Ησυχία - Ασκητική του προσώπου

[inaf]

Ησυχία - Ασκητική του προσώπου
Μιχαήλ Ε. Μιχαηλίδη


Πόσες φορές μέσα στης νύκτας τη μαγευτική ησυχία, ο Κύριος Ιησούς αγρυπνούσε στην προσευχή και την επικοινωνία με τον ουράνιο Πατέρα! «Εξήλθεν εις το όρος προσεύξασθαι και ην διανυκτερεύων εν τη προσευχή» (Λουκ. ΣΤ΄12). Ολονύκτια ήταν η προσευχητική Του αγρυπνία. Ασίγαστη η ευχαριστικακή Του δοξολογία. «Και πρωί έννυχα λίαν αναστάς εξήλθε και απήλθε εις έρημον τόπον, κακεί προσηύχετο» (Μαρκ. Α΄35).

«Πρωί έννυχα» και «εις έρημον τόπον»… Δύο χαρακτηριστικά στοιχεία, διδακτικά για όλους μας. Προσευχή αδιάλειπτη και ήσυχη• επίμονη και απαλλαγμένη από θορύβους. Είναι θησαυρός η νοερά προσευχή – κάθε προσευχή. Την ευωδία του ουρανού αποπνέει και μόνο η αναφορά του θείου ονόματος. Ο απόηχος της γεμίζει ολόκληρη την κτίση και η μυστική ενέργεια της ανακαινίζει τον κόσμο. Η μονολόγιστη ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», είναι το ρεφραίν των αγίων ψυχών. Είναι το ασίγαστο τραγούδι που επαναλαμβάνεται χωρίς φινάλε. Είναι το τραγούδι, που όσο το λες, τόσο και δεν το χορταίνεις.

«Καθετί που ισχύει για τα ανθρώπινα ονόματα, ισχύει σε ένα ασύγκριτα μεγαλύτερο βαθμό, για το θείο όνομα. Η δύναμη και η δόξα του Θεού είναι παρούσες στο όνομά Του και ενεργούν με αυτό. Το όνομα του Θεού είναι numen praesens, ο Θεός μαζί μας, Εμμανουήλ. Με το να επικαλείσαι προσεκτικά και θεληματικά το όνομα του Θεού, είναι σαν να δίνεσαι στην ενέργεια Του, σαν να προσφέρεσαι ως όργανο και ζωντανή θυσία στα χέρια Του» (Επισκ. Κάλλιστος Ware).

[inaf]

Η προσευχή του Ιησού, ή νοερά προσευχή, λέγεται και καρδιακή προσευχή, γιατί πρωτεύοντα ρόλο παίζει η καρδιά και όχι τα λόγια. Άλλωστε, είναι τόσο σύντομη – όλες κι όλες πέντε λέξεις – γι’ αυτό τη λένε και μονολόγιστη• δηλαδή, ένας μονάχα συντομότατος λόγος.

Σημασία έχει το απόλυτο δόσιμο της καρδιάς στην αγάπη του Θεού. «Ουδέν έτερον μείζον του ρίψαι τινά εαυτόν έμπροσθεν του Σταυρού του Χριστού νυκτός και ημέρας, και δέεσθαι αυτού διαπαντός», παρατηρεί ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος. Ρίξε τον εαυτό σου μπροστά στα ματωμένα πόδια του Εσταυρωμένου, κι άσε την καρδιά σου να μιλήσει όσο θέλει.

Κάποιος εφημέριος ρώτησε κάποτε ένα γέροντα χωρικό, τι έκανε καθισμένος για ώρες στην εκκλησία, χωρίς καν να φαίνεται ότι προσεύχεται. Κι ο χωρικός απάντησε: «Τον κοιτάζω, με κοιτάζει, κι είμαστε κι οι δυο ευτυχισμένοι». Αυτός ο άνθρωπος είχε μάθει να μιλάει στο Θεό τόσο απλά και τόσο ειλικρινά. Όταν μιλάει η καρδιά, η λογική και η επιστήμη σιγούν. «τοιάυτην κραυγήν ζητεί ο Θεός, την συστρέφουσα την καρδίαν», λέγει ο ιερός Χρυσόστομος. Ο Θεός είναι «των εφετών η ακρότης». Είναι ότι πιο ωραίο μπορεί να επιθυμήσει ο άνθρωπος. Είναι η ακρότατη επιθυμία της καρδιάς. Είναι το ύψιστο αγαθό στις νοσταλγικές αναζητήσεις του ανθρώπου.