι σημασία έχει αν πω και εγώ αυτόν τον λόγο; Τι σημασία έχει αν δω που πάει αυτός ο αδελφός ή τι πάει να κάνει αυτός ο ξένος»; Αρχίζει… ο νους να αφήνει τις δικές του αμαρτίες και ν’ απασχολείται με τη ζωή του πλησίον. Από εκεί φτάνει κανείς στην κατάκριση, στην καταλαλιά, στην εξουδένωση. Από εκεί πέφτει σ’ όσα κατακρίνει. Επειδή δεν φροντίζει για τις δικές του κακίες, επειδή δεν κλαίει, όπως είπαν οι Πατέρες, τον πεθαμένο εαυτόν του, δεν μπορεί σε τίποτα απολύτως να διορθώσει τον εαυτόν του, αλλά πάντοτε απασχολείται με τον πλησίον. Και τίποτα δεν παροργίζει τόσο το Θεό, τίποτα δεν ξεγυμνώνει τόσο τον άνθρωπο και δεν τον οδηγεί στην εγκατάλειψη, όσο η καταλαλιά, η κατάκριση και η εξουδένωση του πλησίον.


Γιατί άλλο πράγμα είναι η καταλαλιά και άλλο η κατάκριση και άλλο η εξουδένωση.


• Καταλαλιά είναι το να διαδίδεις με λόγια τις αμαρτίες και τα σφάλματα του πλησίον π.χ. ο τάδε είπε ψέματα, οργίστηκε ή πόρνευσε ή κάτι τέτοιο έκαμε. Λέγοντας όλα αυτά, ήδη κανείς «καταλαλεί», δηλαδή, μιλάει με εμπάθεια εναντίον κάποιου, συζητάει με εμπάθεια για το αμάρτημά του.


• Κατάκριση είναι το να κατηγορήσει κανείς τόν ίδιο τον άνθρωπο, λέγοντας ότι αυτός είναι ψεύτης, είναι οργίλος, είναι πόρνος. Γιατί έτσι κατέκρινε την ίδια τη διάθεση της ψυχής του και έβγαλε συμπέρασμα για όλη τη ζωή του, λέγοντας ότι είναι τέτοια η ζωή του, τέτοιος είναι αυτός και σαν τέτοιο τον κατέκρινε. Και αυτό είναι πολύ μεγάλη αμαρτία. Γιατί είναι άλλο να πει κανείς ότι κάποιος οργίστηκε και άλλο να πει ότι κάποιος είναι οργίλος και να βγάλει συμπέρασμα, όπως είπα, για όλη του τη ζωή. Και τόσο πιο βαριά από κάθε άλλη αμαρτία είναι η κατάκριση, ώστε και ο ίδιος ο Χριστός να φτάσει να πεί: « Υποκριτή, βγάλε πρώτα από το μάτι σου το δοκάρι, και τότε κοίταξε να βγάλεις την αγκίδα από το μάτι του αδελφού σου» (Λουκ. 6, 42). Και παρομοίασε τη μεν αμαρτία του πλησίον με αγκίδα, τη δε κατάκριση με δοκάρι. Τόσο πολύ βαριά είναι η κατάκριση που ξεπερνάει σχεδόν κάθε άλλη αμαρτία…


Γιατί να μήν κατακρίνουμε καλύτερα τους εαυτούς μας και τα ελαττώματα μας, που τα ξέρουμε πολύ καλά και που γι’ αυτά θα δώσουμε λόγο στο Θεό; Γιατί αρπάζουμε την κρίση από το Θεό; Τι ζητάμε από το πλάσμα Του;…Γιατί θέλουμε να πάρουμε επάνω μας τα βάρη των άλλων; Εμείς έχουμε τι να φροντίσουμε, αδελφοί μου. Καθένας ας έχει το νου του στον εαυτόν του και στις αμαρτίες του. Μόνο ο Θεός μπορεί είτε να δικαιώσει είτε να κατακρίνει τον καθένα, γιατί Αυτός μόνο ξέρει του καθενός την κατάσταση και τη δύναμη και το περιβάλλον και τα χαρίσματα και την ιδιοσυγκρασία και τις ιδιαίτερες ικανότητές του και κρίνει σύμφωνα μ’ όλα αυτά, όπως Αυτός μόνον γνωρίζει. Διαφορετικά, βέβαια, κρίνει ο Θεός τα έργα του επισκόπου και διαφορετικά του άρχοντα, αλλιώς του ηγουμένου και αλλιώς του υποτακτικού, αλλιώς του νέου και αλλιώς του γέρου, αλλιώς του άρρωστου και αλλιώς του γερού. Και ποιός μπορεί να κρίνει σύμφωνα μ’ αυτές τις προϋποθέσεις παρά μόνον Αυτός που δημιούργησε τα πάντα, Αυτός που έπλασε τα πάντα και γνωρίζει τα πάντα;…


