Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς και η εποχή μας
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς (1296-1359) είναι ένας από τους μεγαλύτερους Πατέρες της Εκκλησίας μας. Ορισμένες φορές τοποθετείται ως τέταρτος Ιεράρχης μαζί με τον Μ. Βασίλειο, τον Γρηγόριο Θεολόγο και τον Ιωάννη Χρυσόστομο. Σε μια κρίσιμη εποχή, κατά την οποία ο χριστεπώνυμος ουμανισμός αμφισβητούσε την πεμπτουσία της Εκκλησίας ως «κοινωνίας θεώσεως», ο άγιος Γρηγοριος ο Παλαμάς πρόβαλε τη διδασκαλία για τη θέωση του ανθρώπου με τη μετοχή του στην άκτιστη ενέργεια του Θεού. Δεν παρουσίασε καινούργιες θεολογικές αλήθειες που δεν υπήρχαν προηγουμένως στην Αγία Γραφή και την Παράδοση της Εκκλησίας. Χρησιμοποιώντας όμως τη γλώσσα, τους όρους και τις έννοιες της εποχής του, ανέτρεψε τις αμφισβητήσεις και προσβολές της χριστιανικής πίστεως και ζωής με τη διαχρονική αλήθεια της Εκκλησίας.
Κεντρική θέση στη θεολογία του αγίου Γρηγορίου Παλαμά έχει η διάκριση ανάμεσα στην ουσία και την ενέργεια ή τις ενέργειες του Θεού. Η διάκριση αυτή, που έχει τις ρίζες της στήν Αγία Γραφή, αναπτύχθηκε θεολογικά από τους Πατέρες της Καππαδοκίας. Ο άγιος Γρηγόριος χρησιμοποίησε τη διάκριση αυτήν υπογραμμίζοντας τον άκτιστο χαρακτήρα της θείας ενέργειας. Η υπογράμμιση αυτή δεν συνιστά θεολογικό νεωτερισμό αλλά μόνο θεολογικό τονισμό. Κάθε φύση έχει και την αντίστοιχη ενέργειά της. Η κτιστή φύση έχει κτιστή ενέργεια, ενώ η άκτιστη έχει άκτιστη ενέργεια.
Ο Θεός δεν παραμένει απρόσιτος και ακοινώνητος στον άνθρωπο ούτε τον προσεγγίζει και κοινωνεί με αυτόν χρησιμοποιώντας κτιστά μέσα, αλλά έρχεται σε άμεση σχέση και προσωπική κοινωνία μαζί του με την άκτιστη ενέργεια ή τις άκτιστες ενέργειές του. Με τον τρόπο αυτόν ο άνθρωπος μετέχει άμεσα και προσωπικά στη θεία ζωή και γίνεται θεός κατά χάρη. Ολόκληρη η παλαμική θεολογία καταλήγει σε τελική ανάλυση στην προάσπιση της αλήθειας αυτής• της αλήθειας της εν Χριστώ ανακαινίσεως και θεώσεως του ανθρώπου, δηλαδή της αναδείξεώς του ως προσώπου «καθ’ ομοίωσιν Θεού».
Όπως εύστοχα επισήμανε ο γέροντας Σωφρόνιος, «ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς είναι εκείνος που μας εξήγησε, πως να στεκόμαστε μπροστά στον Θεό, πως να τον γνωρίζουμε με εναν καταφατικό τρόπο»[1]. Η ενέργεια του Θεού δεν είναι κάποια αόριστη δύναμη ή υπερδύναμη. Η ενέργεια του Θεού είναι ο ίδιος ο Θεός• είναι «ο ζών Θεός», που γίνεται προσιτός και μεθεκτός στον άνθρωπο. Με την ενέργεια του Θεού ζούμε τον ζώντα Θεό μέσα στην ιστορία και στη Ζωή μας.
Στην πολεμική που ανέπτυξε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς αναιρώντας την κακοδοξία του Βαρλαάμ για τον κτιστό χαρακτήρα της θείας ενέργειας, επισήμανε και την πρόταξη του προσώπου. Ακολουθώντας ως ένα σημείο και κατά λεξη τον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο ο Παλαμας λέει: «Και τω Μωϋσή δε χρηματιζων ο Θεός, ουκ είπεν εγώ ειμι η ουσία, αλλ’ αγώ ειμι ο ών[2]∙ ου γάρ εκ της ουσίας ο ών, αλλ’ εκ του όντος η ουσία• αυτός γάρ ο ών όλον εν εαυτώ συνείληφε το είναι»[3].
Η αναγωγή της ουσίας στο όν δεν σημαίνει και πρόταξη του όντος απέναντι της ουσίας, πράγμα που θα σήμαινε σε τελική ανάλυση και ύπαρξη όντος χωρίς ουσία. Το λάθος αυτό σημειώθηκε πρόσφατα στον θεολογικό χώρο κατά τη συζήτηση της εννοίας του προσώπου, με την επίκληση μάλιστα και του παρατεθέντος χωρίου του αγίου Γρηγορίου Παλαμα. Αλλά έτσι αποφεύγεται μέν ο ουσιανισμός, τον οποίο ορθώς απορρίπτουν οι ορθόδοξοι θεολόγοι, αναδύεται όμως στη θέση του ενας ανούσιος περσοναλισμός. Ο περσοναλισμός αυτός είναι τελείως ξένος προς την πατερική παράδοση και τη θεολογία του αγίου Γρηγορίου Παλαμα. “Οπως τονίζει ο άγιος Γρηγόριος, διακρίνουμε την υπόσταση από την ουσία και παρουσιάζουμε τη διαφορά της από εκείνην, αλλά δεν μπορούμε να βρούμε υπόσταση χωρίς ουσία• «ουκ έστιν ιδείν ύπόστασιν χωρίς ουσίας»[4]. Οι θείες υποστάσεις δεν είναι μέρη της θείας ουσίας, γιατί σε κάθε υπόσταση υπάρχει «όλη και τελεία η θεότης»[5].
Η ανθρώπινη φύση δημιουργήθηκε σε σχέση και αναφορά προς τη θεία φύση. Δημιουργηθήκαμε, σημειώνει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς επαναλαμβάνοντας τον Απόστολο Πέτρο, «ίνα γενώμεθα θείας κοινωνοί φύσεως»[6]. Αυτό σημαίνει, όπως συμπληρώνει ο ίδιος, ότι δεν είμασταν προηγουμένως ούτε γίναμε εξαρχής με την δημιουργία μας κοινωνοί αυτής της φύσεως[7]. Και ενώ έπρεπε να προχωρήσει ο άνθρωπος προς το «καθομοίωσιν», όχι μόνο δεν το έπραξε, αλλά και βάδισε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η διπλή αυτή εκτροπή προκλήθηκε από την έπαρση του ανθρώπου. Αυτή τον αλλοτρίωσε από την κατά φύση ενάρετη ζωή και τον οδήγησε στην παρά φύση εμπαθή ζωή. Όταν όμως ο ανθρωπος ταπεινωθεί και ανακτήσει τη φυσική αναφορά του προς τον Θεό, τότε αίρεται η αντίθεση που υπάρχει μέσα του, ειρηνεύει και ζει την κατά φύση ενάρετη ζωή[8].
Ο άνθρωπος λοιπόν δεν καλείται να νικήσει τη φύση του ή να ελευθερωθεί από αυτήν, αλλά να αντιταχθεί στην εκτροπή της, να νικήσει τα πάθη της και να την κατευθύνει στον σκοπό για τον οποίο εξαρχής δημιουργήθηκε•«στο καθ’ όμοίωσιν», στη μέθεξη της «θείας φύσεως». Μέσα σε αυτήν ακριβώς την προοπτική καλειται ο άνθρωπος να πολεμήσει τη σάρκα του ή και να μισήσει τον ιδιο τον εαυτό του[9].
Μέσα σε αυτήν την προοπτική διεξάγεται και η χριστιανική άσκηση, που αποτελει κεντρικό άξονα στη ζωή και τη διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου. Και έπειδή η έπαρση ήταν η αιτία της εκτροπής του ανθρώπου, γι’ αύτό η ταπείνωση και το πένθος προβάλλονται ως κύρια φάρμακα για την ανόρθωσή του.
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, όπως σημειώνει ο βιογράφος και εγκωμιαστής του Φιλόθεος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, διέθετε ακρότατη ταπείνωση και ανυπόκριτη «εκ καρδίας αγάπη»• είχε βαθύτατη κατάνυξη, πένθος και αείροα δάκρυα[10]. Τέλος με απόλυτη πειστικότητα και ακατάβλητη δύναμη υπερασπίστηκε την αδιάλειπτη προσευχή, αντικρούοντας τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό που την έβλεπε ως διανοητική διαδικασία.
Η θέωση του ανθρώπου, ή η τελείωση και καταξίωσή του ως προσώπου, έρχεται ως επιστέγασμα μακράς και επίπονης ασκητικάς πορείας. Η πορεία αυτή αποκαθιστά την ειρήνη στην ψυχή του πιστού και μετατρέπει τα δάκρυα του πένθους και της μετανοίας σε χαρά και αγαλλίαμα της καρδιάς. Έτσι ο άνθρωπος ελευθερώνεται από τα γήινα πάθη, γεύεται τη θεία μακαριότητα και καταυγάζεται από το άκτιστο φως• γίνεται επίγειος άγγελος του Θεού και προσάγει με τον εαυτό του στον Θεό ολόκληρη την κτίση, γιατί και ο ίδιος μετέχει σε όλα, όπως και στον Θεό που βρίσκεται επάνω από όλα, για να είναι ακριβής εικόνα του[11].
Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημάνουμε και τη σπουδαιότητα της διδασκαλίας του αγίου Γρηγορίου Παλαμα για τη σωστή θεολογική προσέγγιση και αντιμετώπιση της σύγχρονης οικολογικής κρίσεως. Η κρίση αυτή δεν είναι επιφανειακή ούτε αντιμετωπίζεται με νομοθετικά μόνο μέτρα ή ακόμα και με την απλή αλλαγή της εξωτερικής συμπεριφοράς του ανθρώπου. Η οικολογική κρίση πηγάζει από την εσωτερική κρίση του ανθρώπου, από τη διάσπαση του νου από την καρδιά του. Πηγάζει από την αποτυχία του να αγκαλιάσει με αγάπη όλόληρη την κτίση και να την αναφέρει μαζί με τον εαυτό του στον Θεό.
Η οικολογική κρίση ξεκινα από την εσωτερική κρίση του ανθρώπου• από την κρίση του ανθρώπινου προσώπου, της ανθρώπινης υποστάσεως. Και η μόλυνση του περιβάλλοντος αντανακλά την εσωτερική μόλυνση του ανθρώπου• τη μόλυνση του νου και της καρδιάς του. Χωρίς την κάθαρση της καρδιάς από τις εμπαθείς διαθέσεις και του νου από τα εμπαθή νοήματα δεν είναι δυνατό να υπάρξουν σωστές σχέσεις του ανθρώπου με τον κόσμο και τα πράγματα του κόσμου. Αν δεν ξεκινήσει ο άνθρωπος από την κρίση που υπάρχει μέσα του, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει σωστά την οικολογική κρίση. Η ανακαίνιση του κόσμου προϋποθέτει την ανακαίνιση της ανθρώπινης υποστάσεως.
Η αλήθεια της θεώσεως δεν εμφανίζεται μόνο στη διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, αλλά αισθητοποιείται και στη ζωή του. Άλλωστε η περιγραφή της θεώσεως με τον ανθρώπινο λόγο είναι αδύνατη, γιατί, όπως σημειώνει ο ίδιος, «και λεγομένη άρρητος εκείνη μένει, μόνοις ενώνυμος…τοις ευμοιρηκόσιν αυτής»[12]. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς είχε την ευτυχία να γεννηθεί και να ανατραφεί σε οικογένεια που αγωνιζόταν για την αγιότητα. Όλα τα μέλη της οικογένειάς του είχαν εμφανή γνωρίσματα αγιότητας, γι αυτό και κατά τον τελευταίο καιρό έγινε από το Οικουμενικό Πατριαρχειο η αγιοκατάταξή τους.
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς δεν στήριξε την ανθρωπολογία του στα φιλοσοφικά ρεύματα της εποχης του. Την στήριξε στην βιωμένη παράδοση της Εκκλησίας, που έζησε και γνώρισε ο ίδιος εκ των ένδον. Βέβαια, χρησιμοποίησε τη γλώσσα, τους όρους και τις έννοιες της εποχής του, όπως έκαναν και οι προγενέστεροι Πατέρες της Εκκλησίας. Αυτό όμως δεν επηρέασε την ουσία της διδασκαλίας του. Αντιθέτως η χρήση των όρων και των εννοιών αυτών ανοιξε νέους ορίζοντες και στην ίδια τη φιλοσοφική σκέψη.
Η επιστημονική ανάλυση των πατερικών κειμένων, όπως και στην προκειμένη περίπτωση του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, προσπαθεί να βρει τις πηγές, από τις οποίες αυτοί άντλησαν την διδασκαλία τους. Έτσι διαπιστώνει π.χ. στον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά πλατωνικές ή νεοπλατωνικές επιδράσεις. Και πραγματικά, μια επιφανειακή ανάγνωση των έργων του μπορεί ίσως να δημιουργήσει τέτοιες εντυπώσεις. Όταν όμως επιχειρηθεί η βαθύτερη ανάγνωσή τους, η εντύπωση που αποκομίζεται είναι τελείως διαφορετική. Οι λέξεις και τα εκφραστικά σχήματα δεν ταυτίζονται με την αλήθεια, αλλά αποτελούν απλά μέσα για τη σχετική πάντοτε υποδήλωσή της. Και η κατανόηση της αλήθειας αυτής δεν είναι εύκολη αλλά ούτε και δυνατή έξω από το πνεύμα της κοινωνίας αυτών που την διατύπωσαν• έξω από το πνεύμα της «κοινωνίας της θεώσεως».
Παραπομπές:
1. Αρχιμ. Σωφρονίου (Σαχάρωφ), Ομιλία προς την Κοινότητα, στις 19-11 – 1989.
2. βλ. Έξοδ. 3,14. 36,625C.
3. Γρηγορίου Παλαμά, Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων 3,2,12, έκδ. Π. Χρήστου, Γρηγορίου του Παλαμά, Συγγράμματα, τόμ. Α’, Θεσσαλονίκη 1962, σ.666. Πρβλ. Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 45,3, PG
4. Γρηγορίου Παλαμά, Προς Γαβράν 30, έκδ. Π. Χρήστου, ο.π.,τόμ. Β’, σ. 358-359.
5. Γρηγορίου Παλαμά, Προς Παύλον Άσάνην 9, έκδ. Π. Χρήστου, ο.π.,τόμ. Β’, σ. 371.
6. βλ. Β’ Πέτρ. 1,4.
7. βλ. Γρηγορίου Παλαμά, Θεοφάνης 15, έκδ. Π. Χρήστου, ο.π.,τόμ. Β’, σ.239.
8. βλ. Γρηγορίου Παλαμά, Προς μοναχήν Ξένην 54, έκδ. Π. Χρήστου, Γρηγορίου του Παλαμά, Συγγράμματα, τόμ. Ε’, Θεσσαλονίκη 1992, σ. 222.
9. βλ. Λουκ. 14,26.
10. βλ. Φιλοθέου Κωνσταντινουπόλεως, Λόγος εις άγιον Γρηγόριον Παλαμάν, PG 151, 569 ΑΒ
11. βλ. Γρηγορίου Παλαμά, Προς μοναχήν Ξένην 59 και προς Ιωάννην και Θεόδωρον τους φιλοσόφους 18, εκδ. Π. Χρήστου, Γρηγορίου του Παλαμά, Συγγράμματα, τομ. 5, Θεσσαλονίκη 1992, σ 224 και 239
12. Γρηγορίου Παλαμά, Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων 3,1,32, εκδ. Π. Χρήστου, ο.π., τόμ. Α΄, σ. 664.
Πηγή: «Ενατενίσεις», Περιοδική Έκδοση Ιεράς Μητροπόλεως Κύκκου και Τηλλυρίας, Τεύχος 10ο, Ιανουάριος – Απρίλιος 2010

[toula]

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΥΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΑΠΕΡΝΑΟΥΜ
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ: Ἑβρ. α´ 10 – β´ 3
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ: Μᾶρκ. β´ 1 – 12
Ἦχος πλ. β´– Ἑωθινόν: ΣΤ´
1. Ὅταν ἡ πίστη μᾶς ἑνώνει
Μὲ τρόπο ζωηρὸ καὶ παραστατικὸ ὁ εὐαγγελιστὴς Μάρκος περιγράφει στὴ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ τὸ συγ­κλονιστικὸ θαῦμα τῆς θεραπείας ἑνὸς παραλύτου.
Ἦταν τότε ποὺ ὁ Κύριος βρισκόταν σ’ ἕνα σπίτι τῆς Καπερναοὺμ καὶ δίδασκε. Ἀστραπιαῖα διαδόθηκε ἡ εἴδηση, κι ἀμέσως συγκεντρώθηκε πλῆθος κόσμου. Τὸ σπίτι γέμισε ἀσφυκτικὰ μέχρι ἔξω στὴν πόρτα. Κι ἦταν τόσοι πολλοὶ ποὺ ἐπιθυμοῦσαν νὰ πλησιάσουν τὸν Χριστὸ καὶ στέκονταν ἀπ’ ἔξω!
Ἀνάμεσά τους κι ἕνας ­παράλυτος. Ὄ­­­χι μόνος του, ὅμως. Τὸν ­συνόδευαν τέσσερις δικοί του ἄνθρωποι, οἱ ­­­ὁ­­­ποῖ­­οι προθυμοποιήθηκαν νὰ τὸν ­μεταφέρουν πάνω σ’ ἕνα κρεβάτι, προκειμένου νὰ τὸν ὁδηγήσουν στὸν ­Κύριο. Εἶχαν μάθει γιὰ τὰ θαύματα ποὺ ἔκανε ὁ Χριστὸς καὶ ἦταν ­βέβαιοι ὅτι μποροῦσε νὰ θεραπεύσει καὶ τὸν δικό τους ἀσθενή. Γι’ αὐτὸ καί, ὅταν ἔφτασαν στὸ σπίτι κι εἶδαν τὸ πλῆθος νὰ φράζει τὴν πόρτα, δὲν ἀπελπίστηκαν. Σκέφθηκαν ἄλλον τρόπο γιὰ νὰ ἐπιτύχουν τὸ στόχο τους.
Ἀνέβηκαν ἀπὸ τὴν ἐξωτερικὴ σκάλα στὴ στέγη τοῦ σπιτιοῦ καί, ἀφοῦ ἀπέσπασαν κάποιο τμῆμα της, κατέβασαν μὲ προσοχὴ τὸ κρεβάτι ἐκεῖ μπροστὰ ὅπου δίδασκε ὁ Κύριος.
Τότε ὁ Ἰησοῦς ἀφοῦ εἶδε τὴν πίστη ποὺ εἶχαν, καὶ ὁ παράλυτος καὶ ἐκεῖνοι ποὺ τὸν ἔφεραν, στράφηκε πρὸς τὸν ἄρρωστο καὶ τοῦ εἶπε: «τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου»· παιδί μου, σοῦ ἔχουν συγχωρηθεῖ οἱ ἁμαρτίες σου.
Ἀνέλπιστη δωρεὰ γιὰ τὸν «παραλυτικό»! Πρὶν ἀπὸ τὴ σωματική του ὑγεία, ἀποκτᾶ τὴν ὑγεία τῆς ψυχῆς, τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν του! Πραγματικά, τὸ ἄξιζε αὐτὸ τὸ δῶ­ρο ὄχι μόνο γιὰ τὴν προσωπική του πίστη ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν πίστη ποὺ ἔδειξαν οἱ καλοὶ φίλοι του. Χωρὶς αὐτοὺς δὲν θὰ εἶχε γίνει τὸ θαῦμα. Ἂν δὲν τὸ πίστευαν ὅλοι μαζί, δὲν θὰ προχωροῦσαν σὲ τέτοιο τόλμημα.
Δὲν ἦταν λοιπὸν δυνατὸν ὁ ­πανάγαθος Κύριος νὰ ἀδιαφορήσει μπροστὰ στὴ θερ­μὴ πίστη αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ποὺ δὲν ζητοῦσαν τὸ θαῦμα γιὰ τὸν ἑαυτὸ τους ἀλλὰ γιὰ τὸν ἀσθενὴ ἀδελφό τους. Πάντοτε ὁ φιλάνθρωπος Θεὸς ἀκούει τὶς προσευχὲς ποὺ προσφέρονται ἀπὸ κοινοῦ μὲ πίστη καὶ ἀγάπη. Διότι ὁ ἴδιος ὁ Κύριος μᾶς βεβαίωσε ὅτι, ἐὰν δύο ἢ τρεῖς συμφωνήσουν νὰ ζητήσουν κάτι στὴν προσευχή τους, θὰ τοὺς τὸ δώσει ὁ οὐράνιος Πατέρας (Ματθ. ιη΄ [18] 19). Πόσα θαύματα γίνονται, ὅταν ­ἑνώνουμε τὴν προσευχή μας μὲ αὐτὴν τῶν μελῶν τῆς οἰκογενεί­ας μας, τῶν φίλων καὶ ἀδελφῶν μας γιὰ κάποιους ποὺ ἔχουν κάποια δυσ­κο­λία… Ἡ πίστη δὲν εἶναι ἀτομικὸ κατόρ­θωμα ἀλλὰ ἐκκλησιαστικὸ γεγονός. Γι’ αὐ­τὸ καὶ εἶναι ση­μαντικὸ νὰ ζητᾶμε τὶς προσ­ευχὲς τῶν ἀδελφῶν μας, ἀλλὰ κι ἐμεῖς νὰ προσ­ευχόμαστε γι’ αὐτοὺς μὲ θερμὴ πίστη καὶ εἰλικρινὴ ἀγάπη. Καὶ τότε νὰ εἴμαστε βέβαιοι ὅτι θὰ βλέπουμε πολλὰ θαύματα.
2. Πνευματικὴ τύφλωση
Ὡστόσο, γιὰ νὰ βλέπουμε τὰ θαύματα τοῦ Θεοῦ, πρέπει νὰ ἔχουμε καὶ καθαρὰ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς. Διότι καὶ τότε, ὅταν ὁ Χριστὸς εἶπε στὸν «παραλυτικὸ» ὅτι ­συγχωρήθηκαν οἱ ἁμαρτίες του, κάποιοι ἀπὸ τοὺς Γραμματεῖς ἀντέδρασαν μέσα τους: Γιατί ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς μιλάει ἔτσι καὶ ­ξεστομίζει βλασ­φημίες; σκέφτηκαν. Ποιὸς ἄλ­λος ­μπορεῖ νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες παρὰ μόνο ἕνας, ὁ Θεός; συλλογίζονταν.
Ὡστόσο ὁ παντογνώστης Κύριος ποὺ ἀν­τιλήφθηκε τί σκέφτονταν, τοὺς εἶπε: Γιατί δέχεστε καὶ κυκλοφορεῖτε τέτοιους λογισμοὺς μέ­σα στὶς καρδιές σας; Τί εἶναι εὐκολότερο, νὰ πῶ στὸν «παραλυτικό», εἶναι συγ­χωρημένες οἱ ἁμαρτίες σου, ἢ νὰ τοῦ πῶ, σήκω καὶ πάρε στὸν ὦμο σου τὸ κρεβάτι σου καὶ περπάτα; Ἐσεῖς θεωρεῖτε δυσ­κολότερο αὐτὸ τὸ τελευταῖο. Γιὰ νὰ μάθετε λοιπὸν ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, ὁ Μεσ­σίας, ἔχει ἐξουσία νὰ συγχωρεῖ πάνω στὴ γῆ ἁμαρτίες – γυρίζει καὶ λέει στὸν παράλυτο:
‒Σὲ σένα μιλῶ. «Ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου»· σήκω, πάρε στὸν ὦμο τὸ κρεβάτι σου καὶ πήγαινε στὸ σπίτι σου.
Κι ἐκεῖνος σηκώθηκε ἀμέσως, πῆρε τὸ κρεβάτι του καὶ μπροστὰ σ’ ὅλους, ποὺ τὸν κοιτοῦσαν κατάπληκτοι, βγῆκε ἀπὸ τὸ σπίτι ἐκεῖνο. Καὶ ὅσοι τὸν εἶδαν δόξασαν τὸν Θεὸ λέγοντας: Ποτὲ μέ­χρι τώρα δὲν εἴδαμε κά­τι τέτοιο, ἕνας παράλυτος μὲ μία προσταγὴ νὰ σηκώνεται ἀμέσως ὑγιὴς καὶ νὰ περπατᾶ.
Οἱ ἄνθρωποι δόξασαν τὸν Θεό, διότι κατάλαβαν ὅτι ἕνα τέτοιο γεγονὸς μόνο μὲ θεϊκὴ δύναμη μπορεῖ νὰ ­πραγματοποιηθεῖ. Ἔτσι εἶναι. Οἱ ἁπλοὶ καὶ καλοδιάθετοι ἄν­θρω­ποι εὔκολα διακρίνουν τὴν ἀλήθεια. Βλέ­­πουν τὰ θαυμαστὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ ὅλη τὴν καρδιά τους δοξάζουν τὸ ­ὄνομά Του. Αὐτοὶ γνωρίζουν τὴν ἀλήθεια καὶ ­χαίρονται γι’ αὐτήν. Διότι ἡ ἀλήθεια δὲν ­κοιτάει μόρ­φωση καὶ πτυχία. ­
Ἀποκαλύπτεται στὶς καθαρὲς καρδιές. Ἐκεῖ ὅπου ­βασιλεύει ἡ ἁπλό­τητα καὶ ἡ ταπείνωση. Ὅσοι ἔχουν αὐτὲς τὶς ἀρε­τὲς μποροῦν καὶ βλέπουν καὶ δοξάζουν τὸν Θεὸ γιὰ τὰ θαυμαστὰ ἔργα Του.
Ορθόδοξο Περιοδικό “Ο ΣΩΤΗΡ”

