Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου " Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ..."

[gkou]

Νόμος της Εκκλησίας η υπέρ αλλήλων προσευχή

Οι νόμοι της Εκκλησίας προστάζουν να γίνωνται οι προσευχές έτσι, όχι μόνον εκείνες που γίνονται για τους πιστούς , αλλά και εκείνες που γίνονται για τους κατηχουμένους. Διότι ο νόμος διεγείρει τους πιστούς στην ικεσία για τους αμυήτους. Διότι όταν λέγη ο διάκονος “ας παρακαλέσουμε ολόθερμα τον Θεό για τους κατηχουμένους”, δεν παροτρύνει κανέναν άλλο, παρά το πλήθος των πιστών για τις ευχές υπέρ εκείνων. Αν και βέβαια οι κατηχούμενοι στη αρχή είναι ξένοι. Διότι δεν είναι ακόμη μέλη του σώματος του Χριστού , δεν έγιναν ακόμη κοινωνοί των μυστηρίων , αλλά είναι αποχωρισμένοι από το πνευματικό κοπάδι. Αν λοιπόν πρέπει να παρακαλούμε τον Θεό γι’ αυτούς , πολύ περισσότερο πρέπει να Τον παρακαλούμε για τα δικά μας μέλη.
Γι’ αυτό και λέγει∙ “Ας Τον παρακαλέσουμε ολόθερμα” για να μην τους απορρίψη σαν ξένους, για να μην τους αγνοήση σαν ξένους. Διότι ακόμη δεν έχουν την ωρισμένη και καθιερωμένη ευχή από τον Χριστό, δεν έχουν ακόμη το θάρρος να μιλήσουν μαζί Του, αλλά έχουν ανάγκη από τις προσευχές των πιστών. Διότι στέκονται έξω από τις βασιλικές πύλες, μακρυά από τους ιερούς περιβόλους. Γι’ αυτό και απομακρύνονται όταν εκφωνούνται οι φρικτές εκείνες ευχές. Γι’ αυτό και σε παρακαλή να προσευχηθής γι’ αυτούς, για να γίνουν δικά σου μέλη, για να μην είναι ακόμη ξένοι και αποχωρισμένοι. Διότι το «ας παρακαλέσουμε» , δεν λέγεται μόνο για τους ιερείς, αλλά και για εκείνους που αποτελούν το λαό. Διότι, όταν λέγη “ας σταθούμε σωστά, ας παρακαλέσουμε” ,παρακαλεί όλους να προσευχηθούν.
Κατόπιν αρχίζοντας την ευχή λέγει ∙ “Ώστε ο πανελεήμονας και πολυεύσπλαχνος Θεός να εισακούση τις παρακλήσεις τους”. Για να μη λες δηλαδή, “τί να Τον παρακαλέσουμε, αυτοί είναι αποξενωμένοι, δεν είναι ενωμένοι μαζί μας, από πού μπορώ να Τον πείσω να μεταδώση σε αυτούς το έλεός Του και τη συγνώμη;” ∙ για να μην απορής ζητώντας να εξηγήσης αυτά, πρόσεξε πώς σου λύνει την απορία, λέγοντας ∙ “είθε ο πανελεήμονας και εύσπλαχνος Θεός”. Άκουσες ότι ο Θεός είναι “πανελεήμονας και εύσπλαχνος”; Μην απορής πλέον. Διότι Αυτός που είναι πολυεύσπλαχνος όλους τους καλεί και αμαρτωλούς και φίλους.