Τίποτα απολύτως δεν μπορεί να ξέρει ο άνθρωπος από τις βουλές του Θεού. Μόνον Αυτός είναι Εκείνος που καταλαβαίνει τα πάντα και είναι σε θέση να κρίνει τον καθένα, όπως μόνος αυτός γνωρίζει.


Πραγματικά, συμβαίνει να κάνει κάποιος αδελφός μερικά πράγματα με απλότητα. Αυτή όμως η απλότητα ευαρεστεί στο Θεό περισσότερο από ολόκληρη τη δική σου ζωή. Και συ κάθεσαι και τον κατακρίνεις και κολάζεις τη ψυχή σου; Και αν κάποτε υποκύψει στην αμαρτία, πως μπορείς να ξέρεις πόσο αγωνίστηκε και πόσο αίμα έσταξε, πρίν κάνει το κακό, ώστε να φτάνει να μοιάζει η αμαρτία του σχεδόν σαν αρετή στα μάτια του Θεού; Γιατί ο Θεός βλέπει τον κόπο του και τη θλίψη που δοκίμασε, όπως είπα, πρίν να κάνει το κακό, και τον ελεεί και τον συγχωρεί. Και ο μεν Θεός τον ελεεί, εσύ δε τον κατακρίνεις, και χάνεις τη ψυχή σου; Που ξέρεις ακόμα και πόσα δάκρυα έχυσε γι’ αυτό, ενώπιον του Θεού; Και συ μεν έμαθες την αμαρτία, δεν ξέρεις όμως τη μετάνοια. Μερικές φορές μάλιστα δεν κατακρίνουμε μόνο, αλλά και εξουδενώνουμε.


• Εξουδένωση είναι όταν, όχι μόνον κατακρίνει κανείς κάποιον, αλλά και τον εκμηδενίζει, σαν να τον αποστρέφεται και τον σιχαίνεται σαν κάτι αηδιαστικό. Αυτό είναι ακόμα χειρότερο καο πολύ πιο καταστρεπτικό από την κατάκριση.


Όσοι όμως θέλουν να σωθούν δεν προσέχουν καθόλου τα ελαττώματα του πλησίον, αλλά προσέχουν πάντοτε τις δικές τους αδυναμίες και έτσι προκόβουν. Σαν εκείνον που είδε τον αδελφό του να αμαρτάνει και στενάζοντας βαθιά είπε: « Αλλοίμονο μου, γιατί σήμερα πέφτει αυτός, οπωσδήποτε αύριο θα πέσω εγώ». Βλέπεις με ποιό τρόπο επιδιώκει τη σωτηρία του, πως προετοιμάζει τη ψυχή του; Πως κατάφερε να ξεφύγει αμέσως από την κατάκριση του αδελφού του; Γιατί λέγοντας ότι: « Οπωσδήποτε θα αμαρτήσω και εγώ αύριο» έδωσε την ευκαιρία στον εαυτόν του ν’ ανησυχήσει και να φροντίσει για τις αμαρτίες που επρόκειτο δήθεν να κάνει. Και μ’ αυτό τον τρόπο ξέφυγε την κατάκριση του πλησίον. Και δεν αρκέστηκε μέχρις εδώ, αλλά κατέβασε τον εαυτόν του χαμηλότερα απ’ αυτόν που αμάρτησε λέγοντας: « Και αυτός μεν μετανοεί για την αμαρτία του, εγώ όμως δεν είναι σίγουρο ότι θα μετανοήσω, δεν είναι σίγουρο ότι θα τα καταφέρω, δεν είναι σίγουρο ότι θα έχω τη δύναμη να μετανοήσω».