[toula]

Οι αυθεντικοί ποιμένες και τα άκρα της πλάνης και των αιρέσεων
Μέσα στην Κιβωτό της σωτηρίας μας, την Αγία μας Εκκλησία, διανύουμε το ευλογημένο πέλαγος της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η αγωνιστική ατμόσφαιρα της νηστείας και της προσευχής, ήδη μας φανερώνει σε ποια σημεία σημεία θα πρέπει να επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας, ώστε να χτυπήσουμε τα πάθη και να καλλιεργήσουμε τις Αγιοπνευματικές αρετές.
Γι΄αυτό και η Εκκλησία μας, προβάλλει την Β΄Κυριακή των Νηστειών, τη δυναμική μορφή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.
Είναι ανάγκη αδελφοί μου να μελετήσουμε τον θαυμάσιο βίο και την παραδειγματική πολιτεία του ανδρός, ο οποίος δικαίως ονομάστηκε από το Ορθόδοξο πλήρωμα «κήρυξ της Χάριτος»!
Άλλωστε, αυτό το Άγιο σκήνωμά του, στη νύμφη του Θερμαϊκού, αποδείνυει του λόγου το αληθές, ότι δηλ. υπήρξε όταν ζούσε στην γη ο ποιμένας που καταυγαζόταν από τις άκτιστες ενέργειες της Αγίας Τριάδος.
Ετόνιζε στο ποίμνιό του, αυτό που ο Απ. Παύλος καταγράφει στην προς Εβραίους επιστολή του, και που θ΄ακούσουμε στο Αποστολικό ανάγνωσμα της Κυριακής. Ότι δηλ. τίποτε επάνω στην γη και στην υλική γενικώς δημιουργία, δεν είναι σταθερό. Το μόνο σταθερό μέσα στην κοινωνία της αγάπης Του είναι ο ίδιος ο Θεός.
Βλέπει λοιπόν κανείς και στο θέμα αυτό τις κοινές εμπειρίες των Αγίων και Δικαίων, τόσο της Παλαιάς, όσο και της Καινής Διαθήκης. Βλέπει κανείς την οδόν της Εκκλησίας μας. Αυτό το οποίο τονίζει ο Ψαλμωδός χίλια έτη προ της ενανθρωπήσεως, ότι μόνο ο Θεός, μόνο ο Κύριος και Δημιουργός της γης και του ουρανού, μόνο Αυτός είναι αιώνιος, αθάνατος και αμετάβλητος. Αυτό δε κυρίως τονίζει και ο Απόστολος των Εθνών και τούτο ερμηνεύει με τον διαπρύσιο λόγο του και την ησυχαστική του ζωή ο καταπέλτης της παπικής αιρέσεως και κακοδοξίας, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς.
Ναι, ο Κύριος Ιησούς Χριστός είναι πάντοτε ο Ίδιος και θα είναι φυσικά για πάντα.
Ανώτερος απ΄όλα τα όντα και τα κτίσματα, αφού Αυτός είναι ο Δημιουργός πάντων, «ορατών τε και αοράτων»!
Η αποκαλυπτική Θεολογία του Θεόπνευστου συγγραφέα είναι τόσο αδιαμφισβήτητη και στο σημείο αυτό, ώστε απορεί κανείς για το πώς παρασύρονται και κηρύσσουν τις σατανικές και ακόμα χειρότερα, διδασκαλίες τους, τα ταλαίπωρα θύματα της «Σκοπιάς» δηλ. οι αυτοαποκαλούμενοι «μάρτυρες του Ιεχωβά» ή άλλως χιλιαστές. Απορεί κανείς. Μα τόση ασχετοσύνη και αγραμματοσύνη; Και καλά δεν γνωρίζουν Θεολογία, αγνοούν όμως και αυτή την Ελληνική μας Γλώσσα στην οποία γράφτηκε πρωτοτύπως η προς Εβραίους επιστολή; Τόση και τέτοια πλάνη σε ανθρώπους που θα περίμενε κανείς, τουλάχιστον να αντιλαμβάνονται τα θεμελιώδη και βασικά; Τα θέματα που επιτέλους παραδέχεται και η κοινή λογική;
Αλλά και στο δραματικό τουτο ερώτημα που πολλαπλώς εκφράζει με πόνο ψυχής ο κάθε καλοπροαίρετος πιστός χριστιανός, υπάρχει απάντηση. Βρίσκεται στη συνέχεια του Αποστολικού μας αναγνώσματος. Είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει το Πνεύμα το Άγιον διά της Αποστολικής γραφίδος.
Καταλήγει στο ότι, μετά απ΄όλα αυτά, είναι απολύτως αναγκαίο να προσέχουμε πάρα πολύ.
Να προσέχουμε «μη ποτέ παραρρυώμεν», μήπως δηλ. παρεκκλίνουμε από τον δρόμο της σωτηρίας. Να μένουμε πνευματικώς άγρυπνοι, διότι αν οι Εβραίοι τιμωρήθηκαν για τις παραβάσεις του Νόμου της Παλαιάς Διαθήκης, τον οποίον έδωσε ο Θεός στον Μωυσή δια μέσου Αγγέλων, και ο οποίος αποδείχθηκε βέβαιος και αληθινός σε όλα, πώς, ερωτά ο Απόστολος, εμείς τώρα θα ξεφύγουμε την τιμωρία; Πώς είναι δυνατόν εμείς οι Χριστιανοί να αδιαφορούμε για το μέγιστο αυτό δώρο της σωτηρίας; Μια δηλ. σωτηρία η οποία μας δόθηκε όχι από Αγγέλους, αλλά από τον ίδιο τον ενανθρωπήσαντα Θεό! Τον Κύριο Ιησού Χριστό. Πώς λοιπόν δεν θα τιμωρηθούμε όταν περιφρονούμε και αρνούμαστε αυτή τη σωτηρία μας, την οποία μετέδωσαν οι Άγιοι Απόστολοι και ως πολύτιμη παρακαταθήκη από γενεά σε γενεά, βιώνουν και μεταφέρουν οι Άγιοι της Εκκλησίας μας;
Αδελφοί μου, ας προσέξουμε διότι τα πράγματα δεν είναι καθόλου απλά, όσον αφορά τη δική μας διάθεση για το θέμα της σωτηρίας μας. Ας προσέξουμε δε διότι οι τιμωρίες και αυτή η κόλαση, δεν είναι απλές θεωρίες όπως πιστεύουν οι άθεοι και όπως κηρύσσουν οι πλανεμένοι θεολόγοι και ποιμένες.
Ο λόγος του Θεού είναι απολύτως αληθής και οι τιμωρίες που περιμένουν όσους νομίζουν ότι μπορούν να παίζουν με τη σωτηρία τους και να εμπαίζουν τους Αγίους μας, θα είναι φρικτές και αιώνιες.
Ας προσέξουμε διότι πάντοτε μεν, αλλά κυρίως στις ημέρες της αποστασίας που ζούμε, τα αντιαιρετικά κηρύγματα και ο αγωνιστικός βίος του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, αποκτούν εξαιρετική επικαιρότητα.
Η διαβολική νοοτροπία που εξισώνει την αλήθεια με την πλάνη, και που τείνει να κυριαρχήσει, είναι άνευ αντιλογίας ο μεγαλύτερος κίνδυνος της Ορθοδοξίας μας σήμερα. Το νεόκοπο και νεοεποχίτικο δόγμα ότι, παπικοί, προτεστάντες, μονοφυσίτες, ορθόδοξοι, όλοι είμαστε χριστιανοί και όλοι είμαστε ένα, αυτόν ακριβώς τον κίνδυνο που επισημαίνουμε αποκαλύπτει.
Οι κακόδοξοι λόγοι «ορθοδόξων ποιμένων» ότι τί σημασία έχουν οι μικροδιαφορές στις δογματικές διατυπώσεις και ότι ο Χριστός είπε να έχουμε αγάπη μεταξύ μας, αποδεικνύουν ότι το καρκίνωμα έχει προχωρήσει στον οργανισμό, περισσότερο απ΄όσο μπορούμε να φανταστούμε.
Δοθέντος δε ότι ο λαός μας, είναι και παραμένει δυστυχώς ακατήχητος, σιγά-σιγά, εντέχνως και υπούλως τείνει να πιστέψει ότι έτσι έχουν τα πράγματα. Ότι δηλ. επί της ουσίας όλοι είμαστε το ίδιο, αφού πιστεύουμε στον Θεό και πως όλη η υπόθεση των διαφορών δεν είναι παρά θέμα διατυπώσεων και σχολαστικών εκφράσεων
Εάν τώρα προσθέσουμε και την «τεχνική οικονομική κρίση» που μαστίζει την κοινωνία και που έχει ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι να πιστέψουν ότι «μόνον επ΄άρτον ζήσεται άνθρωπος», κατανοεί κανείς πώς γίνονται πιστευτές παρόμοιες θεωρίες περί «κοινού Θεού», κοινής Πίστεως και κοινών αγώνων.
Τελικώς, αυτό τώρα που ενώνει τις κοινωνίες, δεν είναι ο μοναδικός Θεός (ποτέ άλλωστε δεν ήταν). Αυτό, μάλλον αυτά που φέρνουν πιο κοντά και συναδελφώνουν σε παγκόσμιο επίπεδο τις ψυχές είναι η λεγόμενη «οικονομική κρίση», η «μόλυνση του περιβάλλοντος», η «ενεργειακή κρίση», οι «τεχνιτές ασθένειες» και τόσα άλλα που κλείνουν ερμητικώς την θύρα στον αυθεντικό τρόπο ζωής, ενώ ανοίγουν διάπλατα τις πύλες σ΄όσους «αγαπητικώ τω τρόπω» κηρύσσουν παγκόσμια θρησκεία κάτω από έναν «πρωτόθρονο αδελφό». Και φυσικά ο «πρωτόθρονος αδελφός» δεν θα έχει καμμία αντίρρηση και για ένα παγκόσμιο νόμισμα και οπωσδήποτε μια κυρίαρχη παγκόσμια κυβέρνηση.
Καλά, θα ρωτήσει κανείς. Οι ποιμένες μας τώρα τί κάνουν; Ποιο το ενδιαφέρον τους για διαφώτιση και διαφύλαξη του ποιμνίου τους; Πού έστω και οι απλές διαμαρτυρίες;
Φίλοι μου «μη ταρασσέσθω η καρδία ημών». Σε κάθε εποχή τα γεγονότα αποδεικνύουν την ποιότητα των ανθρώπων και οι περιστάσεις αποκαλύπτουν «εκ πολλών καρδιών διαλογισμούς».
Οι αυθεντικοί μας οδηγοί δεν είναι παρά οι Άγιοι. Και οι γνήσιοι ποιμένες μας, όσοι ακολουθούν κατά πόδας τους Αγίους. Τους επισήμους Αγίους και όχι τους κατ΄ευφημισμόν και σύμφωνα με το κοσμικό ή έστω «εκκλησιστικό πρωτόκολλο».
Και μιας και ο λόγος μας επανήλθε στους Αγίους, αφού δεν υφίσταται γλυκύτερο εντρύφημα από τους βίους των τέκνων του Θεού, και τούτο διότι αποτελούν το εικονογραφημένο Ευαγγέλιο, ας στρέψουμε το νου μας στον Άγιο Γρηγόριο που σήμερα έχει την τιμητική του και δαψιλώς μας επευλογεί.
Προσέξτε. Θα μπορούσε κανείς να φανταστεί τον Άγιο Γρηγόριο να συμπροσεύχεται με τους κακοδόξους παπικούς; Θα διενοείτο ποτέ Ορθόδοξος πιστός ότι μέσα στον Ναό του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης, ο κήρυξ της Χάριτος, θα προσκαλούσε τον πάπα ή κάποιον καρδινάλιο για να του «ευλογήσει» το ποίμνιο; Θα μπορούσε να φανταστεί κανείς τον Βυζαντινό χορό να ψάλλει το «Εις πολλά έτη δέσποτα» στον κακόδοξο, πλανεμένο και αιρετικό εκπρόσωπο του κοσμικού κράτους του Βατικανού; Και μόνο να το διανοηθεί κανείς αμαρτάνει και ταράσσεται όταν μάλιστα βλέπουμε στα πράγματα ότι γενικώς οι κακόδοξοι και οι παπικοί ειδικότερα παραμένουν πεισματικώς αμετανόητοι στις πλάνες και στις αιρέσεις τους;
Ας μη ρωτούμε λοιπόν το τί θα κάνουν κάποιοι, αλλά να ρωτούμε τον εαυτό μας το τί πράττουμε εμείς.
Διαμαρτυρόμαστε για το ότι ανατρέπονται οι αποφάσεις των Συνόδων και των Πατέρων; Θλιβόμαστε και αγανακτούμε όταν οι Άγιοι και οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας μας χαρακτηρίζονται ως φανατικοί; “Η μάλλον αναπαυόμαστε στην «σύνεση» και ξεγελούμε τον εαυτό μας αλλά και το περιβάλλον μας με την φράση ότι «όλα βαίνουν καλώς»;
“Εχουμε μελετήσει πώς σε άλλες εποχές αντιδρούσε το ποίμνιο ή έχει περάσει και σ” εμάς η ιδέα ότι τα θέματα αυτά δεν πρέπει να μας αγγίζουν και τελικώς ρίχνουμε «τη στάχτη στα μάτια» με την φράση «μη θίγετε τα κακώς κείμενα»;
Φυσικά, και για να μην υπάρχουν υποψίες και λογισμοί, ή και σκανδαλισμοί, είναι ανάγκη στο σημείο αυτό να διευκρινίσουμε το εξής.
Ότι δηλ. με το να κάνουμε λόγο, αλλά και να αγωνιζόμαστε εναντίον του Οικουμενισμού και του θρησκευτικού συγκρητισμού, δεν θα πέσουμε από την άλλη στην ετέρα μεγάλη παγίδα και στον άλλο πειρασμό του πονηρού, που ονομάζεται άκριτος ζηλωτισμός. Ουδείς έχει το δικαίωμα να αποσπασθεί από το Σώμα της Εκκλησίας και να δημιουργήσει παρατάξεις και σχίσματα.
Ουδέποτε αυτό. Άλλωστε, όπως γνωρίζουμε, ο τόπος μας, η Ελλαδική δηλαδή Εκκλησία, και όχι μόνο, έχει δεχθεί κατά καιρούς πολλές τις πληγές στο σώμα της από τους «εκ δεξιών πειρασμούς». Η σύγχρονη μάλιστα κατάσταση στον δραματικό χώρο των σχισμάτων και των ποικίλων «συνόδων», αποδεικνύει άμεσα σε ποιο κατάντημα μπορούν να φθάσουν διάφορες ομάδες, όταν τους λείπει η ακριβής γνώση της εκκλησιαστικής Ιστορίας και όταν υπάρχει ημιμάθεια του Κανονικού Δικαίου.
Ο τρόπος δε που χειρίζονται κάποιοι «ηγέτες» των σχισματικών παρατάξεων τα θέματα γενικώτερα, αποδεικνύει, όχι απλώς ασχετοσύνη περί τα θεολογικά, αλλά στην κυριολεξία, αθεοφοβία.
Και πώς να μη συμβαίνει αυτό αγαπητοί, όταν αρκετοί εξ” αυτών που παρουσιάζονται με βαρύγδουπους τίτλους και με «εκκλησιαστικά» αξιώματα, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα μπορούσαν «τιμής ένεκεν» να είναι απλώς «κανδηλανάπτες», για να μην ισχυριστούμε ότι θα έπρεπε ν” ανήκουν στους «προσκλαίοντες»; Πώς αλήθεια ηρεμούν με τη συνείδησή τους όταν φτάνουν να προβαίνουν σε ανοικονόμητες οικονομίες, για το καλό δήθεν της παρατάξεως που την έχουν βαπτίσει «εκκλησία»; Και όλα αυτά φίλοι μου, στο όνομα της ταλαίπωρης «ορθοδοξίας» και «ένεκεν αληθείας»…
Όχι λοιπόν! Ξεκάθαρα όχι. Δεν θα φύγουμε από την Κιβωτό της Σωτηρίας. Δεν θα γίνει δηλαδή αυτό που θέλει ο διάβολος, αλλά και που μάλλον θα ήθελαν όσοι συνειδητά παρασπονδούν στα θέματα της πίστεως. Είναι κι αυτό μια τραγικότητα. Όσοι δηλαδή βάλλουν έσωθεν την Εκκλησία μας, θα ήθελαν μετά πολλής της χαράς μάλιστα, να απομακρυνθούν όσοι πονούν για τα ολισθήματα και τα εκκλησιαστικά εγκλήματα, και τούτο για να αποδυναμωθεί η αντίσταση, και έτσι να οδηγήσουν το σκάφος εκτός σωτηρίου πορείας, και στην ρότα που επιθυμούν.
Θα μείνουμε λοιπόν και θα αγωνιστούμε εντός της Εκκλησίας. Και Εκκλησία, δεν είναι τα λάθη και οι ανθρώπινες αδυναμίες, ή έστω και προδοσίες. Εκκλησία είναι το Σώμα του ίδιου του Κυρίου Ιησού Χριστού.
Άλλωστε, και στο θέμα αυτό, το οποίο δεν αντιμετωπίζεται τώρα για πρώτη φορά, έχουν ξεκαθαρίσει δια παντός τα πράγματα, μεγάλες άγιες και σύγχρονες μορφές της Εκκλησίας μας, όπως ο Σέρβος Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, αλλά και ο δικός μας, ο ανεπανάληπτος και όσιος πατήρ Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος. Φυσικά την μέση και βασιλική οδό, μας τη διδάσκει ο λόγος του Θεού και οι άγιοι της Εκκλησίας μας, που ερμηνεύουν τον ζωντανό λόγο του Θεού.
Δευτέρα λοιπόν Κυριακή των Νηστειών.
Ο ουράνιος άνθρωπος και επίγειος Άγγελος, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο οποίος πραγματοποίησε διάλογο τόσο με παπικούς όσο και με μουσουλμάνους, ουδέποτε όμως δέχτηκε ότι ο παπισμός είναι εκκλησία, και ουδέποτε εκήρυξε ότι το ισλάμ κατέχει αλήθεια (πολύ περισσότερο δεν έκανε δώρα μουσουλμανικά κοράνια), ο «κήρυξ της χάριτος» λοιπόν, μάς προσκαλεί σε μετάνοια αλλά και σε αγωνιστικό φρόνημα. Ο Αποστολικός λόγος «δια τούτο δει περισσοτέρως ημάς προσέχειν τοις ακουσθείσι, μή ποτέ παραρρυώμεν», ας αποτελεί την πυξίδα για την σταθερή και αταλάντευτη πορεία στον όμορφο, ένδοξο, κάποτε ίσως σκληρό, αλλά και ευλογημένο αγώνα της αγίας Τεσσαρακοστής, μα και ολοκλήρου της ζωής μας.
Αμήν.
Αρχ. Ιωήλ Κωνστάνταρος

[toula]