Μη λες λοιπόν “πώς να προσέλθω και να Τον παρακαλέσω γι αυτούς; Αυτός θα εισακούση τις παρακλήσεις τους”. Ποια θα μπορούσε να είναι παράκλησις των κατηχουμένων παρά το να μη μείνουν κατηχούμενοι; Έπειτα λέγει και τον τρόπο της παρακλήσεως. Ποιος είναι αυτός ; “Για να ανοίξη τα αυτιά των καρδιών τους”. Διότι ακόμη είναι κλειστά και βουλωμένα. Αυτιά βέβαια δεν εννοεί αυτά τα εξωτερικά, αλλά τα αυτιά της διανοίας. “Ώστε να ακούσουν εκείνα που οφθαλμός δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε ανθρώπινη καρδιά δεν ανέβηκαν”. Διότι ακόμη δεν άκουσαν τα απόρρητα μυστήρια, αλλά στέκονται κάπου απόμερα και μακριά. Αλλά και αν τα ακούσουν, δε γνωρίζουν αυτά που λέγονται∙ διότι εκείνα χρειάζονται πολύ σύνεσι και όχι μόνον ακρόασι∙ την εσωτερική ακοή δεν την έχουν ακόμη . Γι’ αυτό και ζητά με ευχή προφητικό χάρισμα∙ διότι ο Προφήτης έλεγε τα εξής: “ Ο Θεός μου χαρίζει γλώσσα παιδευτική και διδακτική για να γνωρίζω να πω λόγο όταν πρέπη. Κάθε πρωί μου έδωσε την παίδευσι αυτή και μου πρόσθεσε οξύτητα ακοής για να ακούω και να υπακούω στις αποκαλύψεις Του. Και η παιδαγωγία με τις δοκιμασίες που μου έκανε ο Κύριος διέγειρε και κτύπησε βαθειά τα αυτιά μου” ( Ησ. 50, 4-5 ) . Διότι, όπως ακριβώς οι Προφήτες άκουγαν διαφορετικά από τους πολλούς , έτσι και οι πιστοί άκουγαν διαφορετικά από τους κατηχούμενους. Από εδώ μαθαίνει και ο κατηχούμενος να μην τα μαθαίνη αυτά από τους ανθρώπους , ούτε ν’ ακούη άλλους (διότι λέγει «μην καλέσετε δάσκαλο πάνω στη γη» ( Ματθ. 23, 8 ) , αλλά πάνω από τους ουρανούς ∙ διότι λέγει «όλοι θα είναι διδακτοί του Θεού» ( Ησ. 54, 13 ) . Γι’ αυτό και λέγει «Θα τους διδάξη το λόγο της αληθείας», για να λάβουν εσωτερικά τη γνώσι. Διότι εφ’ όσον πρέπει να λάβουν τη γνώσι, ακόμη δεν γνωρίζουν το λόγο της αληθείας.
“Για να σπείρη μέσα τους το φόβο Του”. Αλλά δεν αρκεί αυτό, διότι ένα μέρος του σπόρου έπεσε δίπλα στον δρόμο, ενώ ένα άλλο πάνω στην πέτρα.
Εμείς όμως δε ζητάμε με τον τρόπο αυτό∙ αλλ’ όπως το άροτρο ανοίγει το αυλάκι σε γόνιμη γη, έτσι παρακαλούμε να συμβή και εδώ, ώστε μεταβαλλόμενοι μέσα στο βάθος της διανοίας τους , να δεχθούν εκείνα που σπέρνονται και ό,τι άκουσαν να το κρατήσουν με ακρίβεια. Γι’ αυτό προσθέτει και λέγει ∙ “Και να σταθεροποιήση την πίστι Του στη διάνοιά τους”. Δηλαδή για να μην υπάρχη αυτή μέσα τους επιπόλαια, αλλά για να βάλη βαθειά τη ρίζα…