Βλέπεις το φωτισμό της θείας αυτής ψυχής; Γιατί όχι μόνον κατάφερε να ξεφύγει από την κατάκριση του πλησίον, αλλά έβαλε τον εαυτό της πιο κάτω απ’ αυτόν.


Και εμείς οι άθλιοι, εντελώς αδιάκριτα, κατακρίνουμε, αποστρεφόμαστε, εξευτελίζουμε, αν δούμε ή αν ακούσουμε ή αν υποψιαστούμε κάτι. Και το χειρότερο είναι ότι δεν σταματάμε μέχρι τη ζημιά που κάνουμε στον εαυτό μας, αλλά συναντάμε και άλλον αδελφό και αμέσως του λέμε: « Αυτό και αυτό έγινε». Και του κάνουμε κακό βάζοντας στην καρδιά του αμαρτίες… Αλλά ενώ κάνουμε διαβολικό έργο δεν ανησυχούμε κιόλας. Γιατί, τι άλλο έχει να κάνει ο διάβολος από το να ταράζει και να βλάπτει; Και γινόμαστε συνεργάτες των δαιμόνων και για τη δική μας καταστροφή και για του πλησίον…


Από ποιό άλλο λόγο τα παθαίνουμε αυτά, παρά από το ότι δεν έχουμε αγάπη; Γιατί αν είχαμε αγάπη και συμπαθούσαμε και πονούσαμε τον πλησίον μας, δεν θα είχαμε το νου μας στα ελαττώματα του πλησίον…Αν είχαμε αγάπη, η ίδια η αγάπη θα σκέπαζε κάθε σφάλμα, όπως ακριβώς έκαναν οι άγιοι, όταν έβλεπαν τα ελαττώματα των ανθρώπων. Γιατί μήπως είναι τυφλοί οι άγιοι και δεν βλέπουν τα αμαρτήματα; Και ποιός μισεί τόσο πολύ την αμαρτία όσο οι άγιοι; Και όμως δεν μισούν εκείνον που αμαρτάνει, ούτε τον κατακρίνουν, ούτε τον αποστρέφονται, αλλά υποφέρουν μαζί του, τον συμβουλεύουν, τον παρηγορούν, τον γιατρεύουν σαν άρρωστο μέλος του σώματός τους. Κάνουν τα πάντα για να τον σώσουν…Με την μακροθυμία και την αγάπη τραβούν τον αδελφό και δεν τον απωθούν, ούτε τον σιχαίνονται…


Ας αποκτήσουμε λοιπόν και εμείς αγάπη, ας αποκτήσουμε ευσπλαχνία για τον πλησίον. Και έτσι θ’ αποφεύγουμε να καταλαλούμε, να κατακρίνουμε, να εξουδενώνουμε τους άλλους. Ας βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον σαν να είμαστε μέλη του ίδιου σώματος…


Ο Θεός ας μας αξιώσει να προσέχουμε όσα μας συμφέρουν πνευματικά και να τα εφαρμόζουμε. Γιατί όσο φροντίζουμε και ενδιαφερόμαστε να εφαρμόζουμε όσα ακούμε, τόσο περισσότερο μας φωτίζει ο Θεός πάντοτε και μας διδάσκει το θέλημά Του.

[eleimon]

Να υποθεσω οτι ολοι μας εδω μεσα δε κατακρινουμε τον αλλον?...δεν εχει εκφερει κανενας γνωμη πανω στο ερωτημα γι αυτο ρωταω εγω... αν τοχει καταφερει καποιος μπορει να μου πει κι εμενα το μυστικο γιατι εγω δε μπορω αν θα δω κατι η αν θα μ ενοχλησει κατι σε καποιον θα το σχολιασω,πως μπορουμε να απομακρυνθουμε απ τη πιο ευκολη για μενα αμαρτια που μπορει να πεσει και το μικρο παιδι ακομα?
Ζουμε σ ενα κοσμο που ηθελημενα αλλα και αθελα μας θα κρινουμε και θα κριθουμε,μπροστα στο λογο του Θεου "μη κρινετε ινα μη κριθειτε" πως το αντιμετωπιζουμε αυτο?

[dionysisgr]

Eγω δεν το αντιμετωπιζω. Κρινω και μαλιστα πολλες φορες, εμπαθως.