Το μήνυμα του Παραλύτου της Καπερναούμ
Αγαπητοί μου αδελφοί.
Ο Ευαγγελιστής Μάρκος δεν είναι ένας εκ των 12 Αγίων Αποστόλων. Είναι όμως μαθητής του Αποστόλου Πέτρου, γι’ αυτό και διέσωσε ουσιαστικά τη διδασκαλία του Πρωτοκορυφαίου Αποστόλου. Αργότερα ακολούθησε τους Αποστόλους Παύλο και Βαρνάβα στις περιοδείες τους. Ο Ευαγγελιστής Μάρκος ίδρυσε και το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας.
Ακούγοντας ή διαβάζοντας λοιπόν το Ευαγγέλιο του Αγίου Μάρκου, πρέπει να γνωρίζουμε ότι δεν έζησε ο ίδιος τα γεγονότα, αλλά μας διηγείται όσα έμαθε και πληροφορήθηκε κυρίως από τον Απόστολο Πέτρο.
Έτσι σήμερα μας διηγείται ότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός ήταν μέσα σε ένα σπίτι της αγαπημένης πόλης του, της Καπερναούμ. Εκεί είχε συγκεντρωθεί τόσο πλήθος λαού που δεν χωρούσαν άλλοι. Εκείνη την ώρα τέσσερεις άνθρωποι έφεραν επάνω σε ένα κρεββάτι ένα παραλυτικό και αφού χάλασαν την στέγη του σπιτιού, τον κατέβασαν ενώπιον του Ιησού Χριστού. Βλέποντας ο Χριστός τον παράλυτο δεν τον έκανε αμέσως καλά, αλλά του λέγει πρώτα: «Συγχωρούνται όλες οι αμαρτίες σου». Ύστερα προσθέτει: «Σήκω τώρα, πάρε το κρεββάτι σου και πήγαινε σπίτι σου»
Ας προσέξουμε λοιπόν, αδελφοί, καθότι και στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα κρύβονται πολλά μηνύματα. Όπως έχουμε διαπιστώσει έως σήμερα τα Ευαγγελικά αναγνώσματα οι άγιοι Πατέρες τα έθεσαν να διαβάζονται με μια τάξη και σειρά που δεν είναι βέβαια τυχαία.
Τα Ευαγγελικά μηνύματα της προηγουμένης περιόδου είχαν στόχο και σκοπό να κατανοήσουμε ότι ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ που γεννήθηκε στην Βηθλεέμ ως ο υιός της Μαριάμ, είναι ο Μεσσίας, ο Σωτήρας του Κόσμου, ο ΧΡΙΣΤΟΣ.
Στα επόμενα Ευαγγελικά αναγνώσματα της περιόδου του Τριωδίου τονίζεται η υποκρισία και η ασπλαχνία των θρησκευομένων ανθρώπων και όσα τους συμβαίνουν επειδή στην ουσία η καρδιά τους δεν έμαθε ν’ αγαπά, με αποτέλεσμα να πορεύονται προς την κόλαση, έστω και αν ήταν «πιστοί» άνθρωποι.
Με το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα και με τα υπόλοιπα που θα ακολουθήσουν ως το Πάσχα, οι άγιοι Πατέρες μάς διδάσκουν πώς πρέπει να εργασθούν για την σωτηρία της ψυχής τους όσοι επιθυμούν να την σώσουν και να μην κολασθούν.
Σήμερα λοιπόν θα δούμε το μήνυμα που κρύβουν τα λόγια του Ιησού Χριστού, «ας είναι συγχωρεμένες όλες οι αμαρτίες σου». Θα εξετάσουμε σύντομα το γιατί ο Κύριός μας συγχωρεί πρώτα όλες τις αμαρτίες του παραλύτου και μετά τον κάνει καλά. Τι μηνύματα θέλει άραγε να στείλει σε όλους όσους είναι συγκεντρωμένοι στο σπίτι της Καπερναούμ, αλλά και σε όλους εμάς που διαβάζουμε την περικοπή αυτή;
Πιστεύω αδελφοί μου ότι το μήνυμα είναι ξεκάθαρο, αν σκεφθούμε τα λόγια που ψάλλουμε κάθε φορά στην μικρή παράκληση της Υπεραγίας Θεοτόκου: «Από των πολλών μου αμαρτιών ασθενεί το σώμα, ασθενεί μου και η ψυχή». Οι ασθένειες εμφανίζονται μετά την πτώση του ανθρώπου, αφού δηλαδή έχασε τον Παράδεισο. Πρώτα αμάρτησε ο άνθρωπος και μετά γεννήθηκαν εξ’ αιτίας της αμαρτίας η φθορά, οι ασθένειες και ο σωματικός θάνατος.
Άρα αιτία της φθοράς του σαρκίου μας, των ασθενειών μας, αλλά και του θανάτου είναι οι αμαρτίες μας. Γι’ αυτό και ο Κύριος θεραπεύει πρώτα τα αίτια της παραλυσίας και κάθε ασθένειας, που είναι οι αμαρτίες του ανθρώπου.
Αδελφοί μου ευλογημένοι. Όταν έχουμε στην οικογένειά μας κάποιο θέμα ασθενείας, ας φωνάξουμε πρώτα τον Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων ημών που είναι ο Κύριός μας, ο Ιησούς Χριστός. Ας φωνάξουμε τον Ιερέα μας, τον πνευματικό μας πατέρα, να εξομολογηθούμε εκ παιδικής ηλικίας όλες τις αμαρτίες μας και να τελέσουμε μετά το μυστήριο του Αγίου Ευχελαίου. Ύστερα με συντριβή καρδιάς, με σεβασμό, πίστη και με μια καρδιά γεμάτη από αγάπη προς όλους τους συνανθρώπους μας, να προσέλθουμε στο Μυστήριο της Θείας Κοινωνίας. Να δεχθούμε μέσα στο σώμα μας το φάρμακο της Αθανασίας, που είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και Θεού μας. Τότε η Χάρις του Κυρίου ενεργεί και θεραπεύει κάθε ασθένειά μας και με την συνδρομή των επιγείων ιατρών, που ο Θεός τους έδωσε, θα βρούμε τη θεραπεία πρώτα της ψυχής αλλά και του σώματός μας, αν αυτό είναι και το θέλημα του Κυρίου μας. Διότι ο χριστιανός δεν πρέπει να ξεχνά ότι στις προσευχές του προς τον Θεό πρέπει να ζητά να γίνεται στη ζωή του πάντα το «θέλημα Του» λέγοντας τα εξής λόγια: «Θεέ μου, θέλω ό,τι θέλεις και ΕΣΥ και ας είναι για όλα δοξασμένο το Όνομά Σου».
Ιδού λοιπόν το μήνυμα της σημερινής Ευαγγελικής περικοπής που μας αναφέρει ο Ευαγγελιστής Μάρκος. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνούμε ότι κάθε ανθρώπινη ασθένεια, έχει αιτία τις προσωπικές αμαρτίες μας. Γι’ αυτό αδελφοί μου συχνά ας προστρέχουμε στους πνευματικούς πατέρες μας, με δακρυσμένα μάτια και μετανοημένη καρδιά ζητώντας την άφεση των αμαρτιών μας. Να είμαστε βέβαιοι ότι ο φιλάνθρωπος Θεός ήλθε στη γη, όχι για να κρίνει τους αμαρτωλούς και να τους καταδικάσει, αλλά για να τους σώσει. Ας είμαστε βέβαιοι, ότι Αυτός θα δώσει και σε όλους εμάς την άφεση των αμαρτιών, λέγοντας προς τον κάθε ένα προσωπικά το «αφέωνταί σοι τέκνον οι αμαρτίες σου». Αμήν.
Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη

[toula]

Ιδού καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού καιρός μετανοίας
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Ο κατ’ εικόνα Θεού άνθρωπος πλάστηκε από τον Θεό Πατέρα από σώμα και ψυχή, και είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι, η ψυχική κατάσταση επιδρά στο σώμα, καθώς και αντίθετα η σωματική κατάσταση επιδρά στη ψυχή του ανθρώπου.
Γι’ αυτό, ο άνθρωπος της κάθε εποχής, πρέπει να είναι υγιής σωματικά, ψυχικά για να μπορέσει να εκτελέσει τον υψηλό προορισμό του, που είναι η σωτηρία του και η επαναφορά του στην αρχαία μακαριότητα, κοντά στο Θεό Πατέρα.
Η σημερινή, λοιπόν, ευαγγελική περικοπή, αυτό τούτο το γεγονός, μας καταγράφει με την παρουσία ενώπιον του Μεγάλου Ιατρού της ψυχής και του σώματος, του Σωτήρος Χριστού, του παραλυτικού της Καπερναούμ.
Ο άνθρωπος αυτός ήταν δυστυχής, «ήτο επί κλίνης βεβλημένος», και δεν μπορούσε να κινηθεί με τις δικές του σωματικές δυνάμεις. Ήταν παράλυτος στο σώμα, αλλά και τετραυματισμένος από την θεοστιγή αμαρτία και στην ψυχή.
Τέσσερεις νέοι όμως άνθρωποι, τέσσαρεις τραυματιοφορείς της αγάπης, αναλαμβάνουν ιδία βουλήσει, να οδηγήσουν, μετά πολλού κόπου κοντά στο Σωτήρα Χριστό, στον Μέγα Ιατρό της ψυχής και του σώματος τον δυστυχισμένο άνθρωπο.
Και «ο ετάζων καρδίας και νεφρούς Παντογνώστης Κύριος», που αφ’ ενός διέκρινε, την πίστη του πονεμένου αυτού ανθρώπου, «Ιδών την πίστιν αυτού», αλλά και την ανιδιοτελή αγάπη των τεσσάρων εκείνων τραυματιοφορέων, παρέχει άφεση αμαρτιών στον πονεμένο άνθρωπο και του θεραπεύει πρώτα τα ψυχικά τραύματά του, και στη συνέχεια θεραπεύει και το σώμα.
«Τέκνο, αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου» λέγει στον παράλυτο, ο Σωτήρας Χριστός, επιβραβεύοντας συνάμα και την ανιδιοτελή αγάπη, προς τον πάσχοντα άνθρωπο, αλλά και την πίστη των τεσσάρων εκείνων νέων τραυματιοφορέων της αγάπης.
Η αγάπη, κατά τον θείο Παύλο, «η αγάπη μακροθυμεί, χρηστεύεται, ού ζηλοί, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει, η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει».Και ώ του θαύματος! Ο πρώην παράλυτος στην ψυχή και στο σώμα, ξαναβρίσκει την πολυπόθητη διπλή υγεία του, την ψυχική του γαλήνη και την σωματική του υγεία.
Ποίος άλλος από τον Μέγα Ιατρό της ψυχής και του σώματος, τον Θεάνθρωπο Ιησού, έχει το δικαίωμα να συγχωρεί τις ανθρώπινες αμαρτίες, μωροί και τυφλοί Γραμματείς και Φαρισαίοι της κάθε εποχής;Να η συμπλήρωσης της μεγάλης δωρεάς, που προσέφερε ο Κύριος στο ταλαιπωρημένο τέκνο του. Αυτή η δωρεά της άφεσης των αμαρτιών φαίνεται παράδοξη στους Γραμματείς του λαού, σ’ εκείνους που αν και μελετούσαν τον νόμο του Μωϋσέως και τους προφήτας, δεν ήθελαν να κατανοήσουν ότι, πλησίον τους ήταν ο Μεσσίας, ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού Πατρός, ο Οποίος έγινε άνθρωπος και έπαθε επάνω στο Σταυρό του μαρτυρίου Του, και διέρρηξε το χειρόγραφο των αμαρτιών του ανθρωπίνου γένους, ο απαθείς την θεότητα; Με μοναδικό σκοπό να σώσει τον άνθρωπο από την αμαρτία.«Ω ανόητοι και βραδείς τη καρδία», ο Κύριος της Δόξης βλέποντας την δική σας πονηρία, την κακότητα και το μίσος πού μεταφέρετε, υποκριτές Γραμματείς στο λαό κατά ΑΥΤΟΥ, λέγει «τι έστιν ευκοπώτερον, ειπείν τω παραλυτικώ αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι ή ειπείν έγειρε και άρον τον κραββατόν σου και περιπάτει».
Οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι παραποιούσαν την αλήθεια και κατηγορούσαν το έργο του Κυρίου, επιδιώκοντες να εμποδίσουν τους ανθρώπους από την μετάνοια και την επιστροφή τους στην αγκαλιά του Θεού Πατέρα.
Το δικαίωμα, να συγχωρεί τις αμαρτίες των ανθρώπων, το είχε μόνο Εκείνος ο αναμάρτητος, που έκλινε ουρανούς και ήλθε στην γή και το δικαίωμα τούτο της αφέσεως των αμαρτιών μετέδωκεν στους Μαθητές και Αποστόλους Του και αυτοί στους Διαδόχους τους, με το μυστήριο της Θείας Εξομολόγησης: «Αμήν λέγω υμίν, όσα εάν δήσητε επί της γής, έσται δεδεμένα εν τω ουρανώ και όσα εάν λύσητε επί της γής, έσται λελυμένα εν τω ουρανώ».Ο Μέγας Αθανάσιος γράφει, «ώσπερ άνθρωπος υπό ανθρώπου ιερέως βασταζόμενος φωτίζεται τι του Αγίου Πνεύματος χάριτι, ούτω και ο εξομολογούμενος δια του ιερέως λαμβάνει την άφεση των αμαρτιών, χάριτι Χριστού».
Ο δε Μέγας Βασίλειος σημειώνει «η εξαγόρευση των αμαρτημάτων, έχει τούτο τον λόγον, τον οποίο έχει η επίδειξη των σωματικών παθών».Και ο Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης γράφει «Αποκαλύψατε στον ιερέα με θάρρος και τα μεγαλύτερα σας απόρρητα, αποκαλύψετε σ’ αυτόν τα μυστήρια της ψυχής σας, όπως αποκαλύπτει στον γιατρό ο ασθενής τα κρυφά αυτού τραύματα, τις κρυφές αυτού πληγές».Αδελφοί μου,Καμμία αμαρτία δεν συγχωρείται στον ουρανό, εάν δεν συγχωρηθεί στην γή από τον πνευματικό μας. Ο Πνευματικός είναι ο σωλήνας που μεταφέρει στον ουρανό τα βάρη των αμαρτιών μας, ενώπιον του Θεού Πατρός και ο Θεός Πατέρας, από άπειρο αγάπη, έλεος και ευσπλαχνία δέχεται το πλήθος των αμαρτιών μας και μας παρέχει άφεση.Εάν αδελφοί μου, εάν δεν πλησιάσουμε τον πνευματικό με συντριβή καρδιάς, με δάκρυα μετάνοιας και εναποθέσουμε κάτω από το πετραχήλι του εξομολογούμενοι τις αμαρτίες μας, ας μη περιμένουμε ότι θα σωθούμε από τα πονηρά έργα που διεπράξαμε και ότι θα ακούσουμε ως ο Παράλυτος της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, το «Τέκνον, αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου».Αδελφοί μου,Ιδού καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού καιρός μετανοίας.
Το στάδιο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι μπροστά μας, ας τρέξουμε να πλησιάσουμε, λοιπόν, και εμείς τον τραυματιοφορέα, τον Πνευματικό μας, τώρα που έχουμε ακόμη καιρό και ας ζητήσουμε κάτω από το αγιασμένο πετραχήλι του με πίστη και ταπείνωση την χάρη, το έλεος και την ευσπλαχνία του Πανοικτήρμονος Θεού Πατρός. ΑΜΗΝ
Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Λέρου κ.κ. Παισίου

[toula]

Η ασκητική ζωή και οι αντιαιρετικοί αγώνες του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά
(Β’ Κυριακή των Νηστειών).
Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Β΄ Κυριακή των Νηστειών, ημέρα κατά την οποία η αγία μας Εκκλησία προβάλλει και τιμά την μνήμη ενός μεγάλου και κορυφαίου Πατρός της Εκκλησίας μας, του εν αγίοις πατρός ημών Γρηγορίου αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης του Παλαμά, ο οποίος στη συνείδηση της Εκκλησίας μας θεωρείται ως εφάμιλλος και ισάξιος των αγίων μεγάλων Πατέρων και ιεραρχών, Βασιλείου, Γρηγορίου και Χρυσοστόμου, γι’ αυτό και εορτάζεται η μνήμη του δύο φορές το χρόνο, στις 14 Νοεμβρίου, ημέρα της κοιμήσεώς του και σήμερα. Ο άγιος Γρηγόριος θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους πολεμίους της αιρέσεως του Παπισμού, διότι με τους αντιπαπικούς του αγώνες και με τη συγκρότηση των αγίων Συνόδων του 1341, 1347 και 1351, που όλες μαζί αποτελούν την ενάτη Οικουμενική Σύνοδο της Εκκλησίας μας, ήλεγξε σφοδρότατα στο πρόσωπο του Βαρλαάμ και των ομοφρόνων του τον Παπισμό και ανέτρεψε τις αιρετικές διδασκαλίες, που είχε αναπτύξει μέχρι την εποχή του.
Το κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ζωής του αγίου ήταν ο συνδυασμός της ασκητικής του ζωής και των αντιαιρετικών του αγώνων. Ο άγιος Γρηγόριος ήταν ο μεγάλος ασκητής, που έφθασε σε μεγάλα μέτρα αγιότητος, ο άνθρωπος που ανέβηκε όλη τη σκάλα των αρετών. Εκείνος ο οποίος διά συνεχούς νηστείας, αγρυπνίας και προσευχής πέρασε από τη κάθαρση στον φωτισμό και από τον φωτισμό στην θέωση και αξιώθηκε μεγάλων πνευματικών χαρισμάτων, κατ’ εξοχήν δε του χαρίσματος της Θεολογίας. Ταυτόχρονα όμως υπήρξε και ο μεγάλος υπέρμαχος της Ορθοδόξου πίστεως και ο σφοδρός πολέμιος της παναιρέσεως του Παπισμού. Ήταν ο άνθρωπος ο οποίος εξ’ αιτίας των αντιαιρετικών του αγώνων υπέμεινε με ακατάβλητο ηρωϊσμό και ομολογιακό φρόνημα πολλές θλίψεις, διωγμούς και φυλακίσεις, προκειμένου να διαφυλαχθεί η Εκκλησία από τις καινοτομίες, τις διαστρεβλώσεις και παραχαράξεις, που προσπαθούσε την εποχή εκείνη να εισαγάγει ο Παπισμός μέσα στο χώρο της Ορθοδοξίας.
Τονίζουμε, και μάλιστα με έμφαση, το συνδυασμό αυτών των δύο πτυχών της ζωής του αγίου, (δηλαδή την ασκητική του ζωή και τους αντιαιρετικούς του αγώνες), ιδιαίτερα σήμερα, που Εκκλησία μας μαστίζεται από μια άλλη φοβερή αίρεση την παναίρεση του Οικουμενισμού. Έχει σημασία σήμερα να γίνει αντιληπτό, ότι ο Μοναχισμός, εκτός από την ασκητική του διάσταση έχει και την ομολογιακή. Και τούτο, διότι πολύ συχνά σήμερα διατυπώνεται από πολλούς υψηλόβαθμους κληρικούς, πατριάρχες και αρχιερείς, αλλά και ακαδημαϊκούς θεολόγους, η αντίληψη ότι η αποστολή του Μοναχισμού είναι να οδηγήσει εκείνους που απαρνήθηκαν τον κόσμο και ακολούθησαν την αγγελομίμητη πολιτεία της μοναχικής ζωής, στην κάθαρση, τον φωτισμό και την θέωση. Ότι οι μοναχοί ποτέ δεν πρέπει να διακόπτουν την ησυχία τους, να είναι τέκνα υπακοής προς τους ποιμένες των, έστω και αν αυτοί συμβαίνει κάποτε να μην ορθοτομούν τον λόγο της αληθείας. Ισχυρίζονται ακόμη ότι δεν θα πρέπει να ασχολούνται με θέματα αιρέσεων, για την αντιμετώπιση των οποίων είναι αρμόδιοι οι αρχιερείς και άλλα κατάλληλα πρόσωπα, που ορίζονται από αυτούς. Η ομολογιακή διάσταση του Ορθοδόξου Μοναχισμού, δυστυχώς σήμερα επιμελώς αποσιωπάται από τους οικουμενιστές, (προφανώς για λόγους ευνοήτους), ενώ προβάλλεται μονομερώς και κατά κόρον μόνον η ασκητική του διάσταση.
Ωστόσο η αντίληψη αυτή, που θέλει τον μοναχό αυστηρά και αποκλειστικά προσηλωμένο στον αγιασμό της ψυχής του, όσο και αν φαίνεται ευλογοφανής, για όσους δεν γνωρίζουν τον πραγματικό χαρακτήρα του Μοναχισμού, δεν μπορεί να δικαιωθεί ούτε από τα συγγράμματα των αγίων Πατέρων μας, ούτε από τους βίους των οσίων της Εκκλησίας μας, ούτε από την Εκκλησιαστική μας Ιστορία, ούτε φυσικά και από τον βίο του αγίου Γρηγορίου, που εορτάζουμε σήμερα. Εάν μελετήσουμε τους βίους των αγίων μας, θα διαπιστώσουμε ότι οι μοναχοί δεν αγωνίστηκαν μόνο για τον προσωπικό τους αγιασμό, αλλά παράλληλα θεώρησαν χρέος τους, να αγωνιστούν και εναντίον των αιρέσεων της εποχής των και να θυσιαστούν υπέρ της Ορθοδόξου πίστεως. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις υπήρξαν οι κύριοι, υπέρμαχοί της. Και για να μιλήσουμε ακριβέστερα, οι μοναχοί σε μεν περιόδους ειρήνης αγωνίζονταν να κατορθώσουν τις αρετές, σε περιόδους όμως που η Εκκλησία επολεμείτο από αιρέσεις, αγωνίζονταν με διάκριση και ταπείνωση, με εκκλησιαστικό ήθος και φρόνημα, αλλά και με ζήλο και πνεύμα αυτοθυσίας, για να μην νοθευτεί, αλλά να παραμείνει απαραχάρακτη η Ορθόδοξη πίστις. Μπορούμε να αντιπαραβάλουμε το θυσιαστικό ήθος των μοναχών, τον ηρωϊσμό και την αυτοθυσία τους, τα βασανιστήρια και τις εξορίες, που υπέμειναν για την καταπολέμηση των αιρέσεων και τέλος τους μαρτυρικούς των θανάτους, με τα μαρτύρια των αρχαίων μεγάλων μαρτύρων της Εκκλησίας κατά τους τρείς πρώτους αιώνες των διωγμών. Η διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι τώρα, στην περίπτωση των αιρέσεων, οι διώκτες δεν είναι πλέον οι ειδωλολάτρες Ρωμαίοι αυτοκράτορες, αλλά «χριστιανοί», εντός εισαγωγικών. Είναι αιρετικοί αυτοκράτορες, στρατιωτικοί, κληρικοί, επίσκοποι, ακόμη και πατριάρχες!
Με πόνο ψυχής διαπιστώνουμε, ότι δυστυχώς η αγωνιστικότητα των μοναχών υποβαθμίστηκε σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Σήμερα που η φοβερή αυτή αίρεση του Οικουμενισμού βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, σήμερα που η παναίρεση αυτή έχει νομιμοποιηθεί και συνοδικά από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, σήμερα που ο αγώνας θα έπρεπε να είχε ενταθεί και ισχυροποιηθεί ακόμη περισσότερο, συμβαίνει δυστυχώς το ακριβώς αντίθετο. Τώρα που τα βλέμματα του πιστού λαού του Θεού είναι στραμμένα στους μοναχούς, τόσο του Αγίου Όρους, όσο και εκτός αγίου Όρους, στα μοναστήρια της Ελλάδος, με πολλή θλίψη και απογοήτευση διαπιστώνει ότι, εκτός ολίγων εξαιρέσεων, φαίνεται να αδυνατούν να μιμηθούν τους αρχαίους μεγάλους Πατέρες. Πολλοί Ηγούμενοι, φοβούμενοι προφανώς μήπως υποστούν διωγμούς και καθαιρέσεις, σιωπούν ενόχως.
Όλοι μας, αδελφοί μου, κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί, καλούμεθα σήμερα να συνειδητοποιήσουμε την ευθύνη μας για την διαφύλαξη της πίστεως από την φοβερή αυτή αίρεση του Οικουμενισμού, που έχει απλώσει παντού τα θανατηφόρα πλοκάμια της και έχει σαρώσει, (σάν μια φοβερή θύελλα), τα πάντα στο πέρασμά της. Η Ορθόδοξη πίστη δεν είναι ιδιοκτησία των επισκόπων, ώστε να μπορούν να την διαχειρίζονται όπως θέλουν, ή να την παίζουν στα ζάρια, αλλά είναι κοινό κτήμα όλων μας. Η μεγάλη αυτή αλήθεια φαίνεται ξεκάθαρα, κατ’ αρχήν από τους λόγους του Κυρίου μας, ο οποίος καταδικάζει την αδιαφορία και την ένοχη σιωπή και προβάλλει τον έλεγχο της αιρέσεως ως καθήκον επιβεβλημένο και ως ομολογία πίστεως: «Πας ουν όστις ομολογήσει εν εμοί έμπροσθεν των ανθρώπων, ομολογήσω καγώ εν αυτώ έμπροσθεν του πατρός μου του εν ουρανοίς…» (Ματθ.10,32). Ο απόστολος Παύλος γράφει σχετικά στην προς Εφεσίους επιστολή του: «Και μη συγκοινωνείτε τοις έργοις τοις ακάρποις του σκότους, μάλλον δε και ελέγχετε», (5,11). Δηλαδή μη γίνεσθε με την ανοχή και την ένοχη σιωπή σας συγκοινωνοί και συνένοχοι στα έργα του σκότους, που δεν φέρνουν κανένα ωφέλιμο καρπό. Αντί να τα σκεπάζετε και να τα ανέχεσθε, οφείλετε μάλλον να ελέγχετε τα έργα αυτά και να τα βγάζετε στο φως, αποδεικνύοντες πόσο ολέθρια είναι. Άκαρπα έργα του σκότους δεν είναι μόνον οι ηθικές πτώσεις και οι κάθε είδους αμαρτίες και παραβάσεις του νόμου του Θεού. Κατ’ εξοχήν άκαρπο έργο του σκότους είναι η αίρεση και η πλάνη, η αποδοχή της οποίας οδηγεί στην απώλεια.
Συνήθως όταν ακούμε τον παραπάνω λόγο του Κυρίου, ο νούς μας συνειρμικά ανατρέχει στους αγίους μάρτυρες της Εκκλησίας, οι οποίοι στους τρείς πρώτους αιώνες των διωγμών ήλεγξαν την πλάνη της ειδωλολατρίας και αξιώθηκαν του μαρτυρικού στεφάνου. Ο λόγος όμως αυτός του Κυρίου δεν εφαρμόζεται μόνον στην περίπτωση των αγίων μαρτύρων και στην πλάνη των ειδώλων, αλλά και στην πλάνη της αιρέσεως, διότι και η αίρεση δεν είναι τίποτε άλλο, παρά ένα είδος αθεΐας και ειδωλολατρίας. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς σε μια επιστολή του ονομάζει την αίρεση δεύτερο γένος αθεΐας. Γράφει: «Δεύτερον δε γένος αθεΐας εστίν η πολυσχιδής και πολύμορφος απάτη των αιρετικών…Πάντες δε ούτοι και οι τοιούτοι ουδέν των αθέων διενηνόχασι». Δηλαδή όλοι αυτοί οι αιρετικοί και οι όμοιοι μ’ αυτούς, σε τίποτε δεν διαφέρουν από τους αθέους.
Καλούμεθα λοιπόν όλοι μας να δώσουμε την μαρτυρία και την ομολογία μας, συμμετέχοντες στον αγώνα όλων εκείνων των ποιμένων, που αγωνίζονται κατά της παναιρέσεως του Οικουμενισμού, πράγμα που εύχομαι να γίνει σε όλους μας με την Χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τις πρεσβείες του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και όλων των αγίων. Αμήν.
Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου – συγγραφέως - Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων
Εν Κυθήροις τη 7η Μαρτίου 2026