Από το βιβλίο: «ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Χρυσοστομικός Άμβων
Ε΄
Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ
Τα νεύρα της ψυχής»
Έκδοσις
Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου
Νέα Σκήτη Αγ. Όρους

[gkou]

“Ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσης, Κύριε, Κύριε τὶς ὑποστήσεται;”


“Αν Κύριε, εξετάσης τις ανομίες μας, ποιός θα μπορέση να σταθή μπροστά σου;”. Για να μη λέγη λοιπόν κάποιος ότι, επειδή είμαι αμαρτωλός και γεμάτος από αμέτρητα κακά, δεν μπορώ να προσέλθω και να προσευχηθώ και να παρακαλώ τον Θεό, αφαιρώντας την δικαιολογία αυτή λέγει∙ “Αν εξετάσης τις ανομίες μας Κύριε, Κύριε, ποιος θα μπορέση να σταθή μπροστά σου;”. Το “ποιός” , εδώ σημαίνει κανένας. Διότι δεν είναι δυνατό, δεν μπορεί κανένας ποτέ να επιτύχη την ευσπλαχνία του Θεού, αν εξετασθούν με λεπτομέρεια οι ευθύνες των πράξεών του.
Και αυτά τα λέγω όχι για να οδηγήσω τις ψυχές σας σε αδιαφορία, αλλά για να παρηγορήσω εκείνους που πέφτουν σε απόγνωσι. Διότι ποιος θα μπορέση να καυχηθή ότι έχει αγνή καρδιά; ή ποιος θα έχη το θάρρος να πη ότι είναι καθαρός από αμαρτίες; Και γιατί αναφέρω τους άλλους; Διότι και αν ακόμη παρουσιάσω στη μέση τον Παύλο και θελήσω να κάνω ακριβή εξέτασι των πράξεών του, δεν θα μπορέση να σταθεί απέναντί Του. Πράγματι, τί θα μπορούσε να πη; Μελέτησε προφήτες με πολύ ζήλο∙ υπήρξε ζηλωτής των πατρώων παραδόσεων, είδε να γίνωνται θαύματα, και όμως εξακολουθούσε να καταδιώκη την Εκκλησία∙ και δεν μεταστράφηκε παρά μόνον όταν είδε εκείνο το παράξενο όραμα και άκουσε εκείνη τη φρικτή φωνή∙ πριν από αυτό όμως όλα τα ανακάτωνε και τα συνέχεε. Αλλ’ όμως παραβλέποντας ο Θεός όλα εκείνα, και τον προσκάλεσε και τον έκανε άξιο μεγάλης χάριτος.
Τί συνέβη πάλι με τον κορυφαίο εκείνον, τον Πέτρο; Δεν τον έλεγξε , όταν μετά από αμέτρητα σημεία και θαύματα και τόσο μεγάλη παραίνεσι και συμβουλή, έπεσε στο φοβερό εκείνο παράπτωμα; Αλλ’ όμως και εκείνο το παρέβλεψε και τον κατέστησε πρώτο ανάμεσα στους αποστόλους. Γι’ αυτό και έλεγε: “Σίμων, Σίμων, ο σατανάς θέλησε να σας κοσκινήση σαν το σιτάρι, εγώ όμως προσευχήθηκα για σένα, ώστε να σε εγκαταλείψη η πίστις σου” ( Λουκ. 22, 31-33 ) . Και μετά από αυτά, αν δεν έλθη να κρίνη τους ανθρώπους με ευσπλαχνία και φιλανθρωπία, αλλά κρίνη με ακρίβεια και λεπτομέρεια, οπωσδήποτε όλους θα μας βρη υπεύθυνους. Γι’ αυτό και ο Παύλος έλεγε: “Δεν αισθάνομαι καμμία ενοχή εναντίον του εαυτού μου, αλλά αυτό δε με κάνει να θεωρώ τον εαυτό μου δικαιωμένο” ( A΄Κορ. 4, 4 )
( Εις τον ΡΚΘ΄ Ψαλμόν, ΕΠΕ 7, 68-76. PG 55, 373-376 )

Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Χρυσοστομικός Άμβων
Ε΄
Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ
Τα νεύρα της ψυχής»
Έκδοσις Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου
Νέα Σκήτη Αγ. Όρους

[gkou]

Η πρωινή προσευχή πρέπει να προηγήται της εργασίας



Να έρχεσθε εδώ με μεγάλη προθυμία και να αναπέμπετε στο Θεό των όλων τις πρωινές σας προσευχές και εξομολογήσεις , να Τον ευχαριστήτε για τα αγαθά που σας έχει χαρίσει και να Τον παρακαλήτε να λάβετε μεγάλη βοήθεια για να μπορέσετε κατόπιν να τα διατηρήστε, και έτσι μετά την αναχώρησί σας από εδώ να αρχίζετε ο καθένας την εργασία σας με κάθε ευλάβεια. Ο ένας ας πηγαίνη στην χειρωνακτική εργασία, ο άλλος στη στρατιωτική του υπηρεσία και ο άλλος στις πολιτικές του ασχολίες∙ ο καθένας με φόβο και αγωνία να αρχίζη την εργασία του και έτσι ας διανύη τον καιρό της ημέρας, σαν να οφείλη το εσπέρας να έρθη πάλι εδώ και να αποδώση λόγο στον Κύριο και να ζητήση συγνώμη για τα πταίσματά του. Διότι δεν είναι δυνατόν, και αν ακόμη πάρουμε αμέτρητα ασφαλιστικά μέτρα, να μην πέσουμε σε πολλά και διάφορα σφάλματα∙ ή θα κάνουμε απρεπείς σκέψεις στο νου μας, ή θα δούμε απρεπή θεάματα ή θα ξοδέψουμε τον καιρό μας άσκοπα και στα χαμένα και χωρίς καμμιά ωφέλεια.
Και γι’ αυτό πρέπει κάθε εσπέρα να ζητάμε συγγνώμη για όλα αυτά από τον Κύριο, να καταφεύγουμε στην φιλανθρωπία του Θεού και να Τον παρακαλούμε. Και αφού περάσουμε τη νύκτα με πολλή προσοχή , πάλι έτσι το πρωί να καταφεύγουμε σε εξομολόγησι, ώστε ρυθμίζοντας ο καθένας μας τη ζωή του με τον τρόπο αυτόν, να μπορέσουμε να περάσουμε ακίνδυνα το πέλαγος της παρούσας ζωής και ν’ αξιωθούμε της φιλανθρωπίας του Κυρίου. Και όταν μας καλή η ώρα της συνάξεως , να προτιμούμε από όλα τα άλλα τα πνευματικά και την εδώ σύναξί μας, για να τακτοποιήσουμε με ασφάλεια τα όσα έχουμε αποκτήσει.
( Κατήχησις Η΄, ΕΠΕ 30, 510-512 )