Απλως βαθια μεσα μου πιστευω οτι δεν το κανω με κακια. Αυτο ισως, λεω ισως, με σωσει απο αυτην την θανατηφορα αμαρτια.

[theodora]

Σε μένα η κατάκριση αρχίζει σαν λογισμός. Και εκεί με προσευχή προσπαθώ να την κρατήσω ή και να την απορρίψω με την βοήθεια του Θεού.
Όταν όμως αυτός ο λογισμός προχωρήσει από την σκέψη και γίνει ο λόγος μου εναντίον του αδελφού μου (ακόμα και δίκιο να έχω-ανθρώπινο δίκιο εννοείται-), τότε ο μόνος που μπορεί να με βοηθήσει είναι ο πνευματικός μου με τα «φάρμακά» του..................

[aposal]

Να υποθεσω οτι ολοι μας εδω μεσα δε κατακρινουμε τον αλλον?...δεν εχει εκφερει κανενας γνωμη πανω στο ερωτημα γι αυτο ρωταω εγω...

Προσωπικά δεν εξέφρασα γνώμη γιατί δεν είχα να πω κάτι διαφορετικό. Αλλά μια και μιλάς για κατάκριση οφείλω να παραθέσω τις συνήθεις απαντήσεις που λαμβάνω όταν διατυπώνω εγώ παρόμοιο ερώτημα.
1. Ο Θεός μας έδωσε μυαλό και κρίση
2. Αυτή είναι η απάντηση που βολεύει όλους εσάς τους του Χριστιανούς που όταν κάνετε τις (παρ)ανομίες σας νιώθετε καλά, αλλά όταν σας κρίνουν επιστρατεύετε αυτό το επιχείρημα.

[LOCKHEART]

Θα καταθέσω την γνώμη μου πάνω σε αυτό το καταπληκτικό κείμενο για πνευματική βελτίωση:)
Συγνώμη κάποιες πρακτικές που θα πω μπορεί να μην έχουν να κάνουν με πλήρη θεολογική βάση αλλα θεωρώ οτι βοηθούν και το λέω βάση εμπειρικής πρακτικής.

ΠΕΡΙ ΦΙΛΑΥΤΙΑΣ

Πραγματικά η Φιλαυτία ειναι η ρίζα όλων των δεινών και των παθών, η ρίζα του δέντρου. Απο την στιγμή που αγαπάμε περισσότερο τον εαυτό μας από τον Θεό τότε έχουν ανοίξει την πύλη στο κακό μέσο της ανέγερσης των παθών. Μην ξεχνάμε τις γραφές "Αγάπα τον πλησίον ως εαυτό" και "κανείς δεν ειναι άξιος αν αγαπά την μητέρα του , τον πατέρα του κλπ περισσότερα από εμένα". Εαν εναποθέτουμε την ελπίδα μας στο Θέο μέσο της προσπάθειας "ΑΔΙΑΛΕΙΠΤΩΣ προσεύχεστε" τότε θα λάβουμε και τους "μισθούς" της νίκης ενάντιας στο πόλεμο με τους αόρατους εχθρούς.

ΠΕΡΙ ΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΝΙΚΗΣ ΑΥΤΩΝ

Η προσευχή και συγκεκριμένα η ευχή μέσα στο κόσμο μας βοηθά να βέλος να κατατροπώσουμε κάθε λογισμών που τρώει την ψυχή μας.
Ένας άλλος τρόπος συγκέντρωσης που έχει αναπτυχθεί και εξ ανατολάς αλλα και σε φιλοσοφικούς κύκλους είναι η λεγόμενη "παρατήρηση" δηλαδή την ώρα της εισβολής του λογισμού να μην κάνουμε εσωτερικο διάλογο και να παρατηρήσουμε μέσο των οφθαλμων και τον λεγόμενον έλεγχο πραγματικότητας αυτο που υπάρχει γύρω μας ώστε ο εγκέφαλος να απασχοληθεί με την παρατήρηση των εξωτερικών εικόνων αφήνοντας των εσωτερικό διάλογο. Η εξωτερική παρατήρηση πρεπει να γίνεται μόνο ώς παρατήρηση και όχι πάλι ως εσωτερική συζήτηση διότι θα έχουμε δεύτερο γύρω λογισμών.