[toula]

Ο λόγος του Θεού
ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ [: Μάρκ.2,1-2]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 15-3-1998] [Β372]
Μας διηγείται, αγαπητοί μου, ο Ευαγγελιστής Μάρκος, που ακούσαμε στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, ότι «τῷ καιρῷ ἐκείνῳ εἰσῆλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς Καπερναούμ καὶ ἠκούσθη ὅτι εἰς οἶκόν ἐστι. Καὶ εὐθέως συνήχθησαν πολλοί, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον».
Με ένα χαριτωμένο και ζωηρό και σύντομο τρόπο, μας περιγράφει ο ευαγγελιστής Μάρκος την είσοδον του Ιησού εις την Καπερναούμ. Και συγκεκριμένα, ότι επήγε σε ένα σπίτι, προφανώς φιλικόν, κι εκεί άρχισε να ομιλεί τον λόγον του Θεού. Μόλις το έμαθαν οι κάτοικοι ή οι περίοικοι, έσπευσαν να τον ακούσουν. Το πλήθος ήταν τόσο πολύ, ώστε, όπως σημειώνει ο Ευαγγελιστής Μάρκος, ώστε όχι μόνον το σπίτι εγέμισε, που βέβαια τα σπίτια τότε ήταν κάπως μικρά, αλλά και η αυλή μέχρι την αυλόθυρα και έξω στον δρόμο. Πλήθος κόσμου, στο άκουσμα ότι έφθασε ο Ιησούς στην πόλη και ότι βρίσκεται σε εκείνο το συγκεκριμένο σπίτι.
Τέσσερις φίλοι ενός παραλύτου ανδρός τον έφεραν επάνω σε ένα κρεβάτι για να τον θεραπεύσει ο Κύριος. Αλλά το πλήθος ήταν τόσο, που ήταν αδύνατον να περάσουν μέσα εις το σπίτι. Τότε, η πίστις και η αγάπη αυτών των τεσσάρων συνοδών, βρήκε τον τρόπο. Πέρασαν σε ένα γειτονικό σπίτι, ανέβηκαν στη στέγη του, από κει πέρασαν στη στέγη του σπιτιού που ήταν ο Κύριος, απεστέγασαν την στέγη, δηλαδή βγάλαν τα κεραμίδια -προφανώς δεν υπήρχε ταβάνι- και κατέβασαν με σχοινιά τον παραλυτικό μπροστά εις τον Κύριον. Και ο Κύριος εθαύμασε την πίστιν αυτών των τεσσάρων ανδρών και τους είπε έναν επαινετικόν λόγον και αφού συγχώρησε και τις αμαρτίες του παραλύτου, του λέγει: «Σήκω επάνω, πάρε το κρεβάτι σου, το ξύλινο κρεβάτι που σε μετέφεραν και πήγαινε στο σπίτι σου».
Έχομε εδώ, αγαπητοί μου, δύο περιστατικά. Το ένα είναι η εξαγγελία του λόγου του Θεού. Τι έκανε ο Κύριος όταν εισήλθε σ’ αυτό το σπίτι; Λέγει ότι «ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον» του Θεού. Το άλλο ποιο είναι το περιστατικό; Είναι η θεραπεία του παραλυτικού.
Μπροστά σ’ αυτά τα δύο περιστατικά, θα μας επιτραπεί να κάνομε μίαν ιεράρχησιν. Εκ των δύο τούτων, τι είναι πιο ανώτερο; Δηλαδή η θεραπεία του παραλυτικού ή του ότι ο Κύριος ελάλει τον λόγον του Θεού; Εκ των δύο, κάνοντας, επαναλαμβάνω, ιεράρχησιν των δύο αυτών περιστατικών, ποιο είναι ανώτερο; Το ερώτημα δεν είναι ούτε αφελές, βέβαια ούτε και περιττό. Και τούτο διότι από την οπτική γωνιά που βλέπουν οι άνθρωποι τον Χριστιανισμόν, θα κρίνουν και την ιεράρχησιν αυτών των δύο. Να πουν ποιο είναι πρώτο και ποιο είναι δεύτερο. Από την οπτική γωνιά που υπάρχουν, κρίνοντες τον Χριστιανισμόν. Είναι το θέμα πάρα πολύ σπουδαίο. Αν θεωρήσουμε, αν θεωρηθεί, θεωρήσουν οι άνθρωποι τον Χριστιανισμό σαν ένα κοινωνισμό, θα μας πουν ότι …το πρώτο, η θεραπεία είναι εκείνη, του παραλυτικού, που προέχει, είναι πάνω απ΄όλα, σαν μια πράξη κοινωνικώς αγαθή. Αν πάλι δουν τον Χριστιανισμό σαν διδασκαλία που ανοίγει τον δρόμον για την σωτηρία, θα κρίνουν ότι ο λόγος του Θεού έχει την προτεραιότητα. Και το σπουδαίον είναι ότι μέσα στους αιώνες, μέχρι σήμερα, οι άνθρωποι παραμένουν σ’ αυτές τις δύο οπτικές θεωρήσεις. Οι μεν έτσι βλέπουν· κοινωνικά τον Χριστιανισμό. Οι δε έτσι βλέπουν· σωτηριολογικά τον Χριστιανισμόν. Κι αυτό το βλέπομε καθημερινά και εις αυτήν την ζωήν μας και αύριο και μεθαύριο έτσι θα είναι.
Πολλοί ζητούν από την Εκκλησία, μάλιστα ειδικά στην εποχή μας, να κάνει κοινωνικόν έργον ευρέος φάσματος. Επί παραδείγματι να κτίζει φιλανθρωπικά ιδρύματα, να οικοδομεί νοσοκομεία, να αναλαμβάνει την παιδεία, να συνδράμει τους πτωχούς κ.λπ. κ.λπ. κ.λπ. Που όλα αυτά ουσιαστικά ανήκουν εις την πολιτεία και την οργάνωσή της. Ζητούν, δηλαδή, πολλοί από την Εκκλησία έναν ακτιβισμόν. Επειδή αυτή η λέξις πολύ χρησιμοποιείται, γι'αυτό σας την είπα, δεν είναι ελληνική. Από το ‘’act’’ που θα πει πράξις. Δηλαδή ζητούν από την Εκκλησία να έχει μίαν κοινωνικήν πράξιν. Και λέγεται… ζητούν έναν ακτιβισμόν. Έτσι, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που χωρίς οι ίδιοι που ζητούν να αντιλαμβάνονται τα πράγματα, απογυμνώνουν την Εκκλησία από το σωτηριολογικό της έργο.
Αν το θέλετε, αν και δεν είναι δόκιμη η λέξις, από το μεταφυσικό της στοιχείο- λέγω δεν είναι δόκιμη η λέξις «μεταφυσικόν» γιατί ανήκει εις την φιλοσοφίαν αυτή η λέξις. Δηλαδή αφαιρούν από την Εκκλησία εκείνο που ανήκει εις τον ουρανόν. Και σου λέει: «Εδώ, στη γη, πράξη». Αυτό θα πει Χριστιανισμός. Οτιδήποτε άλλο δεν τους ενδιαφέρει. Ό,τι κι αν πιστεύουν οι άνθρωποι αυτοί, μπορεί ακόμη να μην πιστεύουν καν εις τον Χριστόν, δέχονται όμως το Ευαγγέλιο, το βάρος εκεί το θέτουν. Στον ακτιβισμόν, στην πράξη. Μην πάτε μακριά. Στο Κρεμλίνο, στη Ρωσία, κατά την διάρκεια του Κομμουνισμού, υπήρχε εις την μετώπην κάποιας πύλης της εισόδου του Κρεμλίνου: «Ὁ μὴ ἐργαζόμενος μηδὲ ἐσθιέτω». Είναι του Αποστόλου Παύλου αυτό. Αυτός που δεν εργάζεται, ούτε να τρώει. Γιατί απλούστατα ο σοσιαλισμός απαιτούσε την εργασίαν: «Δεν μπορείς, κύριε, να ζητάς ψωμί να φας, όταν δεν εργάζεσαι». Αυτό τους ταίριαξε. Το πήραν. Το έβαλαν στην πύλη τους πάνω. Επίστευαν εις τον Χριστιανισμόν; Όχι. Δεν τους ενδιέφερε ο Χριστός. Μάλιστα, αν ανοίγαμε, τότε, γιατί όχι και τώρα, την ρωσική εγκυκλοπαίδεια εις το λήμμα Ιησούς Χριστός», θα βρίσκαμε: «Μυθικόν πρόσωπον, που…»! κ.τ.λ.- τρεις αράδες έχει η ρωσική εγκυκλοπαίδεια περί του Ιησού Χριστού. Βλέπετε ότι δεν τους ενδιέφερε το πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Πολύ δε παραπάνω περί ουρανού, περί Βασιλείας, περί σωτηρίας, περί, περί, περί… Τους ενδιέφερε αυτή η φράσις. Ξαναλέγω, του Αποστόλου Παύλου. Την γράφει εις τους Κορινθίους, συγνώμη, προς Θεσσαλονικείς. Οπότε αυτό τους ενδιέφερε. Αυτό πήραν. Τι έκαναν εδώ δηλαδή; Χώρισαν τον Χριστό από κάτι που αναφέρεται σε θέμα κοινωνικό. Δεν θα λείψουν μέχρι που να τελειώσει ο κόσμος, εκείνοι που θεωρούν την Εκκλησία ως υπόθεση ακτιβιστική. Δηλαδή να ενδιαφέρεται για όλα εκείνα που προανέφερα.
Εδώ πρόκειται για ένα λάθος. Ένα λάθος πολύ μεγάλο. Δεν προηγείται εδώ το θαύμα. Γιατί εδώ τι έκανε ο Χριστός; Εθεράπευσε έναν παράλυτον άνθρωπον. Θα λέγαμε, απέδωσε εις την κοινωνίαν υγιή έναν άνθρωπο, ο οποίος πρώτα δεν θα μπορούσε να αποδώσει εργασία εις την κοινωνία. Έτσι συνεπώς εδώ έχομε κάτι πολύ σπουδαίο. Αλλά βλέπουν αυτό και όχι την ευαγγελική διδασκαλία. Θέλετε ακόμη; Και εκείνο το όποιο είπε ο Χριστός…Τι; Ο έπαινος στους τέσσερις για την πίστη τους και στον παραλυτικό που του είπε: «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες». «Μπα, ψιλά πράγματα, τι μας ενδιαφέρει αυτό; Τι θα πει ‘’συγχωρούνται οι αμαρτίες’’; Χέρια θέλομε εργατικά, να αποδώσεις κοινωνικά».
Αν προηγείτο το θαύμα, τότε ο Κύριος θα έπρεπε να θεραπεύσει, δηλαδή το πρώτιστον, το πρώτο, το θαύμα, θα ‘πρεπε τότε ο Κύριος να θεραπεύσει όλους τους ασθενείς που υπήρχαν στην Παλαιστίνη. Κάτι που δεν το έκανε. Αν προηγείτο το θαύμα, ο κοινωνισμός, θα έπρεπε ο Κύριος να αναστήσει όλους τους νεκρούς. Όπως ξέρομε, ποιους ανέστησε; Τρεις νεκρούς. Τον Λάζαρο, τον γιο της χήρας της Ναΐν και εκείνο το κοριτσάκι το δωδεκαετές του Ιαείρου κ.τ.λ. Αυτό όμως δεν έγινε. Θα έπρεπε ακόμη να αφήσει παραγγελία εις την Εκκλησίαν να κάνουν το ίδιο και οι μαθηταί Του. Δηλαδή τι; Να χορταίνουν ψωμί τους ανθρώπους, να θεραπεύουν τις αρρώστιες τους κ.ο.κ.
Αλλά, αγαπητοί μου, το θαύμα της θεραπείας του παραλύτου δεν προέχει στον Χριστιανισμόν. Αν έγινε εκείνη τη στιγμή, σε συνδυασμό με την ομιλία του Χριστού, που έλεγε τον λόγο του Θεού, αυτό δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα στοιχείο - ποιο; Το θαύμα- ένα στοιχείο επιβεβαιώσεως της διδασκαλίας Του. Ότι «Εγώ είμαι ο Μεσσίας». Αυτό ήθελε να πει ο Ιησούς Χριστός.
Θέλετε ακόμη και κάτι άλλο; Τι είπε εις τον παραλυτικό; «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες». Δεν μου λέτε, η συγχώρηση των αμαρτιών φαίνεται πουθενά; Το να πεις στον άλλον «σου συγχωρούνται οι αμαρτίες», τι στοιχείον φανερόν έχεις; Ουδέν. Πώς θα έπρεπε, λοιπόν, να γίνει φανερή η συγχώρησις των αμαρτιών του ανθρώπου αυτού; Με το να του πει «σήκω επάνω εσύ, ο παράλυτος, πάρε στον ώμο σου το ξύλινο κρεβάτι σου και πήγαινε σπίτι σου». Δηλαδή; Γιατί γόγγυσαν κάποιοι Φαρισαίοι, οι κατάσκοποι του Ιησού Χριστού, κάτι Γραμματείς… όπου πήγαινε ο Χριστός, από πίσω, από πίσω, να έχουν για να κατηγορήσουν. «Μπα», λέγει, «αυτός; Ποιος έχει το δικαίωμα να συγχωρεί αμαρτίες παρά μόνον ο Θεός». Και ο Χριστός λέει: «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες. Θέλετε να μάθετε Ποιος είμαι; Σήκω από το κρεβάτι σου, τέκνον –που του είπε- και περπάτα. Αυτός είμαι Εγώ. Ο Θεός». Γιατί ο Θεός εγείρει νεκρούς, εγείρει αρρώστους και μάλιστα με έναν λόγον μόνον. Άρα λοιπόν η βεβαίωσις της συγχωρήσεως των αμαρτημάτων του ανθρώπου αυτού ποια ήτο; Ήτο με το να του πει: «Σήκω επάνω».
Και για να ξαναγυρίσω, αγαπητοί μου, ανάμεσα στα δυο, ποιο δηλαδή; -το θαύμα και ο λόγος του Θεού. Πώς θα έπρεπε να βοηθηθεί ο άνθρωπος αυτός, οι άνθρωποι να καταλάβουν ότι ο λόγος του Θεού είναι ο σωστός, ο πρέπων, εκείνον τον οποίον πρέπει να ακούσουν; Βλέποντας το θαύμα.
Έτσι ο Κύριος ήλθε στον κόσμον αρνητικώς μεν, όπως μας λέει ο Απόστολος Πέτρος, να λύσει τα έργα του διαβόλου. «Εἰς τοῦτο», λέει, «ἐλήλυθεν ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου». Θετικώς δε, να διδάξει για την Βασιλεία του Θεού. Αυτό είναι το πρώτο. Το καταλάβαμε, αγαπητοί μου; Αυτό είναι το πρώτο. Και ο δρόμος ανοίχτηκε, για την σωτηρία, με τα «ποιητικά της σωτηρίας μας» και με τους σταθμούς που διακρίνουν την πορεία του Ιησού Χριστού στη ζωή Του. Όπως είναι η Σταύρωσις, η Ανάστασις, η Ανάληψις και του ότι εκάθισε στα δεξιά του Θεού Πατρός.
Ο Άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας αποκαλεί αυτά τα στοιχεία «ποιητικά της σωτηρίας μας». Επαναλαμβάνω, γιατί πιθανώς να σας έφυγε γρήγορα. Ποια είναι τα «ποιητικά»; Εκείνα που κάνουν, προσφέρουν τη σωτηρία μας. Ακούσατε την Λειτουργία σήμερα του Μεγάλου Βασιλείου; Εκείνες οι θαυμάσιες ευχές τι είναι; Έκθεσις πίστεως. Στον Πατέρα αποτείνεται: «Συ, που έστειλες τον Υιόν Σου εις τον κόσμον, για να σώσει εμάς, που ξεπέσαμε στον Παράδεισον», κ.τ.λ. κ.τ.λ. Τι έκανε εδώ ο Μέγας Βασίλειος, ο συντάκτης αυτής της Θείας Λειτουργίας και που απλώς την διακόσμησε ο Μέγας Βασίλειος. Γιατί και ο Ιερός Χρυσόστομος βρήκαν την Θεία Λειτουργία. Η Θεία Λειτουργία είναι αρχαία. Είναι από τους Αποστόλους. Έτσι, σ’ αυτήν την έκθεση τι αναφέρεται; Παν ό,τι αναφέρεται εις τα ποιητικά της σωτηρίας μας: «Είδαμε την Ανάστασή Σου, είδαμε την Σταύρωσή Σου», κ.τ.λ.
Είδατε πουθενά, είπαμε τις ευχές εκφώνως, ακούσατε πουθενά ότι ήρθε ο Χριστός να κάνει θαύματα; Ούτε σε μία προτασούλα δεν ακούστηκε αυτό. Διότι αν έκανε ο Χριστός θαύματα ή δεν έκανε, αυτό δεν έχει καμία σημασία για τη δική μου τη σωτηρία· που είμαι ένας άνθρωπος, δύο χιλιάδες χρόνια μετά τον Χριστό. Τι έχει, όμως, σημασία και σωτηρία για μένα, τον άνθρωπο της όποιας εποχής; Το ότι ο Χριστός Ενηνθρώπησε, Εσταυρώθη, Ανεστήθη, Ανελήφθη, εκάθισε στα δεξιά του Θεού Πατρός. Πώς κάθισε; Ως άνθρωπος. Όχι ως Θεός. Γιατί ως Θεός είναι ομοούσιος με τον Πατέρα. Δεν υπάρχουν δεξιά και αριστερά του Θεού Πατρός. Ως άνθρωπος εκάθισε εις τα δεξιά του Θεού Πατρός. Με άλλα λόγια η δική μου, η ανθρωπίνη φύσις, η συγκεκριμένη, αυτός που είμαι, θα ανέβω μια μέρα εκεί να καθίσω. Αυτό θα πει «σωτηρία». Μετά την ανάσταση των νεκρών. Αυτά, λοιπόν, περιγράφονται και αναφέρονται εις την Θεία Λειτουργία.
Σκοπός ακόμη της Ενανθρωπήσεως, αγαπητοί, ήταν η αποκάλυψις του Θεού· που θα εγίνετο με την διδασκαλία. Διότι είχε αγνοηθεί ο Θεός. Μην ξεχνάτε ότι ο Αδάμ και η Εύα, εγνώριζαν τον αληθινό Θεό. Και μάλιστα Εκείνος που τους ομίλει εις τον Παράδεισον, εάν δεν το ξέρατε, θεμελιώσατέ το καλά μες στην ψυχή σας, στη γνώση σας, ήταν ο Θεός Λόγος. Αυτός τους εδημιούργησε, δηλαδή με βουλήν του Αγίου Τριαδικού Θεού, αλλά ως πράξη, ο Λόγος δημιουργεί τους Πρωτοπλάστους, όπως και όλα τα πράγματα. Και όταν εφοβήθηκαν οι Πρωτόπλαστοι, άκουσαν, λέει, τα βήματα του Θεού Λόγου- εδώ μια ανθρωποπαθή έκφραση έχομε, είναι εκείνο που λέει ωραιότατα το τροπάριον της Κασσιανής, για μία πόρνη γυναίκα, ότι… εθροήθη η γυναίκα αυτή, όταν άκουσε εκείνα τα βήματα ο Αδάμ και η Εύα, τώρα, αυτά λέγει τα βήματα από τα πόδια αυτά, έρχεται αυτή η πόρνη γυναίκα να τα πλύνει. Για να δείτε ποια είναι η ταυτότητα του Ιησού Χριστού. Ναι.
Έτσι, αγαπητοί μου, ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, μας λέγει ότι ο Υιός δεν ηνείχετο να καταφρονείται, είναι εις την έκτην Κατήχησή του, στην 11η παράγραφο, ότι δεν ηνείχετο, λέγει, να καταφρονείται ο Πατήρ και να τιμώνται τα ζώα, η φύσις, οι δαίμονες. Όλα, λέγει κάποιος σύγχρονος, ετιμώντο σαν θεοί, ακόμη και ο Νείλος ποταμός, και ο κροκόδειλος κ.τ.λ. εις την Αίγυπτον, πλην του αληθινού Θεού. Δεν ηνείχετο ο Υιός και ήλθε εις τον κόσμον αυτόν. Είναι απλώς ένας λόγος. Είναι πολλοί οι λόγοι. Για να διορθώσει αυτήν την διαστροφήν, που επεκράτησε εις τον άνθρωπον. Λίγο πιο κάτω, αγαπητοί μου, από τους απογόνους του Αδάμ, ο αληθινός Θεός ξεχάστηκε. Και οι άνθρωποι έπεσαν εις την ειδωλολατρίαν, διότι ελάτρευαν εκείνο που έβλεπαν μπροστά τους, την φύσιν. «Ο ήλιος», φερειπείν, «με ζωογονεί. Να, λοιπόν, ο θεός μου. Ο ήλιος». Αυτό που δέχονται και οι Μασόνοι. Οι ταλαίπωροι, οι φτωχοί, οι πάμπτωχοι, με τον πανθεϊσμό τους, που λατρεύουν τον Μεγάλο Αρχιτέκτονα του Σύμπαντος, τον Μ.Α.Τ.Σ. Που είναι ο ήλιος. Ο ήλιος είναι! Για να μην πω ότι πιο πίσω, πιο πίσω, εις τις μυήσεις που καθιστούν, που κάνουν εις τους μυουμένους είναι ο διάβολος.
Αντιλαμβανόμεθα, λοιπόν, θα έλεγα, πόσο σπουδαία τώρα είναι η διδασκαλία. Να μας φανερωθεί ο αληθινός Θεός. Και η έκφρασις «ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον» κατ’ ουσίαν ελάλει και δια τον εαυτόν Του, διότι είναι ο Λόγος του Θεού. Υιός και Λόγος του Θεού. Αποκαλύπτει δηλαδή ο Ιησούς Χριστός εις τους ανθρώπους, τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Γι'αυτό, ο λόγος του Θεού έρχεται πάντοτε πρώτος. Και μετά ακολουθούν όλα εκείνα που ο Χριστός μάς εχάρισε. Ελπίζω να το κατανοήσαμε.
Και το κοινωνικό έργο είναι σπουδαίο. Δεν έχομε καμίαν αντίρρησιν. Αλλά δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τον λόγον του Θεού. Δεν μπορούμε να πούμε… πάμε τώρα σε ένα νοσοκομείο να διακονήσομε, άσε το κήρυγμα, δεν μας χρειάζεται. Όχι, αγαπητοί μου. Θυμηθείτε ο Απόστολος Πέτρος, όταν καθιερώθηκαν τα τραπέζια της αγάπης, οι Χριστιανοί εγίνοντο πολλοί· κατά χιλιάδες στα Ιεροσόλυμα και υπήρχε δυσκολία εκεί, και μάλιστα κάποιοι γογγυσμοί και δεν ξέρω τι. Αλλά έπρεπε να γίνουν και τα τραπέζια αυτά. Και είπαν στους Αποστόλους και στον Απόστολο Πέτρο: «Τι θα γίνει;». Και είπε ο Απόστολος Πέτρος: «Δεν είναι καλό να αφήσομε τον λόγο του Θεού και … διακονεῖν τραπέζας. Και να διακονούμε τα τραπέζια. Να πάμε να ψωνίσομε, τα οικονομικά μας, τα έτσι, τα αλλιώς. Διαλέξτε», λέγει, «επτά διακόνους, που να έχουν το Πνεύμα του Θεού· αυτοί θα αναλάβουν την διακονία των τραπεζών. Εμείς, ελεύθεροι όντες, θα κηρύσσομε τον λόγον του Θεού». Το βλέπει κανείς ολοκάθαρα αυτό.
Αν γίνει καμία διαστροφή, τότε τα πράγματα δεν είναι καλώς τοποθετημένα. Και ποτέ δεν πρέπει να παρασύρεται ο λαός από τα θαύματα ή την λεγομένην «κοινωνικήν δικαιοσύνην». Προσέξτε· ή την λεγομένην «κοινωνικήν δικαιοσύνην». Ύστερα, στο κάτω κάτω της Γραφής, στην διδασκαλία του Ευαγγελίου, τι μας λέγει; Τι μας λέει ο Χριστός Ότι… δεν πειράζει αν σε αδικήσουν. Δεν θα ‘θελα να πω ότι δεν πρέπει να υπάρξει κοινωνική δικαιοσύνη. Είναι εκείνο που ακριβώς λέει η Παλαιά Διαθήκη: «Δικαιοσύνην μάθετε οἱ ἐνοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς». Είναι κακό να μην υπάρχει δικαιοσύνη επί της γης. Αλλά δεν αποτελεί το κύριο σημείον. Οι πρώτοι Χριστιανοί ήσαν οι άνθρωποι που εδικαιούντο; Και γενικά, οι Χριστιανοί μέσα στην Ιστορία, είναι οι άνθρωποι που δικαιούνται; Ε, δεν δικαιώνονται. Συνεπώς; Δεν είναι το πρωτεύον αυτό. «Με αδίκησες ή με δικαίωσες». Δεν έχει και πολλή σημασία. Όλοι οι μάρτυρες δεν αδικήθηκαν; Όταν τους αφαιρέθηκε η ζωή τους; Δεν έχει και πολλή σημασία αυτό. Βέβαια, μακάρι να υπάρχει. Αλλά εδώ ιεραρχούμε τα πράγματα. Θα πάμε και στα νοσοκομεία. Θα δούμε και τον αδελφό τον φτωχό, τον σακάτη. Ναι. Αλλά δεν αποτελούν αυτά τα πρώτα.
Βλέπομε στην ευαγγελική περικοπή ότι ο κόσμος έσπευσε να ακούσει τον λόγο του Θεού. Γράφει ο Ματθαίος: «Καὶ ἐγένετο ὅτε συνετέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τούτους -εννοεί την επί του Όρους ομιλία- ἐξεπλήσσοντο (:έτριβαν τα μάτια τους από έκπληξη) οἱ ὄχλοι ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων, καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς». Αλήθεια, τι είλκυσεν τα πλήθη να θέλουν να ακούν τον λόγον του Θεού; Είδατε; «Ὡς ἐξουσίαν ἔχων». «Προσέφερε τον λόγο του Θεού με αυθεντία». Κι αν προσφέρεται ο λόγος του Θεού με αυθεντία, τότε αναμφισβήτητα ελκύει. Ο Κύριος μάς έδωσε τον λόγο Του. Αυτός σώζει.
Μένει για μας… τι μένει για μας; Η προθυμία να ακούσομε και να βιώσομε τον λόγο του Θεού. Όπου υπάρχει ο σωστός λόγος του Θεού, εκεί υπάρχει και κάθε ευλογία. Κάθε άλλη ευλογία. Έρχονται ημέρες, αγαπητοί, και πολλάκις σας ειδοποίησα και σας ξαναειδοποιώ ότι δεν θα ακούεται πάντοτε ο λόγος του Θεού. Κι αν ακούεται, θα είναι νοθευμένος. Θα έχει βάλει ο διάβολος την δική του την ουρά σ’ αυτόν τον λόγο. Δεν θα είναι του Θεού. Και όσοι θα τον διδάσκουν θα είναι ψευδοπροφήται και ψευδοδιδάσκαλοι. Για μας, διδάσκει η Γραφή και οι Πατέρες, να φεύγομε μακριά από τους ψευδοπροφήτες. Ναι, αγαπητοί, δεν είναι ανάγκη να προφητεύσει κανείς για τον ερχομό αυτών των δυσκόλων ημερών. Απλούστατα, ο νοθευμένος λόγος ήδη έχει δώσει το στίγμα του. Είναι όλες οι αιρέσεις, με κορυφαίαν τον Οικουμενισμόν. Τον Οικουμενισμό. Χτυπάει την πόρτα μας. Μπήκε από την πόρτα μας! Μας λέγουν ότι πρέπει να κάνομε ανοίγματα εμείς, οι Ορθόδοξοι, για να βοηθήσομε τάχα τους Ορθοδόξους και αλλοθρήσκους, και τους Μουσουλμάνους ακόμη. Καλό θα ήταν όλα αυτά αν γινόταν έτσι. Αλλά δεν είναι έτσι. Μάλλον το αντίστροφο συμβαίνει. Θέλουν, θέλουν να καταστρέψουν τον Χριστιανισμό και την Ορθοδοξία μας.
Βέβαια, θα μένει πάντα το λείμμα. Θα πει «το υπόλοιπον». Πάντα θα υπάρχουν οι σωστοί Χριστιανοί. Έτσι μας λέγουν οι Γραφές. «Θα μείνει το λείμμα». Τα ανοίγματα προς έναν κόσμον που δεν διατίθεται να σωθεί είναι θανάσιμα.
Μη παύσουμε να ακούμε, χωρίς σταματημό, αγαπητοί, τον ορθόδοξο λόγο του Θεού. Και να τον βιώνομε. Χωρίς την βίωσή του, θα είναι για μας έωλος και υφάρπαστος. Θα τον χάσομε. Πολλοί ταγοί της Εκκλησίας μας, θα σταθούν προδόται του λόγου του Θεού. Αφήσατέ τους στον δρόμο τον δικό τους και μην τους ακολουθείτε. Πορεύονται στην απώλεια. Πλανώντες και πλανώμενοι. Και να το γνωρίζετε ότι κι αν τους υποδειχθεί το αληθές, δεν θα το ακολουθήσουν. Γιατί είναι άμοιροι Αγίου Πνεύματος. Ήδη θα έχουν βλασφημήσει κατά του Αγίου Πνεύματος και θα επικρατεί σ’ αυτούς το πνεύμα της πλάνης.
Αγαπητοί, ο λόγος του Θεού είναι το ύδωρ το ζων, που δροσίζει, που αφθαρτίζει, που αθανατίζει. Όλοι, με αισθήματα διψασμένου, ας τρέχομε προς αυτόν τον γνήσιον λόγον του Θεού και τότε θα έχομε σωθεί.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· https://www.arnion.gr/.../omilia.../omi ... vn_749.mp3