Από το βιβλίο: «ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Χρυσοστομικός Άμβων
Ε΄
Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ
Τα νεύρα της ψυχής»
Έκδοσις
Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου
Νέα Σκήτη Αγ. Όρους

[gkou]

Όποιος δεν προσεύχεται είναι νεκρός

Διότι όποιος δεν προσεύχεται στο Θεό και δεν επιθυμεί να συνομιλή συνέχεια με τον Θεό, είναι άψυχος και νεκρός και δεν σκέπτεται σωστά.
Διότι το πιο μεγάλο σημείο της αφροσύνης μας είναι ακριβώς αυτό, το να μην γνωρίζουμε δηλαδή σωστά το μέγεθος της τιμής και το να μην αγαπήσουμε την προσευχή, το να μην θεωρούμε ψυχικό θάνατο την μη προσκύνησι του Θεού. Διότι όπως ακριβώς το σώμα μας αυτό είναι νεκρό και μυρίζει άσχημα, όταν δεν είναι μέσα του η ψυχή, έτσι και η ψυχή που δεν παρακινεί τον εαυτό της στην προσευχή, είναι νεκρή και άθλια και ακάθαρτη.
Το ότι όμως πρέπει να θεωρούμε χειρότερο από κάθε θάνατο την στέρησι της προσευχής, μας το διδάσκει ο προφήτης Δανιήλ, ο μεγάλος αυτός προφήτης, ο οποίος προτίμησε να πεθάνη, παρά να στερηθή για τρεις μόνο μέρες την προσευχή. Διότι ο βασιλιάς των Περσών δεν τον διέταξε να ασεβήση, αλλά να προσπαθήση να μην προσευχηθή για τρεις ημέρες ( πρβλ. Δαν. 6, 10 ) .
Χωρίς τη βοήθεια του Θεού δεν μπορούμε να έχουμε κάποιο καλό στις ψυχές μας∙ η χάρις του Θεού αν δη ότι αγαπάμε την προσευχή και παρακαλάμε συνέχεια τον θεό και περιμένουμε από εκεί να μας έλθουν όλα τα αγαθά , εγγίζει τους πόνους μας και τους ελαφρύνει.
Όταν λοιπόν ιδώ κάποιον που δεν αγαπά την προσευχή και δεν την αγαπά πολύ και υπερβολικά, νομίζω ότι ο άνθρωπος αυτός δεν έχει τίποτε το ευγενικό στην ψυχή του. Όταν όμως ιδώ κάποιον να μη χορταίνη από τη λατρεία του Θεού , και να θεωρή ως μεγαλύτερη ζημία το να μην προσεύχεται συνέχεια, συμπεραίνω, ότι ο άνθρωπος αυτός είναι αληθινός εργάτης κάθε αρετής και ναός του Θεού. Διότι εάν, όπως λέγη ο σοφός Σολομώντας , ο στολισμός του ανθρώπου και το βάδισμά του και το γέλιο του φανερώνουν τα εξωτερικά του χαρίσματα , πολύ περισσότερο η προσευχή και η λατρεία του Θεού αποτελούν απόδειξι ολόκληρης της αρετής του , είναι σαν κάποια πνευματική και θεϊκή στολή που προσδίδει στην ψυχή μας πολλή ομορφιά και κάλλος, που ρυθμίζει τη ζωή καθενός από εμάς, που δεν αφήνει να κυριεύση την ψυχή τίποτε το αισχρό και παράλογο, που πείθει τον Θεό να συγχωρήση και να του δώση την τιμή Του, που μας διδάσκει να απομακρύνουμε κάθε πλάνη του πονηρού, που διώχνει τους πονηρούς και παράλογους λογισμούς , που κάνει την ψυχή του καθενός τέτοια, ώστε να περιφρονή την ηδονή. Η μόνη υπερηφάνεια που αρμόζει σε αυτούς που σέβονται τον Θεό, είναι να μην υπηρετούν κανένα φαύλο έργο αλλά να διατηρούν την ψυχή τους ελεύθερη και τη ζωή τους απαλλαγμένη από κάθε μολυσμό.


Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Χρυσοστομικός Άμβων
Ε΄
Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ
Τα νεύρα της ψυχής»
Έκδοσις Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου
Νέα Σκήτη Αγ. Όρους

[ΜΙΧΣ]

ευλογία!