Η συγκατάθεση με κάθε μορφής λογισμών μπορεί να πάει και ακόμα ποιο βαθιά δηλαδή να φέρει εσωτερική ενοχοποίηση και ακολούθως κάποια μορφή ψυχικής ασθένειας όπως κατάθλιψη. Δεν πρέπει να παραδωθούμε σε αυτό αλλά να παλέψουμε. Μην ξεχνάμε μια μάχη με τον ίδιο μας τον έαυτο μπορεί να ειναι άξια νίκης και εύκολη θεωρητικά αλλα η σύγκρουση με το ίδιο σου το είναι δεν ειναι εύκολη υπόθεση.

Πάντα έλεγα ότι δεν ειναι σωστό να φτιάξεις τον εαυτό σου αλλα να τον γκρεμίσεις και να τον χτίσεις απο την αρχή. Τι να το κάνεις να έχεις ένα σπίτι 1000 ετών και γκρεμίσεις τοίχους και βάλεις καινούργιους πάλι απώλειες θα έχει , αλλά την πλήρη καταστροφή και την εκ νέου νέα ανέγερση με Θεού θέλοντος και επιτρέποντος βοήθεια βάση και της δική μας συμβολής.

Η "ανακεφαλαίωση" ειναι μια πρακτική βοήθειας της ανακάλυψης της ρίζα των κακών , δηλαδή ένας λογισμός που προέρχεται απο κάποιο πάθος καλό ειναι να πάμε και ακόμα ποιο πίσω να δούμε πότε , πώς , και γιατί προήλθε αυτό το πάθος και πότε του δώσαμε συγκατάθεση και τροφή για να γίνει δαίμονας και φίλος πριν τον ανακαλύψουμε και τον ανακηρύξουμε αιώνιο εχθρό.Μην ξεχνάμε η συνειδητοποίηση ενός προβλήματος με πλήρη και καθαρή συνειδητότητα αλλά και δια μέσου ανακάλυψης της ρίζα ειναι το πρώτο βήμα για την πλήρη επίλυση.

Ενας τρόπος είναι το "ημερολόγιο" που μας βοηθά να αποτυπώνουμε τις αντιδράσεις σκέψεις και πράξεις την στιγμή που συμβαίνουν οπότε αργότερα με παρατήρηση και νηφαλιότητα θα μπορέσουμε να δούμε καθαρά τι συμβαίνει και σε βάθος χρόνου την εξέλιξη μας. Προσωπικά κρατώ ημερολόγιο απο πολύ μικρός και με έχει βοηθήσει αρκετά.

Προσωπικά όταν μου έρχονται λογισμοί γελώ εσωτερικά και τους αντιμετωπίζω σαν να είναι κάτι εξω απο μένα μάλιστα τους προκαλώ πολλες φορές σαν να είναι παιχνίδι όσο χτυπάνε τόσο χτυπάω με την ευχή :) οπλά αυτοί όπλα και εμείς αδερφοί μου !

Καλή σας μέρα . . . :)

[petrosathonas]

Άλλο κρίση και άλλο κατάκριση.

Αποφεύγοντας όμως το πρώτο οπωσδήποτε δεν πέφτεις και στο δεύτερο.

[aposal]

Άλλο κρίση και άλλο κατάκριση.

Αποφεύγοντας όμως το πρώτο οπωσδήποτε δεν πέφτεις και στο δεύτερο.

Πέτρο αν πω ότι κάποος είναι αυταρχικός, ή απότομος,. ή αλαζονικό, ή (ακόμα χειρότερα) γελοίος, αυτό τι είναι;

[ktistos]

Απόστολε νομίζω πως έχει διαφορά να πεις αυτός έκλεψε από το να πεις αυτός είναι κλέφτης. Άλλο το να κρίνεις μια πράξη, έναν λόγο, μια ενέργεια κι άλλο συνολικά τον άνθρωπο.

[aposal]

Απόστολε νομίζω πως έχει διαφορά να πεις αυτός έκλεψε από το να πεις αυτός είναι κλέφτης. Άλλο το να κρίνεις μια πράξη, έναν λόγο, μια ενέργεια κι άλλο συνολικά τον άνθρωπο.

Συ είπας (=είναι όπως τα λες)!