[toula]

Η προσφορά του Χριστού και η προσφορά των ανθρώπων
ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ [: Μάρκ.2,1-2]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
« Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 7-3-1999] [Β393]
Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί μου, ο Ευαγγελιστής Μάρκος μάς περιγράφει την αμοιβαία προσφορά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και του λαού Του. Είναι μία συγκινητική, ομολογουμένως, αμοιβαιότης.
Ο Κύριος μετά από μια μικρή περιοδεία που έκανε στην περιοχή της Καπερναούμ, επέστρεψε πάλι εις την πόλιν. Η Καπερναούμ εθεωρείτο η πόλις του Κυρίου· επειδή την είχε ως κέντρον εξορμήσεών Του στη γύρω περιοχή.
«Καὶ ἠκούσθη –μας σημειώνει ο Ιερός Ευαγγελιστής- ὅτι εἰς οἶκόν ἐστι (:Ακούστηκε ότι είναι σε κάποιο σπίτι. Προφανώς ήταν κάποιο φιλικό σπίτι. Μόλις ο κόσμος το άκουσε, έσπευσε να Τον επισκεφθεί και να Τον ακούσει). Καὶ εὐθέως –συνεχίζει ο ιερός Ευαγγελιστής- συνήχθησαν πολλοί». «Αμέσως», λέει, «συνήχθησαν πολλοί». Ο λαός πάντοτε διατηρεί την ευαισθησία να διακρίνει τον άνθρωπον της ποιότητος. Και ανταποκρίνεται. Αυτό συμβαίνει σε κάθε άνθρωπο που θέλει να έχει δημόσιες σχέσεις. Για να είσαι δημόσιος άνθρωπος πρέπει να έχεις αρκετές προϋποθέσεις. Αλλά η πρώτη είναι η ειλικρίνεια. Είναι η ειλικρίνεια. Γιατί πολλές φορές ο λαός απογοητεύεται από δημόσιες εμφανίσεις.
Πάντως όχι μόνον ο χώρος του σπιτιού εγέμισε, αλλά και ο παρακείμενος χώρος, που μετά λεπτομερείας μας περιγράφει ο ιερός Ευαγγελιστής. Και αυτό ήταν μία ανταπόκριση του λαού προς τον Κύριον. Σας είπα, αυτή η αμοιβαιότητα προσφοράς. Προσφέρει ο Κύριος, προσφέρει και ο λαός. Εκείνος τον λόγο Του, ο λαός την προθυμία του.
Και ο Κύριος, συνεχίζει ο ιερός Ευαγγελιστής, «ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον». Αλήθεια, τι καλύτερο θα μπορούσε να προσφερθεί στον λαό από τον λόγο του Θεού; Και προπαντός όταν ο Λόγος, με λάμδα κεφαλαίον, λαλεί τον λόγον. Και είναι ο λόγος του Ευαγγελίου, το μήνυμα της Βασιλείας του Θεού. Το μήνυμα της μετανοίας και της σωτηρίας. Και οι άνθρωποι τρέχουν να τον ακούσουν. Όταν μάλιστα είναι γνήσιος και ανόθευτος. Σκεφθείτε πώς ο Κύριος ομίλει αφού Αυτός ήταν ο Ενυπόστατος Λόγος του Θεού. «Ενυπόστατος» θα πει προσωπικός. Πρόσωπον. Το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος. Ο Ενυπόστατος Λόγος του Θεού, η Ενυπόστατος Σοφία του Θεού. Εκείνοι που αργότερα εστάλησαν να Τον συλλάβουν, εν ονόματι του Συνεδρίου κ.τ.λ. ομολόγησαν ότι «οὐδέποτε οὕτως –έτσι, δηλαδὴ- ἐλάλησεν ἄνθρωπος ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος». Εθαύμασαν. Έμειναν έκπληκτοι.
Θα λέγαμε γιατί ο Κύριος δεν χρησιμοποίησε τον χώρον της Συναγωγής, που ασφαλώς ήταν περισσότερον ευρύχωρος; Για να μας δείξει ότι κάθε χώρος και προπαντός ο χώρος του σπιτιού είναι κατάλληλος για να ακουστεί ο λόγος του Θεού. Και πού δεν δίδαξε ο Κύριος; Στην κατωφέρεια του όρους, την ομώνυμον ομιλίαν, που λέμε την «επί του όρους ομιλία»; Και πού δεν εδίδαξε; Παρά την λίμνην της Τιβεριάδος. Παντού εδίδαξε. Κάθε τόπος εγίνετο και άμβων του Ιησού Χριστού.
Εξάλλου ο Κύριος δεν κατευθύνθηκε στο φιλικό σπίτι για να κηρύξει τον λόγον. Απλώς επέστρεψεν εις την Καπερναούμ και επήγε, κατευθύνθηκε σε αυτό το σπίτι για να φιλοξενηθεί. Απλώς να φιλοξενηθεί. Και εφόσον προσήλθεν εκεί κόσμος, κόσμος πολύς, ο Κύριος δεν τον άφησε χωρίς τον λόγο του Θεού. Αυτό ήταν. Επειδή μαζεύτηκε κόσμος, του προσφέρει τον λόγο Του. Αυτό σημαίνει ό,τι μας έγραψε ο Παύλος: «Κήρυξον τόν λόγον –λέει στον Τιμόθεο- εὐκαίρως ἀκαίρως». Γι’ αυτό πολλάκις ακούστηκε ο λόγος του Θεού και από τα σπίτια. Μέχρι σήμερα, από τους αποστολικούς χρόνους. Ναι. Θα ήταν αγία συνήθεια, στις φιλικές επισκέψεις που γίνονται, να αναπτύσσεται ο λόγος του Θεού. Είτε προγραμματισμένα, είτε απρογραμμάτιστα. Εάν, δηλαδή, θα θέλαμε να κάνομε μια συντροφιά αναπτύξεως του λόγου του Θεού. Προγραμματισμένα: «Την τάδε ημέρα και ώρα έχομε αυτό». Ή απρογραμμάτιστα. Γιατί βρεθήκαμε σε εκείνο το σπίτι. Κι έτσι εκπληρούται εκείνο το «εὐκαίρως ἀκαίρως».
Και συνεχίζει ο ιερός Ευαγγελιστής: «Καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν φέροντες, αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων». Έσπευσε, βέβαια, ο κόσμος να ακούσει τον λόγο του Κυρίου, αλλά επωφελήθηκαν και κάποιοι, για να μεταφέρουν έναν παράλυτο επάνω σε έναν «κράβαττον», σε ένα φορείο, υπό τεσσάρων. Βέβαια, κρατιέται πάντοτε ένα φορείο κυρίως από τέσσερις, ή δύο, αν καμιά φορά δεν υπάρχουν περισσότεροι. Ο λαός πλέον της ακροάσεως του θείου λόγου θέλει να καλύψει και άλλες του ανάγκες.
Και ο Κύριος είναι πρόθυμος. Αφού και πεινασμένους στην έρημο εχόρτασε. Κι εκεί πήγαν απρόσκλητα στην έρημο να Τον επισκεφθούν. Ο Κύριος απεσύρθη λέγοντας στους μαθητάς Του «Δεῦτε –ελάτε-, ἀναπαύεσθε ὀλίγον». Πήγαν λίγο να ξεκουραστούν. Αλλά δεν τα κατάφεραν... Κι ο κόσμος ήρθε. Ήρθε κόσμος πολύς. Μόνο εκείνοι που μετρήθηκαν ήταν 5000 χιλιάδες άνδρες. Μόνο εκείνοι που μετρήθηκαν. Γι΄αυτό, αγαπητοί μου, τοποθετήθηκαν ανά εκατό, ανά πρασιά και πρασιά, για να μετρηθούν εύκολα. Για να απομνημονευθεί το θαύμα του χορτασμού των πεντακισχιλίων. Δεν ήταν στο πρόγραμμα. Ήταν στη σκέψη του Θεού, να το πω έτσι. Αλλά δεν ήταν στο πρόγραμμα. Κι όμως ο Κύριος προσφέρει τον λόγο Του και θεραπεύει όσους Του προσέφεραν ασθενείς. Και όπως λέγει ο Απόστολος Πέτρος: «ὃς διῆλθεν -ο Κύριος, ο Ιησούς Χριστός- εὐεργετῶν καὶ ἰώμενος πάντας τοὺς καταδυναστευομένους ὑπὸ τοῦ διαβόλου». «Όλους», λέει, «τους ιάτο και τους ευεργετούσε».
Ξέρετε ποια αρετή είναι αυτή η οποία ευεργετεί; Δεν ξέρω αν το έχετε ποτέ σκεφθεί. Είναι η αρετή της χρηστότητος. «Χρηστόστης, ἀγαθοσύνη», λέει ο Απόστολος Παύλος. Το «χρη-» με ήτα· που θα πει «χρήσιμος άνθρωπος». Όπου να βρεθείς, να είσαι ο χρήσιμος άνθρωπος. Να προσφέρεις πάντα τις υπηρεσίες σου. Σας βεβαιώνω, αγαπώ πολύ αυτήν την αρετή. Και όταν δω άνθρωπον που έχει αυτή την αρετή, την χρηστότητα, τον αγαπώ κι αυτόν πάρα πολύ. Είναι ωραία αρετή. Είσαι ευεργετικός παντού. Παντού. Παντού! Τρέχεις να προσφέρεις τις υπηρεσίες σου, την διακονία σου.
Εξάλλου, όταν λέγει εδώ ότι «διῆλθεν εὐεργετῶν καὶ ἰώμενος», ο άνθρωπος, όταν λέμε «πάντα άνθρωπον», αυτό σημαίνει ψυχή και σώμα μαζί. Να το προσέξομε αυτό το σημείο. Μη διακρίνομε τον άνθρωπον σε σώμα και ψυχή. Καταχρηστικά πολλές φορές το κάνουμε. Αλλά να τον βλέπομε τον άνθρωπο ολόκληρον· με ψυχή και σώμα. Με ψυχή και σώμα. Ολόκληρον τον άνθρωπον. Και άμα λέμε «άνθρωπος» εννοούμε και την ψυχή, εννοούμε και το σώμα. Δεν βγαίνει απέξω το σώμα. Αυτό αποτελεί μια σπουδαία θέση, η οποία, δεν ξέρω γιατί, μας διαφεύγει.
Παρατηρούμε, όπως ήταν φυσικό, κάποιοι φίλοι σηκώνουν το φορείο, για να οδηγήσουν τον παράλυτον εις τον Χριστόν. Κάποιοι φίλοι. Προφανώς εκείνοι που αγαπούσαν αυτόν τον παράλυτον άνθρωπον. Πολλοί είναι εκείνοι που είναι τυφλοί, χωλοί, παράλυτοι, που δεν μπορούν να συναντήσουν τον Κύριον. Καταρχάς σωματικά. Ύστερα και πνευματικά. Κάποιος πρέπει να τους οδηγήσει. Κι αυτοί είναι οι φιλανθρώπως φερόμενοι προς τον πλησίον. Να τον διακονήσουν. Είτε σωματικά - να περάσεις έναν άνθρωπο από το ένα πεζοδρόμιο στο άλλο, που είναι χωλός, που είναι τυφλός- ή και κατά μεταφοράν· πνευματικώς.
Λέγει το «Δευτερονόμιον» στο 27ο κεφάλαιον: «Ἐπικατάρατος ὁ πλανῶν τυφλὸν ἐν ὁδῷ». «Καταραμένος είναι εκείνος ο οποίος πλανά τον τυφλόν στον δρόμο». Ρωτάει ο άνθρωπος. «Από πού θα πάω για να φθάσω εκεί;». Και του λέγει άλλο δρόμο. Και του λέγει εν επιγνώσει άλλον δρόμον. «Ἐπικατάρατος», λοιπόν, «ὁ πλανῶν τυφλὸν ἐν ὁδῷ». Και πρόκειται για κείνους που όχι μόνον δεν οδηγούν τους αγνοούντας, τα παιδιά και την νεότητα και τους απλούς ανθρώπους στον Χριστό, αλλά τους οδηγούν σε αλλότρια μονοπάτια της ποικίλης αμαρτίας και ασωτίας και αθεΐας. Επικατάρατοι είναι αυτοί. Για να προσθέσει το Λευιτικόν: «Ἀπέναντι τυφλοῦ οὐ προσθήσεις σκάνδαλον». «Μπροστά στον τυφλό, δεν θα βάλεις», λέει, «σκάνδαλο».
Και οι ευλογημένοι τέσσερις φίλοι τώρα του παραλύτου, επειδή δεν μπόρεσαν να προσεγγίσουν τον Κύριον -τόσος κόσμος ήταν στο σπίτι, στην αυλή, είχαν τα σπίτια τότε αυλές, όχι βέβαια μεγάλες αυλές, έξω στον δρόμο, παντού, θα λέγαμε… «Ανοίξτε, παρακαλώ, ανοίξτε», αλλά ποιος παραχωρούσε την θέση του για να περάσει αυτό το φορείο; - και χωρίς να απογοητευθούν οι ωραίοι αυτοί φίλοι, επινοούν το ανέβασμα στη σκεπή κ.τ.λ. κ.τ.λ. κ.τ.λ. που τα διαβάζομε, θα σας τα πω τώρα και θαυμάζομε. Να περάσουν από το πλαϊνό σπίτι απάνω στη σκεπή και από κει να περάσουν στη σκεπή του σπιτιού που ήταν ο Κύριος και να την αποστεγάσουν κ.λπ. κ.λπ.
«Ἰδὼν δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ · τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου». Τι ωραίο! Σκεφθείτε να αντιλαμβάνεσθε ότι επάνω στο ταβάνι κάτι γίνεται. Και να σηκώσεις τα μάτια σου και να βλέπεις εκεί, όπως σήκωσε τα μάτια Του ο Κύριος και είδε να χαλούν και το ταβάνι και να κατεβαίνει από κει το φορείο με σχοινιά καταλλήλως μπροστά εις τον Ιησούν Χριστόν. «Είδε», λέει, «την πίστη τους». Ε, βέβαια, δεν ήταν θέμα πίστεως εκ μέρους αυτών των ανθρώπων, των τεσσάρων; Δεν ήτο; Αναμφισβήτητα. Γιατί πίστευαν ότι ο Ιησούς είναι Εκείνος που θα ευεργετήσει και θα θεραπεύσει τον φίλο τους τον παράλυτον.Και τι λέει ο Κύριος στον παραλυτικό; «Τέκνον(:παιδί), ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Σοι λέγω, σε σένα το λέγω, σε σένα, σε σένα, τον συγκεκριμένον, σήκω επάνω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Οπότε, το κρεβάτι τον έφερε και τώρα ο τέως παραλυτικός σηκώνει το κρεβάτι του, για να το πάει στο σπίτι του.
«Ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν τῶν τεσσάρων». Υπερφυσικώς είδε ο Ιησούς την πίστη των τεσσάρων; Δηλαδή κατά υπερφυσικόν τρόπον; Όχι, αγαπητοί. Αλλά εκ της ενεργείας των είδε την πίστιν των. Είναι εκείνο που λέγει ο άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος: «Δεῖξόν μοι τὴν πίστιν σου ἐκ τῶν ἔργων σου(:Άμα δω τα έργα σου, τότε θα δω την πίστιν σου)». Δεν ήταν υπερφυσική αυτή η γνώσις του Κυρίου. Ήταν φυσική. Θα μπορούσαμε να πούμε… κι εμείς, θα λέγαμε: «Πωπω, πίστη που έχουν αυτοί οι άνθρωποι!». Και όπως λέγει ο Θεοφύλακτος: «Πολλὴ δὲ ἡ πίστις τῶν ἀνδρῶν, ὥστε καὶ τὴν στέγην ὀρύξαι καὶ χαλᾶσαι, δι' ὃ καὶ ὁ Κύριος θεραπεύει, ἰδὼν τὴν πίστιν αὐτῶν τῶν κομισάντων (:αυτοί που μετέφεραν) ἢ καὶ ἐκείνου τοῦ παραλυτικοῦ (:ακόμα και την πίστιν του ιδίου του παραλυτικού)». Και συμπληρώνει ο Θεοφύλακτος: «Καὶ γὰρ κἀκεῖνος οὐκ ἀνεδέξατο ἀρθῆναι, εἰ μὴ ἐπίστευσεν ὡς ἰαθήσεται (:Δεν θα δεχόταν να τον μεταφέρουν, εάν και αυτός δεν πίστευε ότι θα γίνει καλά)».
Και να μια πρώτη αμοιβή. Μια πρώτη απολαβή. Ο Κύριος -καταρχάς, βέβαια, είδε την πίστιν των τεσσάρων -τους αφήνω αυτούς· Ο Κύριος τον αποκαλεί τον παράλυτον αυτόν άνθρωπον «τέκνον». Να λογαριαστείς παιδί του Θεού, είναι μικρό αυτό; Είτε γιατί κι αυτός επίστευσε, όπως ήδη είπαμε, ή, όπως λέγει πάλι ο Θεοφύλακτος: «Κατὰ τὸν τῆς δημιουργίας λόγον». «Διότι όλοι οι άνθρωποι, κατά τον λόγον της δημιουργίας, είμαστε παιδιά του Θεού».
Και μία δεύτερη και μεγαλύτερη ακόμη απολαβή. Του λέγει ο Κύριος: «Ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου». «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου». Τι μεγάλα πράγματα! Φαίνεται, όπως και σε κάποιον άλλον παραλυτικόν, που ο Κύριος του είπε: «Μην ξαναμαρτήσεις»· που τον βρήκε εκεί στη δεξαμενή κ.τ.λ. και του είπε: «Μην ξαναμαρτήσεις, ἵνα μηκέτι σοι, μη γίνει σε σένα κάτι χειρότερο». Ότι αιτία της παραλύσεως σ’ αυτόν τον άνθρωπον φαίνεται ότι ήταν η αμαρτία. Όχι οι συνήθεις αμαρτίες. Γιατί δεν υπάρχει αναμάρτητος άνθρωπος. Αλλά φαίνεται κάποιες τονισμένες αμαρτίες. Τα ξενύχτια, η μέθη, η ανηθικότητα. Και σήμερα, ας προσθέσομε: «και τα ναρκωτικά». Ρίχνουν τον άνθρωπο στην αρρώστια και εις την αχρηστίαν. Δεν μπορεί να προσφέρει πλέον καμία υπηρεσία στο περιβάλλον του. Είναι ένας άχρηστος άνθρωπος. Δεν μπορούμε οι πολλοί να κατανοήσομε, αγαπητοί, την σχέση αμαρτίας και ασθενείας. Και όμως υπάρχει στενοτάτη σχέσις ανάμεσα στην αμαρτία και την αρρώστια. Αυτό μην το ξεχνούμε.
Αλλά κι εδώ διαφαίνεται η αγάπη του Χριστού, όταν μας δίδει την άφεσιν των αμαρτιών μας, με το θαυμάσιο μυστήριο της Εξομολογήσεως.
Κάπου εκεί, εκάθηντο και κάποιοι Γραμματείς. Και έβλεπαν και άκουγαν τα γενόμενα. Πώς μπήκαν αυτοί μέσα; Σ’ αυτούς φαίνεται τους έκαναν τόπο για να μπούνε μέσα, γιατί ήταν γραμματείς. Ήταν από τους άρχοντες του λαού. Πώς μπήκαν όμως μέσα εκεί, για ποιον σκοπό; Χμμ…Οι αιώνιοι κατάσκοποι, κατασκοπεύοντες τον Κύριό μας και τις κινήσεις Του και τα λόγια Του. Και όπως απεδείχθη. Αλλ΄ όμως και αυτοί κατεσκοπεύοντο από το άγρυπνο και πανταχού παρόν μάτι του Θεού. Λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων: «Ήρθες εδώ στη συντροφιά μας που κάνομε την κατήχησιν, να μας κατασκοπεύσεις;». Το ρήμα «κατασκοπεύω» το χρησιμοποιεί και ο Απόστολος Παύλος: «Ήρθαν μερικοί να μας κατασκοπεύσουν την ελευθερία μας», λέει ο Απόστολος Παύλος. «Ή νομίζεις –ξαναγυρίζω στον άγιο Κύριλλο Ιεροσολύμων- ότι κι εσύ ήρθες μεν να μας κατασκοπεύσεις, αλλά σε κατασκοπεύει και ο Θεός».
Και λέγει τότε, χωρίς να μιλήσουν αυτοί καθόλου. «Τι είναι αυτοί οι λογισμοί που σκεφτήκατε;». Τι πράγματι είχαν σκεφτεί; «Αυτός», λέει, «ο άνθρωπος βλασφημεί», είπαν μέσα τους ο καθένας, για τον Ιησούν. «Ποιος μπορεί να αφήσει αμαρτίες, παρά μόνον ο Κύριος, ο Θεός; Τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; Τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός;». Αν το θέλετε είχαν δίκιο, από μίαν άποψη. Γιατί πράγματι μόνον ο Θεός συγχωρεί αμαρτίες. Γιατί η αμαρτία έχει μίαν μεταφυσικήν διάστασιν. Ό,τι να κάνω στον πλαϊνό μου, στον Θεό αποτείνεται. Και συνεπώς ο Θεός πρέπει να συγχωρήσει. Αυτό είναι αληθές. Αλλά… όλα αυτά πότε; Αν ο Ιησούς δεν ήταν Θεός. Έπρεπε κι αυτοί να πιστέψουν, όπως και οι τέσσερις και ο παραλυτικός, ο πέμπτος, οπότε θα εδικαιολογείτο η ενέργεια του Χριστού. Αφού είναι Θεός; Βεβαίως δύναται να συγχωρεί αμαρτίες. Και τότε ο Κύριος τους ελέγχει. Τους ήλεγξε. Δεν μένει περιθώριο χρόνου πιο πολλά να σας πω.
Και στρεφόμενος προς τον παραλυτικόν, του λέγει: «Σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου». Έτσι και έγινε. Οπότε η θεραπεία του παραλυτικού βεβαίωνε την άφεσιν των αμαρτιών. Ποιο είναι πιο μεγάλο; Αυτό ρώτησε στους γραμματείς ο Κύριος. Το ότι ένας άρρωστος σηκώνεται από το κρεβάτι του; Αν το θέλετε, έστω και όχι με έναν λόγον, αλλά με μίαν ενέργειαν. Με ενέσεις, με φάρμακα, με χρόνο, με εντριβές, δεν ξέρω τι, κι ένας παράλυτος γίνεται καλά από τους γιατρούς. Αυτό είναι το μεγάλο; Ή είναι το μεγάλο η άφεσις των αμαρτιών; Οπότε τι γίνεται εδώ; Επιβεβαιούται η άφεσις των αμαρτιών με το θαύμα της εγέρσεως του παραλυτικού. Και όπως λέει ο Θεοφύλακτος: «Διὰ τοῦ ἐμφανοῦς τὸ ἀφανὲς βεβαιώσας». Δηλαδή «εβεβαίωσε το αφανές -σου λέει: ‘’συγχωρούνται οι αμαρτίες’’, το βλέπω αυτό; Πού το βλέπω;- διὰ τοῦ ἐμφανοῦς. Δια της εγέρσεως από το κρεβάτι της παραλύσεως».
Αγαπητοί, θαυμαστά πράγματα είναι όλα αυτά. Και θα προσθέσει ο Κύριος: «Ἳνα εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας». Τι μεγαλύτερο θα μπορούσαμε να είχαμε από αυτό; Πόσο μας ξεκουράζει όταν συγχωρούνται οι αμαρτίες μας! Αλήθεια! Προνόμιο. Προνόμιο που δόθηκε στον άνθρωπο από τον Χριστόν.
«Ὥστε –μας λέγει ο ευαγγελιστής Μάρκος, μας καταχωρεί- ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν Θεὸν λέγοντας ὅτι οὐδέποτε οὕτως εἴδομεν». «Όλοι έμειναν έκπληκτοι. Και να λένε, αφού δόξαζαν τον Θεόν: ‘’Πρώτη φορά βλέπομε τέτοιο πράγμα’’».
Η πίστις, αγαπητοί μου, στο Θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού μάς παρέχει όλα αυτά τα προνόμια. Και δεν είναι μόνον αυτό. Κι ένα σωρό άλλα που ακολουθούν. Ας δοξάσομεν, λοιπόν, τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν για ό,τι μας έχει δώσει. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· https://www.arnion.gr/.../omilia.../omi ... vn_792.mp3

[toula]

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, η θεολογία του και η σημασία αυτής.
ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ,
Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΑΥΤΗΣ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 22-3-1981] - Β45
Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, δευτέρα Κυριακή των Νηστειών, εορτάζει τη μνήμη του μεγάλου πατρός και θεολόγου του 14ου αιώνος, του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.
Εάν η Κυριακή της Ορθοδοξίας, που εορτάσαμε την περασμένην Κυριακήν, είναι η εορτή κατά την οποίαν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, στην 7η Οικουμενική Σύνοδο έδειξαν ότι ο Υιός του Θεού αληθινά έγινε άνθρωπος, για να θεωθεί ο άνθρωπος, αυτό με τη σημερινή Κυριακή και την προβολή του μεγάλου προσώπου και αγίου, του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που δεν είναι βεβαίως σήμερα η κανονική του μνήμη, αλλά η προβολή του, ως θεολόγου και μαχητού υπέρ της Ορθοδοξίας, με τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά έγινε αυτό πολύ σαφές· διότι ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ηγωνίσθη ως μοναχός και ως επίσκοπος, ακριβώς να δείξει ότι είναι δυνατόν αυτό να γίνει.
Ποιο; Αυτό που η 7η Οικουμενική Σύνοδος ήδη είχε θεμελιώσει: ότι ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο ἵνα ἡ σάρξ γένηται λόγος. Αυτό που όλοι οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, σε μια ολοσύμφωνη γραμμή ετήρησαν μέσα στη διαδρομή της Εκκλησίας: ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος, για να γίνει ο άνθρωπος Θεός. Και δύο μεγάλες Οικουμενικές Σύνοδοι, που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη το 1341 και το 1351, κατοχύρωσαν αυτήν την μεγάλη αλήθεια. Είναι οι τελευταίες μεγάλες Σύνοδοι που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη, που έγιναν στην Ανατολή, 100 χρόνια πριν πέσει η Κωνσταντινούπολις και η Ανατολή πια βρίσκεται κάτω από την κυριαρχία αλλοθρήσκων. Αλλά όμως, θείω Πνεύματι, έγιναν αυτές οι δύο Σύνοδοι και ενεφανίσθη αυτός ο Άγιος μεγάλος πατήρ, ο οποίος και προκάλεσε τας Συνόδους, σημειώσατέ το αυτό, εξ αφορμής της Δύσεως, η οποία υπεστήριζε τα εναντία, στο πρόσωπο του Βαρλαάμ, ότι δεν είναι δυνατόν ο άνθρωπος να φθάσει στη θέωση, και θα δούμε τι ακριβώς σημαίνει αυτό, ο άγιος αυτός πατήρ που τόσο ηγωνίσθη, με τας Συνόδους αυτάς έθεσαν το θεμέλιον της Ανατολής, της Ορθοδόξου Ανατολικής Θεολογίας,ώστε όταν θα ήρχοντο τα μεγάλα κύματα της Δύσεως να την καταποντίσουν, αυτή να είναι θεμελιωμένη.
Το κύριο πρόβλημα που απησχόλησε τότε, κατά τον 14ον αιώνα, ήταν το εξής: Ποιος είναι ο βασικός χαρακτήρ της Χριστιανικής υπάρξεως. Ποιες είναι οι δυνατότητες του ανθρώπου να φθάσει πού; Αυτό ήταν το πρόβλημα. Βεβαίως δεν ήταν πρόβλημα. Το θέμα αυτό ήδη είχε τεθεί από την πρώτη στιγμή που ιδρύθηκε και φανερώθηκε και κηρύχθηκε η Εκκλησία εις τον κόσμον. Όλοι οι αρχαίοι Πατέρες ήδη είχαν δώσει τη γραμμή πλεύσεως. Ποιες ακριβώς είναι οι δυνατότητες του ανθρώπου ως Χριστιανού, να φθάσει πού; Αλλά επειδή όμως προεκλήθη θέμα κατά τον 14ο αιώνα, εξ αφορμής του εκ Καλαβρίας της Δύσεως Βαρλαάμ, ο οποίος Βαρλαάμ εξεπροσώπευε τη Δύση και η οποία Δύσις επίστευε ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να φθάσει σε μεγάλα μέτρα, προεβλήθη το θέμα ως πρόβλημα. Το υπεστήριξε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και το επεκύρωσαν αυτές οι δύο τοπικές μεγάλες Σύνοδοι εις την Κωνσταντινούπολιν το 1341 και το 1351.
Το θέμα λοιπόν ήταν οι δυνατότητες του ανθρώπου πού φθάνουν; Τι μπορεί να γίνει ο άνθρωπος; Και απάντησε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: «Να θεωθεί!». Είναι η θέωσις. Τι σημαίνει θέωσις; Σημαίνει την κοινωνία, την προσωπική κοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό. Αυτό βέβαια επήρε διαστάσεις προβλήματος για τον εξής λόγο. «Θεώνομαι» που είναι μία λέξις καθαρά Ελληνική, και που δεν μπόρεσε να μεταφραστεί σε καμία γλώσσα, ούτε σε αυτήν την Λατινικήν, και μένει μία λέξις μοναδική στη γλώσσα μας και σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, αν έπρεπε να μιλήσει ο Λατίνος ή ο Γερμανός ή ο Κινέζος θα έλεγε τη λέξη Ελληνικά, «θέωσις», είναι η θεοποίησις του Μεγάλου Αθανασίου και του Μεγάλου Βασιλείου. Το να γίνει ο άνθρωπος Θεός. Και να έχει ο άνθρωπος μια κοινωνία με τον Θεό κατά έναν μοναδικό τρόπο.
Ετέθη όμως το εξής ερώτημα: Είναι δυνατόν αυτό; Εφόσον ο Θεός είναι ακατάληπτος και «φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον(:που κατοικεί σε φως απρόσιτο)»[Α’ Τιμ.στ΄16], πώς είναι δυνατόν ο άνθρωπος να φθάσει μέσα στην περιοχή του Θεού και να θεωθεί; Οι ίδιοι πάλι Πατέρες υπεστήριξαν ότι ο Θεός είναι ακατάληπτος και απρόσιτος. Όμως, εδώ ήταν τώρα η μεγάλη προσφορά του αγίου πατρός, η οποία, σημειώσατε, ότι δεν είναι πρωτοφανής. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς στηρίζεται σε δύο στερεά θεμέλια·και τα οποία τον καθιστούν ορθοδοξότατο. Και πάντα που θα ήθελε να θεολογήσει, εάν μείνει στα δύο αυτά θεμέλια, θα μείνει ορθόδοξος. Είναι η βιβλική Ιστορία και οι Πατέρες της Εκκλησίας ως ερμηνείς της βιβλικής Ιστορίας. Ο άγιος Γρηγόριος μένει στα γεγονότα της βιβλικής Ιστορίας. Μένει σ’ αυτήν την Ιστορία. Μένει σ’ αυτήν την Ενανθρώπηση. Μένει στην Σταύρωση του Χριστού, στην Ανάστασή Του, στην Ανάληψή Του, στη Μεταμόρφωσή Του. Παίρνει το γεγονός της Μεταμορφώσεως· υπογραμμίζω, παίρνει το γεγονός της Μεταμορφώσεως. Δεν αλληγορεί τίποτα. Παίρνει καθ’ αυτά τα γεγονότα. Και τα θεολογεί. Τα θεολογεί όμως με μια θεολογία πατερική. Όπως οι Πατέρες κατενόησαν και προσωπικά έζησαν τη βιβλική Ιστορία. Αυτά είναι τα δυο θεμέλια της Ορθοδοξίας. Και όποιος μιλάει επάνω σ’ αυτά τα δύο θεμέλια και στηρίζεται, ποτέ δεν πέφτει έξω. Είναι δε ο άγιος Γρηγόριος ορθοδοξότατος.
Έρχεται λοιπόν τώρα να μας πει η Δύσις· η οποία εκπροσωπεί αν θέλετε, τη λογική κατανόηση, τη φιλοσοφική τοποθέτηση, την αριστοτελική ειδικότερα: Πώς μπορεί ο άνθρωπος να φθάσει μέσα στο μυστήριο του Θεού, του ακατάληπτου, ακατανοήτου και απροσίτου και να θεωθεί; Και λέγει ο άγιος Γρηγόριος: Εάν υπάρξει μία διάκρισις της ουσίας του Θεού και των ενεργειών του Θεού· ο Θεός ως ουσία πράγματι είναι ακατανόητος, απερίγραπτος και απρόσιτος. Ποτέ η ουσία του Θεού δεν έρχεται σε επαφή με τη Δημιουργία. Ο Θεός μόνον τον Υιό γεννά ως ουσία. Τον κόσμον τον δημιουργεί με τας ενεργείας Του. Αυτό ήτο η μεγάλη προσφορά του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.
Τώρα βέβαια σας φαίνονται δύσκολα αυτά, θα δείτε όμως τώρα τι θα βγει. Γι’ αυτό σας παρακαλώ μην κλείνετε τα μάτια σας, αλλά να ακούτε και να βλέπετε. Γιατί κάποτε πρέπει να μπαίνουμε στα βαθιά νερά και να μαθαίνουμε σε αυτά κολύμπι. Παρακαλώ, κοιτάξτε. Πώς ακριβώς γίνεται αυτή η διάκρισις; Γίνεται μια δίακρισις χωρίς μερισμό. Διακρίνουμε τις ενέργειες του Θεού από την ουσία του Θεού, χωρίς να χωρίσουμε όμως τις ενέργειες του Θεού από την ουσία του Θεού. Γιατί οι ενέργειες του Θεού είναι άκτιστες και συνεπώς είναι ο Θεός. Όπως ακριβώς είναι ο ήλιος με την ακτινοβολία του. Ο ήλιος, όπως τον βλέπουμε, είναι απρόσιτος. Ποιος μπόρεσε ποτέ να πάει στον ήλιο; Και να τον πιάσει; Είναι απρόσιτος. Είναι όμως προσιτός με την ακτινοβολία του, με την ενέργεια της ακτινοβολίας του. Ακούστε τι είπα: με την ενέργεια της ακτινοβολίας του. Τον ήλιο τον έχουμε εδώ, τον έχουμε στη γη. Μας φωτίζει, μας ζωογονεί, τον βλέπουμε, χωρίς όμως να μπορούμε να πάμε στον ήλιο. Κατά παρόμοιο τρόπο είναι η ουσία του Θεού με τις ενέργειές Του.
Όταν λέμε λοιπόν ότι θα ζήσουμε ή θα δούμε τον Θεό από την παρούσα ζωή…ποιος μπορεί να δει τον Θεό; Λέγει η Γραφή: «Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε». Όταν όμως λέμε ότι μπορούμε να δούμε τον Θεό από την παρούσα ζωή αυτό σημαίνει ότι ο Θεός γίνεται φανερός με τις ενέργειές Του. Αλλά πώς γίνεται με τις ενέργειές Του; Έτσι είναι ένα λεκτικό πράγμα; Απλώς σαν κουβέντα; «Όχι», απαντά ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, «είναι μια οντολογική παρουσία του Θεού, εις τας ενεργείας Του, όχι στην ουσία Του»·η οποία είναι πράγματι ακατάληπτος και απρόσιτος. Και συνεπώς μπορώ να δω τον Θεό. Τον Θεό να δεις; Μπορώ να δω τον Θεό πρόσωπον προς πρόσωπον. Και βλέποντας τον Θεό πρόσωπον προς πρόσωπον, από την παρούσα ζωή, θεώνομαι.
Αυτό το «Μακάριοι οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ ὅτι αὐτοί τόν Θεόν ὄψονται» είναι η βάσις η ευαγγελική. Λέγει ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος- ακούστε επιχείρημα: «Ποιοι είναι οι καθαροί στην καρδιά; Εκείνοι που είναι, αυτοί θα δουν τον Θεό. Εσύ λες ότι θα δεις τον Θεό στην άλλη ζωή. Μα στην άλλη ζωή, δεν υπάρχει η δυνατότητα να καθαρίσεις την καρδιά σου, για να δεις τον Θεό». Είδατε επιχείρημα; Εδώ είναι η δυνατότητα να καθαρίσεις την καρδιά σου, για να δεις τον Θεό. Συνεπώς εδώ θα δεις τον Θεό· εδώ, στην παρούσα ζωή.
Αλλά αυτό τι συνέπιες έχει; Έχει τις εξής συνέπειες αγαπητοί μου. Απλώς τον 14ο αιώνα αυτό διετυπώθη ως δόγμα. Ήταν πάντοτε γνωστό. Δεν ήταν κάτι καινούριο. Γιατί, σας είπα, ήταν η προσωπική εμπειρία των Πατέρων της Εκκλησίας και των αγίων της Εκκλησίας: ότι (εδώ προσέξτε) ότι η πνευματική ζωή δεν εξαντλείται στη μετάνοια, αλλά επεκτείνεται στην αναγέννηση. Πραγματικά πώς το λέμε αυτό; Να πώς το λέμε. Να δείτε πόσο σήμερα έχει βασική σημασία η προβολή του προσώπου του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και της Θεολογίας του. Σήμερα λέμε «να μετανοήσεις» και μόλις μετανοήσω και πάω και εξομολογηθώ, έχω την αίσθηση μιας αυτάρκειας, ότι τελείωσα. Αφού πήγα και εξομολογήθηκα, επισφραγίζω την εξομολόγησή μου και με τη Θεία Κοινωνία και τελείωσα. Τελείωσες; Εξαντλείται η πνευματική ζωή στο να μετανοήσεις μόνο; Η πνευματική ζωή πάει πέρα από τη μετάνοια. Είναι στην αναγέννηση. Γι’αυτό λέγει ο άγιος Νικόδημος πολύ σωστά..- ξέρετε ότι στην εμπειρία αυτή έχουμε πάντα τους αγίους, στον άγιο Νικόδημο, στον άγιο Νεκτάριο, που είναι της εποχής μας κι συγχρόνους αγίους, που ίσως ακόμη η Εκκλησία δεν τους ανεκήρυξε, ίσως ποτέ να μην τους ανακηρύξει, δεν έχει σημασία, άγνωστοι άνθρωποι, ζουν αυτήν την εμπειρία.
Προσέξατε. Λέγει ο άγιος Νικόδημος: «Όταν κάποιος που πεθαίνει, μας φωνάξουν να τον εξομολογήσουμε και να τον κοινωνήσουμε, πηγαίνουμε εκ καθήκοντος, γιατί μας το ζήτησαν. Δεν ξέρουμε όμως αν αυτός ο άνθρωπος θα σωθεί. Απλούστατα γιατί αφήσαμε να περάσει η ζωή μας και νομίσαμε ότι προς το τέλος της ζωής μας… κι αυτό το λάθος κάνουμε, ότι θα αφήσουμε να μετανοήσουμε στο τέλος. Δεν είναι η μετάνοια που θα μας σώσει. Η αναγέννηση. Είναι η αναγέννηση. Άφησες τη μετάνοια αδελφέ μου να περάσει η ζωή σου και τότε να μετανοήσεις είπες. Είσαι σίγουρος ότι θα γεράσεις; Είσαι σίγουρος ότι δεν θα έχεις αιφνίδιο θάνατο; Έστω. Αλλά πότε θα προλάβεις να αναγεννηθείς; Πότε θα προλάβεις;».
Γι’ αυτό τον λόγο πάμε και ερχόμαστε στην εξομολόγηση, πάμε και ερχόμαστε χρόνια ολόκληρα, νομίζοντες ότι δυνάμεθα να περιοριζόμεθα σε μια ανανέωση της μετάνοιας και όχι σε μία αναγέννηση. Αυτό για όλους μας είναι ένα δυστύχημα. Και πρέπει να σας πω ότι σήμερα ακριβώς αυτό κάνουμε. Γι’ αυτόν τον λόγο μας φαίνεται πολύ μακρινή η θεολογία του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά σήμερα. Μέχρι σήμερα η Δύσις δεν τον έχει κατανοήσει τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά. Και επειδή σήμερα δυτικίζουμε και όλο δυτικίζουμε, όχι μόνο στον πολιτισμό αλλά και στο θρησκευτικόν αίσθημα και συνεχώς δυτικίζουμε, ολοένα απομακρυνόμαστε από την θεολογία του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, δηλαδή από τη θεολογία της αναγεννήσεως, από τη θεολογία της θεώσεως. Να μπορούμε πραγματικά να φθάσουμε σε εκείνα τα μέτρα.
Και σήμερα, ξέρετε τι αίσθημα έχουμε; Έχουμε το εξής αίσθημα. Και εγώ που σας ομιλώ αγαπητοί μου. Όλοι μας είμεθα παιδιά της εποχής μας και όλοι βρισκόμαστε κάτω από την ίδια νοοτροπία. Έχουμε το εξής αίσθημα: ότι αυτοί οι άγιοι με τη θεολογία τους, που δεν είναι παρά η ευαγγελική θεολογία, όπως την ερμηνεύουν οι Πατέρες και την κατανοούν και τη ζουν, σας είπα, προϊόν και της προσωπικής τους εμπειρίας, το υπογραμμίζω αυτό, ως να είναι αυτά στην κορυφή του Ολύμπου και εμείς να είμαστε στην πεδιάδα και να βλέπουμε και να λέμε «και πώς ανεβαίνει κανείς τώρα εκεί πάνω; Απρόσιτες κορυφές». Αυτό όμως είναι ένα δυστύχημα. Είναι δυστύχημα γιατί αυτά τα πράγματα αφορούν σε αυτήν τη σωτηρία μας.
Γι’ αυτό τον λόγο, μου φαίνεται, ένα πρώτο βήμα, ένα πρώτο στάδιο που πρέπει να κινήσουμε, είναι να προβάλλουμε τα πράγματα, να προβάλλουμε τους αγίους, που τόσο πολύ αγωνίστηκαν, όπως ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς· με τη θεολογία του-δεν είναι καινούρια θεολογία, το ξαναλέγω, είναι η βιβλική και η πατερική, αλλά απλώς την έκανε σαφή και την προέβαλε, επειδή υπήρξαν αφορμές. Πρέπει αυτά να προβάλλονται. Και η Εκκλησία μας προσπαθεί να το κάνει αυτό. Η Εκκλησία μας, βλέπετε, προβάλλει την Κυριακή την Α΄ των Νηστειών, την Ορθοδοξία. Και γιορτάζει τον εαυτόν της, την ορθοδοξότητά της. Προβάλλει την Β΄ Κυριακή τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, για να δείξει ότι εκείνο το οποίον τότε αγωνίστηκε, εκατόν-τόσα χρόνια εις την 7η Οικουμενικήν Σύνοδο να διασώσει και την ανθρώπινη φύση του Θεού Λόγου, έρχεται τώρα ο άγιος Γρηγόριος να μας πει ότι αυτό είναι δυνατό: το ότι μπορεί τώρα ο άνθρωπος, αφού ο Θεός έγινε άνθρωπος, ο άνθρωπος μπορεί να γίνει Θεός.
Γι’ αυτό, αγαπητοί, κατακλείοντες, θα σας έλεγα, μη μένομε στα στενά όρια μιας ανεπαρκεστάτης και στοιχειωδεστάτης μετανοίας. Μια μετάνοια χωρίς δάκρυα πολλές φορές· χωρίς δάκρυα, χωρίς συναίσθηση, από μια συνήθεια πάμε να πούμε τις αμαρτίες μας και τίποτε άλλο. Να ήταν τουλάχιστον και της προκοπής η μετάνοιά μας! Να ήταν της προκοπής! Θα άξιζε ο κόπος. Ούτε αυτή δεν είναι της προκοπής. Γιατί; Γιατί απλούστατα δεν έχουμε μπροστά μας, στον οπτικό μας ορίζοντα, την αναγέννηση. Αν έχουμε στον οπτικό μας ορίζοντα την αναγέννηση, τότε θα δούμε ότι η μετάνοια είναι ένα μεταβατικό στάδιο. Βέβαια πρέπει να μετανοούμε σε όλη μας τη ζωή, γιατί είμαστε άνθρωποι και πέφτουμε. Αλλά αν το θέλετε, στη ζωή των μεγάλων αγίων, δεν έχουμε πια μετάνοια. Παρά το ότι αυτοί έλεγαν «άστε με να μετανοήσω ακόμη», όπως έλεγε ο άγιος Σισώης. «Άστε με να μετανοήσω.» Και είχε λάμψει ολόκληρος. Όμως, όπως λέγει και ο άγιος Συμεών ο νέος Θεολόγος «αυτός που μπήκε στην αναγέννηση και στη θέωση, δεν έχει ανάγκη πλέον ούτε της μετανοίας, ούτε καν των δακρύων. Δεν είναι πλέον η περιοχή της μετανοίας, αλλά της θεολογίας». Είναι μεγάλο πράγμα αυτό. Ε, αυτή λοιπόν η προοπτική, αυτός ο οπτικός ορίζων, έχει χαθεί από τα μάτια μας. Κι έχει μείνει μπροστά μας μόνον η μετάνοια. Γιατί νομίζουμε ότι το παν είναι η μετάνοια. Την αφήνουμε κι αυτή και ατονεί, γιατί είναι ίδιον του ανθρώπου να μη θέλει να φθάνει στο τέλος. Αλλά λέει: «Δέκα είναι;». Να σας το πω με ένα μικρό παράδειγμα. Όλοι το παθαίνουμε. «Τι ώρα τελειώνει η Εκκλησία; Εννιά; Ε, θα πάω 8.30. Δέκα; Θα πάω 9.30. Τελειώνει δώδεκα; Θα πάω 11.30». Αυτό παθαίνουμε. Λέμε «η μετάνοια, ε, ας είναι και λιγάκι πιο εδώ, δεν πειράζει». Ας προβάλλουμε, ξαναλέω άλλη μια φορά, στον οπτικό μας ορίζοντα όλο το μέγεθος του μυστηρίου της σωτηρίας μας·που είναι η αναγέννησις του ανθρώπου, που προεβλήθη τόσο δυνατά από τον άγιο πατέρα, τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά και που η Εκκλησία μας προβάλλει κάθε δεύτερη Κυριακή των Νηστειών
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· http://www.arnion.gr/.../omiliai.../omi ... vn_093.mp3

[toula]

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος για τη θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ
ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ[:Μάρκ. 2,1-12]
«Καὶ ἐμβὰς εἰς τὸ πλοῖον διεπέρασε, καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. Καὶ ἰδοὺ προσήνεγκαν αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον. Καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν, εἶπε τῷ παραλυτικῷ· ‘’Θάρσει, τέκνον, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι’’(: και αφού μπήκε σε ένα πλοίο, πέρασε στην απέναντι όχθη της λίμνης, και ήλθε στη δική Του πόλη, την Καπερναούμ. Τότε Του έφεραν έναν παράλυτο, που τον είχαν βάλει πάνω σ’ ένα κρεβάτι. Και καθώς ο Ιησούς είδε την πίστη που είχε και ο παράλυτος κι εκείνοι που τον μετέφεραν, είπε στον παράλυτο, ο οποίος ανησυχούσε και φοβόταν μήπως οι αμαρτίες του γίνουν εμπόδιο στη θεραπεία του: ‘’Έχε θάρρος, παιδί μου˙ έχουν συγχωρηθεί οι αμαρτίες σου’’)»[Ματθ.9,1-2]
Δική Του πόλη εδώ ονομάζει την Καπερναούμ· διότι άλλη μεν Τον έφερε στον κόσμο, η Βηθλεέμ, άλλη Τον ανέθρεψε, η Ναζαρέτ, και άλλη Τον είχε διαρκώς κάτοικό της, η Καπερναούμ.[πρβ.Ματθ.4,13: «Ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν. καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ(:όταν άκουσε ο Ιησούς ότι ο Ιωάννης παραδόθηκε στη φυλακή απ’ τον βασιλιά Αντίπα, αναχώρησε και πήγε στη Γαλιλαία. Κι αφού άφησε τη Ναζαρέτ, πήγε και κατοίκησε στην Καπερναούμ, η οποία ήταν κτισμένη κοντά στη λίμνη της Γαλιλαίας, στα σύνορα των φυλών Ζαβουλών και Νεφθαλείμ)» και Ματθ.4,17: «Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν(:από τότε άρχισε ο Ιησούς να κηρύττει συστηματικά και να λέει: ‘’Μετανοείτε, διότι πλησίασαν οι ημέρες που ο Μεσσίας θα εγκαθιδρύσει και στη γη τη βασιλεία των ουρανών με τη νέα, πνευματική, άγια και ουράνια ζωή, η οποία θα μεταδίδεται μέσα στην Εκκλησία Του’’)»].
Ο παραλυτικός της παρούσης διηγήσεως είναι διαφορετικός από εκείνον που αναφέρει ο ευαγγελιστής Ιωάννης[Ιω.5,5-18]· διότι εκείνος ήταν κατάκοιτος κοντά στην κολυμβήθρα της Βηθεσδά, ενώ αυτός εδώ βρισκόταν στην Καπερναούμ. Και ο ένας είχε τριάντα οκτώ χρόνια παράλυτος, ενώ για αυτόν που αναφέρεται εδώ δεν ειπώθηκε τίποτε παρόμοιο. Ακόμη, εκείνος δεν είχε ανθρώπους που θα τον βοηθούσαν, ενώ αυτός που αναφέρεται από τον ευαγγελιστή Ματθαίο είχε τους προστάτες του, οι οποίοι και τον μετέφεραν. Επίσης στον παραλυτικό της Καπερναούμ, λέγει: «παιδί μου, σου έχουν συγχωρηθεί οι αμαρτίες σου», ενώ εκείνον που αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης τον ρωτά: «Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι;(:θέλεις να γίνεις υγιής;)»[ Ιω.5,6]. Και εκείνον της Βηθεσδά τον θεράπευσε μέρα Σάββατο, ενώ αυτόν εδώ όχι Σάββατο. Διότι, διαφορετικά θα τον κατηγορούσαν και γι’ αυτό οι Ιουδαίοι. Αλλά όσον αφορά αυτόν της Καπερναούμ σιώπησαν για το θέμα αυτό, ενώ στον άλλο έκαναν επίθεση και τον κατεδίωκαν. Αυτά δεν τα είπα τυχαία, αλλά για να μη νομίσει κανείς ότι υπάρχει διαφωνία μεταξύ των ευαγγελιστών εάν θεωρήσει ότι πρόκειται για ένα και τον αυτόν παραλυτικό.
Εσύ, όμως, πρόσεξε, σε παρακαλώ, την ταπείνωση και την επιείκεια του Κυρίου. Διότι και πριν από αυτόν είχε απομακρύνει τους ανθρώπους από κοντά Του. Αλλά και όταν εκδιώχθηκε από τους κατοίκους των Γαδάρων, δεν έφερε αντίσταση, αλλά αναχώρησε, όχι μακριά, βέβαια. Και πάλι μπήκε στο πλοίο και κατευθυνόταν προς την απέναντι όχθη, ενώ είχε τη δυνατότητα να περάσει και πεζοπορώντας δια της παραλίας της λίμνης· διότι δεν ήθελε συνεχώς να θαυματουργεί, για να μην παραβλέψει την υπόθεση της θείας οικονομίας.
Ο Ματθαίος, λοιπόν, λέγει ότι έφεραν απλώς τον παραλυτικό προς τον Ιησού, ενώ οι άλλοι ευαγγελιστές λέγουν ότι ξεσκέπασαν τη στέγη και τον κατέβασαν[πρβλ. Μαρκ.2,4: «Καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον, ἐφ᾿ ᾧ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο(:και επειδή δεν μπορούσαν εξαιτίας του πλήθους να τον πλησιάσουν, ξεσκέπασαν τη σκεπή στο μέρος όπου βρισκόταν ο Κύριος, και αφού έκαναν ένα άνοιγμα, έριξαν από κει κάτω σιγά – σιγά το κρεβάτι, πάνω στο οποίο ήταν ξαπλωμένος ο παράλυτος)» και Λουκ. 5,19: «καὶ μὴ εὑρόντες ποίας εἰσενέγκωσιν αὐτὸν διὰ τὸν ὄχλον, ἀναβάντες ἐπὶ τὸ δῶμα διὰ τῶν κεράμων καθῆκαν αὐτὸν σὺν τῷ κλινιδίῳ εἰς τὸ μέσον ἔμπροσθεν τοῦ Ἰησοῦ(:και επειδή λόγω της κοσμοπλημμύρας δεν βρήκαν από ποια είσοδο να τον βάλουν μέσα, ανέβηκαν στην ταράτσα του σπιτιού, και αφού έβγαλαν μερικά κεραμίδια, τον κατέβασαν από εκεί μαζί με το μικρό κρεβάτι του στη μέση, μπροστά στον Ιησού)»].Και στη συνέχεια τοποθέτησαν τον ασθενή μπροστά στον Χριστό, χωρίς να πουν τίποτε, αλλά τα πάντα τα ανέθεσαν στον Ιησού.
Κατά την αρχή της δράσεώς Του και ο Ιησούς περιερχόταν από τόπου σε τόπο και δε ζητούσε τόση μεγάλη πίστη από τους ανθρώπους που Τον πλησίαζαν και Τον παρακαλούσαν για κάτι. Εδώ, όμως, ήλθαν μόνοι τους και πίστη εκδήλωσαν· διότι έγινε η θαυματουργική θεραπεία «ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν(:όταν είδε ο Ιησούς την πίστη αυτών)», λέγει ο ευαγγελιστής, δηλαδή την πίστη αυτών που Τον κατέβασαν από τη στέγη. Επειδή δεν ζητεί πάντοτε την πίστη από τους ασθενείς, όπως, επί παραδείγματι, όταν στερούνται του λογικού τους ή έχουν χάσει τις αισθήσεις με άλλο τρόπο λόγω της νόσου. Στην προκειμένη περίπτωση υπήρχε μάλλον και η πίστη του ασθενούς, διότι, διαφορετικά, δεν θα δεχόταν να τον κατεβάσουν από τη στέγη, εάν δεν είχε πίστη.
Αφού λοιπόν έδειξαν τόσο μεγάλη πίστη, δείχνει και ο Ιησούς τη δύναμή Του, με το να συγχωρήσει τα αμαρτήματα με μεγάλη εξουσία και να αποδείξει με όλα αυτά ότι είναι ομότιμος με Αυτόν που Τον γέννησε. Σκέψου, τώρα· παραπάνω το απέδειξε αυτό με τη διδασκαλία, όταν τους δίδαξε ως να έχει εξουσία[πρβλ. Ματθ. 7, 28-29: «Καὶ ἐγένετο ὅτε συνετέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τούτους, ἐξεπλήσσοντο οἱ ὄχλοι ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων, καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς(:και όταν ο Ιησούς τελείωσε τους λόγους Του αυτούς, τα πλήθη για πολλή ώρα έμεναν εκστατικά και έκπληκτα από τη διδασκαλία Του· διότι τους δίδασκε πάντοτε με εξουσία και κύρος, ως νομοθέτης και κριτής και αυθεντικός γνώστης της αλήθειας, και όχι σαν τους γραμματείς, οι οποίοι για να επιβεβαιώσουν τα όσα έλεγαν αναφέρονταν στο νόμο και τις παραδόσεις των παλαιοτέρων)».
Επίσης, στη θεραπεία του λεπρού, όταν ο λεπρός Του είχε ζητήσει να τον θεραπεύσει[Ματθ.8,2:«Καὶ ἰδοὺ λεπρὸς ἐλθὼν προσεκύνει αὐτῷ λέγων· Κύριε, ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι(:και να, ένας λεπρός ήλθε και τον προσκυνούσε γονατιστός λέγοντας: ‘’Κύριε, εάν θέλεις, έχεις τη δύναμη να με καθαρίσεις από τις πληγές και τα εξανθήματα της ακάθαρτης αρρώστιας μου’’)» και ο Ιησούς του απάντησε: «Θέλω, καθαρίσθητι(:Θέλω. Καθαρίσου)», καθώς επίσης και με την περίπτωση του εκατοντάρχου, που όταν Του είπε: «Μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου(:πες αυτό που θέλεις μόνο με έναν απλό λόγο, και θα γιατρευθεί ο δούλος μου)»[Ματθ. 8,8], έδειξε τον θαυμασμό Του και τον επαίνεσε περισσότερο από όλους.
Επιπροσθέτως, το απέδειξε και με τη γαλήνευση της θάλασσας, όταν με τον λόγο Του μόνο τη χαλιναγώγησε(πρβλ. Ματθ.8,26: «Τότε ἐγερθεὶς ἐπετίμησε τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη(:τότε,αφού σηκώθηκε όρθιος, διέταξε με αυστηρότητα τους ανέμους και τη θάλασσα, κι αμέσως έγινε γαλήνη μεγάλη)», καθώς επίσης και στην περίπτωση εκείνη που οι ίδιοι οι δαίμονες παραδέχονται τον Κύριο ως κριτή[Ματθ.8,29: «Καὶ ἰδοὺ ἔκραξαν λέγοντες· τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ Θεοῦ; ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς;(: Ποια σχέση υπάρχει ανάμεσα σε μας και σε σένα, Ιησού, υιέ του Θεού; Ήλθες εδώ πρόωρα, πριν από τον καιρό της παγκόσμιας κρίσεως, για να μας βασανίσεις;)»], και τους εκδίωκε με μεγάλη εξουσιαστική δύναμη[Ματθ.8,28-34]. Εδώ, πάλι, με ένα τρόπο πιο θαυμαστό εξαναγκάζει τους ίδιους τους εχθρούς Του να ομολογήσουν την ομοτιμία Του προς τον Πατέρα και με το στόμα αυτών καθιστά αυτό φανερό.
Ο ίδιος, λοιπόν, ο Ιησούς, δείχνοντας τη μετριοφροσύνη Του (διότι Τον περιέβαλε πολύς κόσμος που απέκλειε την είσοδο, γι’ αυτό και τον κατέβασαν από τη στέγη), δεν έσπευσε αμέσως να θεραπεύσει το σώμα, το οποίο ήταν ορατό από όλους, αλλά από τους εχθρούς τους παίρνει αφορμή να πράξει αυτό. Και κατά πρώτον θεράπευσε εκείνο που δε φαινόταν, όταν συγχώρησε τις αμαρτίες του παραλυτικού. Η πράξη αυτή έσωζε μεν τον ασθενή, αλλά στον Ιησού δεν έδιδε μεγάλη δόξα. Οι εχθροί του όμως, παρωθούμενοι από την πονηρία τους και επιθυμώντας να Τον προσβάλλουν, δημιούργησαν χωρίς να το θέλουν τις προϋποθέσεις για να γίνει πλήρως γνωστό και από όλους τους ανθρώπους το γεγονός αυτό της ιάσεως του παραλυτικού.
Πραγματικά, ο Κύριος με την ευστροφία Του χρησιμοποίησε το μίσος τους για τη φανέρωση του θαύματος. Επειδή δηλαδή ταράσσονταν και έλεγαν μέσα τους: «οὗτος βλασφημεῖ(:Αυτός βλασφημεί, διότι σφετερίζεται δικαίωμα που μόνον ο Θεός έχει)»[ Ματθ. 9,3] και «τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός;(: Γιατί ο άνθρωπος αυτός μιλάει έτσι και ξεστομίζει βλασφημίες; Ποιος άλλος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες παρά μόνον ένας, ο Θεός;)» [Μάρκ.2,7],ας δούμε ποια απάντηση τούς έδωσε. Μήπως τους διέλυσε την άποψη αυτήν; Διότι, εάν δεν ήταν ίσος προς τον Θεό, έπρεπε να τους πει: ‘’Γιατί μου αποδίδετε φήμη που δε μου ταιριάζει; Απέχω πολύ από τη δύναμη αυτή’’. Δεν είπε, όμως, τίποτε από αυτά. Αντίθετα, βεβαίωσε και επικύρωσε τον συλλογισμό τους και με όσα είπε και με την πραγματοποίηση του θαύματος.
Επειδή, βέβαια, το να ομιλεί κανείς για τον εαυτό του φαινόταν ότι προκαλούσε την αντίδραση των ακροατών, γι’ αυτό την αντίληψη των ανθρώπων για το άτομό Του την επιβεβαιώνει ο Κύριος διαμέσου των άλλων. Και το άξιον θαυμασμού είναι ότι αυτό το επιτυγχάνει όχι μόνο διαμέσου των φίλων, αλλά και διαμέσου των εχθρών Του. Διότι τόσος ήταν ο πλούτος της σοφίας Του. Διαμέσου των φίλων το πέτυχε όταν είπε «θέλω, καθαρίσθητι(:Θέλω. Καθαρίσου)» στον λεπρό και επίσης όταν είπε για τον εκατόνταρχο «ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον(:Αληθινά σας λέω, τόσο μεγάλη πίστη δεν βρήκε ούτε ανάμεσα στους Ισραηλίτες, οι οποίοι είναι ο εκλεκτός λαός του Θεού)»[Ματθ.8,10], ενώ δια των εχθρών το πραγματοποιεί στην προκειμένη περίπτωση.
Όταν, λοιπόν, είπαν ότι κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνο ο Θεός, πρόσθεσε: «ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας - τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· ἐγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου(: για να μάθετε λοιπόν τώρα ότι ο υιός του ανθρώπου, ο Μεσσίας, ο εκπρόσωπος της ανθρωπότητας και ένδοξος Κριτής της κατά τη δευτέρα παρουσία Του, έχει εξουσία να συγχωρεί στη γη τις αμαρτίες των ανθρώπων, τότε λέει στον παράλυτο: ‘’Σήκω όρθιος και πάρε στους ώμους σου το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου’’)»[ Ματθ. 9,6 και Μαρκ. 2,11].
Και όχι μόνο εδώ, αλλά και άλλοτε πάλι, όταν Του έλεγαν αυτοί: «Περὶ καλοῦ ἔργου οὐ λιθάζομέν σε, ἀλλὰ περὶ βλασφημίας, καὶ ὅτι σὺ ἄνθρωπος ὢν ποιεῖς σεαυτὸν Θεόν(:“Δεν θέλουμε να σε λιθοβολήσουμε για κάποιο καλό έργο από εκείνα που λες ότι έκανες. Αλλά θέλουμε να σε λιθοβολήσουμε για τη βλασφημία που ξεστόμισες, και επειδή εσύ, ενώ είσαι άνθρωπος, παρουσιάζεις τον εαυτό σου για Θεό και λες ότι είσαι ένα με τον Θεό)»[:Ιω.10,33],και στην περίπτωση αυτή ξανά δεν αρνήθηκε την αντίληψη αυτή αλλά και πάλι την επικύρωσε, όταν είπε: « εἰ οὐ ποιῶ τὰ ἔργα τοῦ πατρός μου, μὴ πιστεύετέ μοι· εἰ δὲ ποιῶ, κἂν ἐμοὶ μὴ πιστεύητε, τοῖς ἔργοις πιστεύσατε, ἵνα γνῶτε καὶ πιστεύσητε ὅτι ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν αὐτῷ(:Εάν δεν κάνω τα υπερφυσικά έργα που μου ζητά ο Πατέρας μου και με βοηθά να τα εκτελώ, και ουσιαστικά αυτά είναι τα ίδια τα έργα του Πατέρα μου, μην πιστεύετε στη μαρτυρία του στόματός μου και στις δικές μου διαβεβαιώσεις. Εφόσον όμως ενεργώ τα έργα του Πατέρα μου, και αν ακόμη δεν πιστεύετε σε ό,τι λέω εγώ, πιστέψτε τουλάχιστον στα έργα αυτά, για να μάθετε και να οδηγηθείτε απ’ αυτά στην τέλεια πίστη. Κι έτσι θα βεβαιωθείτε ότι μέσα μου είναι και μένει ο Πατέρας μου, κι εγώ είμαι και μένω μέσα στον Πατέρα. Έχω δηλαδή ως Υιός και Λόγος του Θεού την ίδια φύση με τον Πατέρα, και είμαι άπειρος και εγώ, ώστε να χωράει μέσα μου ο Πατέρας. Είμαστε αχώριστοι ο ένας από τον άλλο, διότι κι εγώ είμαι και μένω μέσα στον Πατέρα μου)» [ Ιω.10,37-38].
Στην περίπτωση του παραλυτικού της Καπερναούμ όμως και ένα άλλο σημείο της θεότητάς Του και της ισοτιμίας Του προς τον Πατέρα αποδεικνύει. Εκείνοι λοιπόν έλεγαν μέσα τους ότι η συγχώρηση των αμαρτιών είναι αποκλειστική δικαιοδοσία του Θεού· ο Κύριος, όμως, όχι μόνο συγχωρεί τις αμαρτίες, αλλά και πριν από την ενέργεια αυτή δείχνει και κάτι άλλο, το οποίο ήταν γνώρισμα του Θεού μόνο, το να αποκαλύπτει δηλαδή, τις απόκρυφες σκέψεις των ανθρώπων· διότι δεν είχαν εκφράσει ενώπιον όλων ό, τι σκέπτονταν. «Καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· οὗτος βλασφημεῖ. καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;(:τότε όμως μερικοί από τους γραμματείς είπαν μέσα τους: ‘’Αυτός βλασφημεί, διότι σφετερίζεται δικαίωμα που μόνον ο Θεός έχει’’. Ο Ιησούς την ίδια στιγμή είδε στα βάθη της καρδιάς τους τις σκέψεις τους και είπε: ‘’Γιατί κάνετε μέσα στις καρδιές σας σκέψεις πονηρές και κακοπροαίρετες;’’)»[Ματθ.9,3-4].
Ως προς το ότι μόνο ο Θεός μπορεί να γνωρίζει καλά τα απόρρητα, άκουσε τι λέγει σχετικά ο προφήτης· «μόνος γινώσκεις τὴν καρδίαν υἱῶν ἀνθρώπων(:εσύ μόνος γνωρίζεις τις καρδιές των υιών των ανθρώπων)»[Β΄Παραλ. 6,30].Και πάλι: «ἐτάζων καρδίας καὶ νεφροὺς ὁ Θεός(:διότι εσύ, Θεέ μου, γνωρίζεις τα κρυφά ελατήρια των ανθρώπων διότι εξετάζεις τις σκέψεις στα βάθη της καρδιάς και τα απόκρυφά τους συναισθήματα)»[Ψαλ.7,10]. Αλλά και ο Ιερεμίας λέγει: «βαθεῖα ἡ καρδία παρά πάντα, καὶ ἄνθρωπός ἐστι· καὶ τίς γνώσεται αὐτόν; ἐγὼ Κύριος ἐτάζων καρδίας καὶ δοκιμάζων νεφροὺς τοῦ δοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ καὶ κατὰ τοὺς καρποὺς τῶν ἐπιτηδευμάτων αὐτοῦ(:η καρδιά του ανθρώπου είναι βαθιά και ανεξερεύνητη, περισσότερο από όλα τα άλλα πράγματα. Αυτός είναι ο άνθρωπος· και ποιος μπορεί να γνωρίσει σε βάθος και πλάτος αυτόν; Εγώ μόνο είμαι ο Κύριος και Θεός, ο οποίος εξετάζω τις καρδιές των ανθρώπων και ερευνώ τους νεφρούς, για να δίδω στον καθένα σύμφωνα με τους δρόμους και τους τρόπους της ζωής του και με τους καρπούς των έργων του)»[Ιερ.17,9]. Και σε πολλές άλλες περιπτώσεις είναι δυνατόν να διαπιστώσουμε ότι ο Θεός μόνον έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει καλά ό,τι υπάρχει στη σκέψη των ανθρώπων.
Δείχνοντας, λοιπόν, ο Κύριος ότι είναι Θεός ίσος προς τον Πατέρα που Τον γέννησε, εκείνο που σκέπτονταν μέσα τους -διότι φοβούμενοι τον κόσμο δεν είχαν το θάρρος να διατυπώσουν ενώπιον όλων τη γνώμη τους αυτή- αυτό αποκαλύπτει και το καθιστά φανερό, φερόμενος συγχρόνως και στην παρούσα στιγμή με μεγάλη επιείκεια. «ἵνα τί (:Γιατί)», έλεγε, «ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;(:κάνετε μέσα στις καρδιές σας σκέψεις πονηρές και κακοπροαίρετες;)»[Ματθ.9,4].Μολονότι βέβαια, εάν έπρεπε κάποιος να αγανακτήσει, αυτός ήταν ο παράλυτος, με την ιδέα ότι εξαπατήθηκε και να πει: «Άλλο ήλθα να θεραπεύσω,και εσύ θεραπεύεις άλλο; Διότι από πού αποδεικνύεται ότι έχουν συγχωρηθεί οι αμαρτίες μου;». Τώρα εκείνος δεν λέγει τίποτε παρόμοιο, αλλά εμπιστεύεται τον εαυτό Του στη δικαιοδοσία του θεράποντος. Αυτοί, όμως, επειδή ήσαν κακοήθεις και γεμάτοι μίσος, επιβουλεύονται τις ευεργεσίες των άλλων. Γι’ αυτό και ο Κύριος τους προσβάλλει μεν, αλλά το κάνει με κάθε λεπτότητα. Πραγματικά, «εάν», λέγει, «δεν πιστεύετε σε ό,τι είπα προηγουμένως και έχετε τη γνώμη ότι αυτό αποτελεί κομπασμό, ιδού προσθέτω και κάτι άλλο σε αυτό, το ότι δηλαδή, αποκαλύπτω τις απόκρυφες σκέψεις σας. Και ύστερα από αυτό, ένα ακόμη. Ποιο είναι λοιπόν αυτό; Το ότι θα ενδυναμώσω το σώμα του παραλύτου».
Και όταν μεν απευθυνόταν προς τον παράλυτο, δεν ομιλούσε κατά τρόπο που να αποδεικνύει σαφώς την εξουσία Του. Διότι δεν είπε «σου συγχωρώ τις αμαρτίες», αλλά «ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου(:σου έχουν συγχωρηθεί οι αμαρτίες σου)». Όταν όμως Τον ανάγκασαν εκείνοι, τότε πλέον καθαρότερα δείχνει την εξουσία Του, όταν λέγει: «ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας (:για να μάθετε λοιπόν τώρα ότι ο υιός του ανθρώπου, ο Μεσσίας, ο εκπρόσωπος της ανθρωπότητας και ένδοξος Κριτής της κατά τη δευτέρα παρουσία Του, έχει εξουσία να συγχωρεί στη γη τις αμαρτίες των ανθρώπων)»[Ματθ.9,6]. Βλέπεις πόσο απείχε από του να μη θέλει να θεωρείται ίσος προς τον Πατέρα; Διότι δεν είπε ότι έχει ανάγκη από άλλο ο υιός του ανθρώπου ή ότι του έδωσε ο Πατέρας την εξουσία. «Αλλά για να σας πείσω», λέγει, «ότι δε βλασφημώ όταν κάνω τον εαυτό μου ίσο με τον Θεό».
Πραγματικά, σε κάθε περίπτωση επιθυμεί να φέρει αποδείξεις σαφείς και αναντίρρητες, όπως όταν λέγει: «ὕπαγε σεαυτὸν δεῖξον τῷ ἱερεῖ(:Πρόσεξε να μην πεις σε κανένα το θαύμα της θεραπείας σου, αλλά πήγαινε και δείξε τον εαυτό σου στον ιερέα και πρόσφερε το δώρο που έχει καθορίσει ο Μωυσής. Για να χρησιμεύσει η εξέτασή σου από τον ιερέα και η προσφορά του δώρου σου ως μαρτυρία και απόδειξη στον ιερέα και στους Ιουδαίους ότι και εσύ θεραπεύτηκες τελείως και εγώ δεν ήλθα να καταργήσω τον νόμο)» [Ματθ.8,4]. Επίσης, την πεθερά του Πέτρου την παρουσιάζει να τον υπηρετεί[Ματθ.8,15: «καὶ ἥψατο τῆς χειρὸς αὐτῆς, καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετὸς καὶ ἠγέρθη καὶ διηκόνει αὐτῷ(:τότε άγγιξε το χέρι της κι αμέσως έφυγε ο πυρετός, και σηκώθηκε τελείως υγιής και τον υπηρετούσε, αφού δεν αισθανόταν ούτε την παραμικρή εξάντληση)»]και επιτρέπει να πέσουν οι χοίροι στον γκρεμό [Ματθ. 8,32: «καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ὑπάγετε. οἱ δὲ ἐξελθόντες ἀπῆλθον εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων· καὶ ἰδοὺ ὥρμησε πᾶσα ἡ ἀγέλη τῶν χοίρων κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν(:και επειδή αυτοί που έτρεφαν τους χοίρους το έκαναν αυτό παραβαίνοντας τον μωσαϊκό νόμο, που απαγόρευε ως ακάθαρτο το χοιρινό κρέας, ο Κύριος τιμωρώντας την παρανομία τους αυτή είπε στους δαίμονες: ‘’Πηγαίνετε’’. Κι αυτοί βγήκαν απ’ τους ανθρώπους και πήγαν στους χοίρους. Και ξαφνικά όλο το κοπάδι των χοίρων όρμησε με μανία από το επάνω μέρος του γκρεμού προς τα κάτω, στη θάλασσα, και πνίγηκαν στα νερά της λίμνης)»].
Κατά όμοιο τρόπο και εδώ προς απόδειξη της συγχωρήσεως των αμαρτιών φέρει τη θεραπεία του σώματος, προς απόδειξη δε της θεραπείας του σώματος το ότι ο θεραπευμένος,πλέον, παραλυτικός σήκωσε το κρεβάτι του, ώστε να μη θεωρηθεί ότι το γεγονός αυτό ήταν φαντασία. Και δεν το κάνει αυτό προηγουμένως, παρά αφού τους ρώτησε: «τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει;(:και είναι πράγματι οι σκέψεις σας αυτές κακόγνωμες και κακοπροαίρετες, διότι, τι είναι ευκολότερο, να πει κανείς: ‘’είναι συγχωρημένες οι αμαρτίες σου’’, ή να πει: ‘’σήκω όρθιος και περπάτα’’; Εσείς θεωρείτε δυσκολότερο αυτό το τελευταίο)»[Ματθ.9,5], λέγει. Είναι φανερό ότι ευκολότερο είναι η θεραπεία του σώματος· διότι όσο η ψυχή είναι ανώτερη από το σώμα, τόσο περισσότερο προτιμότερο είναι το να συγχωρηθούν τα αμαρτήματα αυτού· επειδή όμως το μεν δεν φαίνεται, ενώ το άλλο φαίνεται, πράττω το υποδεέστερο μεν αλλά οπωσδήποτε που είναι περισσότερο εμφανές, ώστε δι’αυτού να αποδειχθεί και αυτό που είναι σπουδαιότερο και που δεν φαίνεται, αποκαλύπτοντας πλέον δια των έργων Του αυτό που είχε λεχθεί από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή , ότι δηλαδή Αυτός σηκώνει τις αμαρτίες του κόσμου[ Ιω.1,29:«ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου(:να εκείνος που προφήτευσε ο Ησαΐας και μας τον απέστειλε ο Θεός για να θυσιαστεί ως αρνί και να σηκώσει με τη σφαγή και τη θυσία του ολόκληρη την αμαρτία και την ενοχή του κόσμου, και έτσι να την εξαλείψει)»].
Αφού λοιπόν τον θεράπευσε, τον αποστέλλει στο σπίτι του. Πάλι με την ενέργειά Του αυτήν φανερώνει την ταπεινοφροσύνη Του και ακόμη ότι το γεγονός αυτό που συνέβη δεν ήταν φανταστικό· διότι εκείνους που ήταν μάρτυρες της ασθένειας, τους καθιστά μάρτυρες και της πραγματικής θεραπείας. «Εγώ, βέβαια, ήθελα», λέγει, «διαμέσου της δικής σου ασθένειας να θεραπεύσω και εκείνους που νομίζουν ότι είναι υγιείς, αλλά είναι ασθενείς πνευματικώς. Επειδή όμως δεν θέλουν, πήγαινε στο σπίτι σου, για να θεραπεύσεις τους οικείους σου». Προσέχεις με ποιον τρόπο αποδεικνύει ότι ο Ίδιος είναι ο δημιουργός και της ψυχής και του σώματος; Θεραπεύει, λοιπόν, την παράλυση του κάθε συστατικού του ανθρώπου και τη θεραπεία που είναι αθέατη την αποδεικνύει με εκείνη που είναι φανερή.
Αλλά εξακολουθούν ακόμη να σύρονται στο χώμα: «ἰδόντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις(:όταν λοιπόν τα πλήθη του λαού είδαν αυτό που έγινε, θαύμασαν και δόξασαν τον Θεό, ο οποίος έδωσε στους ανθρώπους τέτοια εξουσία, καθώς τον Ιησού Τον θεωρούσαν ως έναν εκ των ανθρώπων, το να συγχωρούνται δηλαδή οι αμαρτίες, και συγχρόνως να γιατρεύονται με ένα λόγο αθεράπευτες ασθένειες του σώματος)»[Ματθ.9,8]. Τους εμπόδιζε ακόμη η σάρκα για να αντιληφθούν πλήρως τη θεότητά Του. Αλλά δεν τους μαλώνει, μα προχωρεί και με τα έργα Του τους αφυπνίζει και τους εξυψώνει το φρόνημα· διότι προς το παρόν δεν ήταν μικρό να τον θεωρούν ανώτερο απ΄όλους τους ανθρώπους και ότι έχει έλθει εκ μέρους του Θεού. Επειδή, εάν είχαν τέλεια βεβαιότητα γι’ αυτά μέσα τους, τότε βαθμιαία θα αντιλαμβάνονταν ότι ήταν και του Θεού υιός.
Αλλά δεν κατενόησαν καλά αυτά, γι’αυτό και δεν μπόρεσαν να Τον πλησιάσουν· διότι έλεγαν πάλι: «Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι παρὰ τοῦ Θεοῦ·ἄλλοι ἔλεγον· πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα σημεῖα ποιεῖν; (:’’Αυτός ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι σταλμένος από τον Θεό, διότι δεν τηρεί την αργία του Σαββάτου’’. Άλλοι έλεγαν: ‘’Πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος αμαρτωλός να κάνει τέτοια αποδεικτικά και σημαδιακά θαύματα;’’ Και διαφωνούσαν μεταξύ τους)»[Ιω.9,16].Και συνεχώς αυτά ανέφεραν, για να δικαιολογήσουν τα δικά τους πάθη.
Το ίδιο κάνουν και σήμερα πολλοί άνθρωποι και πιστεύουν ότι ο Θεός εκδικείται και εκδηλώνουν με τον τρόπο αυτόν τα δικά τους πάθη, ενώ πρέπει να εξετάζουμε τα πάντα με επιείκεια· διότι ο Θεός, μπορούσε, πραγματικά, να ρίξει κεραυνό σε εκείνους που Τον βλασφημούν, αλλά, εντούτοις, ανατέλλει για όλους τον ήλιο και βρέχει και όλα τα άλλα τα παρέχει με αφθονία. Αυτόν πρέπει να μιμούμαστε και εμείς και να παρακαλούμε, να συμβουλεύουμε, να νουθετούμε με πραότητα, χωρίς να οργιζόμαστε ούτε να γινόμαστε πραγματικά θηρία· διότι δεν συμβαίνει καμία βλάβη στον Θεό από τη βλασφημία, για να θυμώσει. Αντίθετα, ο βλάσφημος ο ίδιος δέχεται και το τραύμα από τη βλασφημία του. Γι’ αυτό, λοιπόν, στέναξε, θρήνησε, διότι το πάθος αυτό είναι άξιο για δάκρυα.
Επίσης, αυτόν που τραυματίστηκε τίποτα δεν μπορεί να τον θεραπεύσει τόσο πολύ όσο η επιείκεια. Πρόσεξε, εξάλλου με ποιον τρόπο μας ομιλεί ο υβρισθείς Θεός και στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη. Στην Παλαιά λέγει: «λαός μου, τί ἐποίησά σοι ἢ τί ἐλύπησά σε ἢ τί παρηνώχλησά σοι; ἀποκρίθητί μοι (:λαέ μου, τι κακό σου έκαμα ή σε τι σε λύπησα ή σε τι σε παρενόχλησα; Απάντησέ μου)»[Μιχ. 6,3], και στην Καινή: «Σαοὺλ Σαούλ, τί με διώκεις;(:Σαύλε, Σαύλε, γιατί με καταδιώκεις;)»[Πράξ.9,4].Και ο Παύλος, επίσης, προτρέπει να διδάσκουμε με πραότητα τους αντιφρονούντες. Αλλά και όταν οι μαθητές πλησίασαν τον Χριστό και ήγειραν την αξίωση να κατεβεί φωτιά από τον ουρανό, τους μάλωσε πολύ και τους είπε: «οὐκ οἴδατε ποίου πνεύματός ἐστε ὑμεῖς(:δεν ξέρετε ακόμη τι διαθέσεων και φρονημάτων ανθρώπους σας κάνει η νέα πνευματική δύναμη και ζωή που μεταδίδει η διδασκαλία μου και η χάρη του Πνεύματός μου. Δεν είστε άνθρωποι και διδάσκαλοι του πνεύματος της οργής και τιμωρίας που επικρατούσε στην Παλαιά Διαθήκη, αλλά του πνεύματος της πραότητας, της μακροθυμίας και της αγάπης, που δεν καταστρέφει, αλλά σώζει)»[Λουκ.9,55].Και στην παρούσα περίπτωση δεν είπε: «ω μιαροί και αγύρτες˙ ω εσείς που είστε γεμάτοι από φθόνο και εχθροί της σωτηρίας των ανθρώπων». Αλλά λέγει: «Γιατί σκέπτεστε πονηρά μέσα στην καρδιά σας;»
Κατά συνέπεια, πρέπει με επιείκεια να αφανίζουμε τα νοσήματα· διότι εκείνος που θα γίνει καλύτερος πιεζόμενος από τον ανθρώπινο φόβο, γρήγορα θα επιστρέψει εκ νέου στην πονηρία. Γι’ αυτό άλλωστε προέτρεψε να αφήσουν και τα ζιζάνια, για να δώσει τη δυνατότητα και τον καιρό να μετανοήσουν[πρβλ. Ματθ.13,30: «ἄφετε συναυξάνεσθαι ἀμφότερα μέχρι τοῦ θερισμοῦ, καὶ ἐν καιρῷ τοῦ θερισμοῦ ἐρῶ τοῖς θερισταῖς· συλλέξατε πρῶτον τὰ ζιζάνια καὶ δήσατε αὐτὰ εἰς δέσμας πρὸς τὸ κατακαῦσαι αὐτά, τὸν δὲ σῖτον συναγάγετε εἰς τὴν ἀποθήκην μου(:αφήστε να μεγαλώνουν και τα δύο μέχρι την εποχή του θερισμού. Και τον καιρό του θερισμού, δηλαδή της τελικής κρίσεως, θα πω στους θεριστές αγγέλους μου: ‘’Μαζέψτε πρώτα τα ζιζάνια και δέστε τα σε δεσμίδες για να τα κατακάψετε. Δηλαδή ξεχωρίστε τους πονηρούς ανθρώπους και ρίξτε τους όλους μαζί στη φωτιά της αιωνίου κολάσεως. Το σιτάρι όμως μαζέψτε το στην αποθήκη μου. Τους αγαθούς δηλαδή και ενάρετους συνάξτε τους στην ουράνια βασιλεία’’)»]. Πραγματικά, πολλοί από αυτούς μετανόησαν και έγιναν σπουδαίοι, ενώ προηγουμένως ήταν φαύλοι, όπως είναι ο Παύλος, ο τελώνης και ο ληστής· διότι, ενώ ήσαν ζιζάνια, έγιναν σίτος εκλεκτός. Βέβαια, όσον αφορά τα σπέρματα αυτό είναι αδύνατο, αλλά αναφορικά με τη διάθεση των ανθρώπων είναι πολύ εύκολο, διότι αυτή δεν υπόκειται στους φυσικούς νόμους, αλλά έχει τιμηθεί με την ελευθερία της εκλογής.
Γι’ αυτό, λοιπόν, όταν δεις έναν εχθρό της αλήθειας να τον φροντίσεις, να τον επιμεληθείς, να τον οδηγήσεις προς την αρετή, να δείξεις άριστο βίο, να του μιλήσεις με λόγους απαλλαγμένους από κάθε κατηγορία(«περὶ πάντα σεαυτὸν παρεχόμενος τύπον καλῶν ἔργων, ἐν τῇ διδασκαλίᾳ ἀδιαφθορίαν, σεμνότητα, ἀφθαρσίαν, λόγον ὑγιῆ, ἀκατάγνωστον, ἵνα ὁ ἐξ ἐναντίας ἐντραπῇ μηδὲν ἔχων περὶ ἡμῶν λέγειν φαῦλον(:αλλά συγχρόνως πρέπει και εσύ να συμπεριφέρεσαι έτσι, ώστε σε όλα να παρέχεις τον εαυτό σου υπόδειγμα καλών έργων. Και στη διδασκαλία απόφευγε κάθε νόθευση, αλλά να διδάσκεις αδιάφθορη την αλήθεια και όσα διδάσκεις να εμπνέουν τη σεμνότητα, να διακρίνονται για την καθαρότητα της διδασκαλίας, να είναι λόγος σωστός και υγιής, ελεύθερος από την αρρώστια της αιρέσεως, ακατηγόρητος, ώστε κάθε αντίπαλος και εχθρός του Χριστού και του Ευαγγελίου να ντροπιαστεί, καθώς δεν θα έχει να λέει κανένα κακό για μας)»[Τίτ.2,8], να του προσφέρεις προστασία και κηδεμονία, να χρησιμοποιήσεις κάθε τρόπο διορθώσεως, μιμούμενος τους αρίστους ιατρούς.
Διότι και αυτοί δεν θεραπεύουν με έναν τρόπο μόνο, αλλά όταν δουν ότι δεν υποχωρεί η πληγή στο αρχικό φάρμακο προσθέτουν άλλο και ύστερα από αυτό πάλι άλλο. Και άλλοτε μεν κόπτουν, άλλοτε δε επιδένουν. Και εσύ, λοιπόν, αφού γίνεις ιατρός των ψυχών, να χρησιμοποιήσεις κάθε τρόπο θεραπείας σύμφωνα με τους νόμους του Χριστού, για να λάβεις αμοιβή και για τη δική σου σωτηρία και για την ωφέλεια που έδωσες στους άλλους. Όλα να τα κάνεις προς δόξαν του Θεού και έτσι θα δοξάζεσαι και ο ίδιος. [Α΄Βασ.2,30: «Τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω, καὶ ὁ ἐξουθενῶν με ἀτιμασθήσεται(:εγώ θα δοξάζω εκείνους, που με δοξάζουν και με σέβονται, και θα καταφρονήσω και θα εξουθενώσω εκείνους, οι οποίοι με καταφρονούν)»].
Τα πάντα λοιπόν ας τα πράττουμε προς δόξαν του Θεού, για να λάβουμε τη μακάρια εκείνη κληρονομία, την οποία είθε όλοι μας να επιτύχουμε, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· http://khazarzar.skeptik.net/.../John.. ... thaeum.pdf
· Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ομιλία ΚΘ΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1990, τόμος 10, σελίδες 279-297.
· Βιβλιοθήκη των Ελλήνων, Άπαντα των αγίων Πατέρων, Ιωάννου Χρυσοστόμου έργα, τόμος 65, σελ. 92-100.
· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016
http://users.sch.gr/.../Palaia.../Bibli ... athikh.htm
· http://users.sch.gr/.../Kainh.../Biblia ... athikh.htm