Επιστολές & πνευματικές νουθεσίες Αγ. Νικόλαου Βελιμίροβιτς

[gkou]

Στον κύριο Θωμά O. : Υπάρχει η μοίρα;

Γράφετε, πώς γίνατε ογδόντα χρονών, και πως είστε ακόμα δυνατός και νέος ως προς το πνεύμα. Πολλές φορές ο θάνατος σας πλησίασε, όμως πάντα ξαφνικά σωζόσασταν. Γι’ αυτό ρωτάτε: Υπάρχει μοίρα, και πώς η Ορθόδοξη Εκκλησία βλέπει τη μοίρα;
Εάν ως μοίρα εννοείτε την τυφλή τυχαία σύμπτωση ή το μοιραίο, η Εκκλησία σ’ αυτό είναι κατηγορηματικά αντίθετη. Η Εκκλησία βασίζεται εξ ολοκλήρου στον Λόγο. Τίποτα δεν αποδίδει ούτε στη τυφλή τυχαία σύμπτωση ούτε στο τυχαίο, το μοιραίο, αλλά όλα τα αποδίδει στην πρόνοια του παντοδύναμου και τα πάντα ορώντος Θεού, που ενεργεί με ανώτερο σχέδιο. Η ίδια η λέξη «μοίρα» έρχεται από τη λέξη «δίκη», σ’ αυτή την περίπτωση τη δίκη του Θεού. «ἐμνήσθην τῶν κριμάτων σου ἀπ᾿ αἰῶνος, Κύριε, καὶ παρεκλήθην.»( Ψαλμ. 118, 52) , λέει ο Ψαλμωδός . Δηλαδή θυμάται πώς ο Κύριος επιβράβευε τους δίκαιους και τιμωρούσε τους αμαρτωλούς ήδη σ’ αυτόν τον κόσμο. Πάλι λέει: «καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τὰς σάρκας μου· ἀπὸ γὰρ τῶν κριμάτων σου ἐφοβήθην»( Ψαλμ. 118, 120) . Και πάλι: «ἰδοὺ ἐπεθύμησα τὰς ἐντολάς σου· ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ζῆσόν με.» ( Ψαλμ. 118, 40 ) . Στο σλάβικο κείμενο χρησιμοποιείται η λέξη subda [ μοίρα ] αντί sud [ κρίση, δίκη ]. Κι εμείς συχνά λέμε: «πώς κρίνεις εσύ περί αυτού του ζητήματος;» Που σημαίνει: «πώς σκέφτεσαι περί αυτού του ζητήματος». Η μοίρα, λοιπόν, είναι η σκέψη του Θεού περί όλων όσων γίνονται και συμβαίνουν: όμως δεν είναι σκέψη παθητική και αδύναμη σαν την ανθρώπινη, αλλά δραστήρια και αποφασιστική.
Κάποιος ετοιμαζόταν αποβραδίς για να πάει την επόμενη μέρα στην κοντινή πόλη, όμως εκείνη τη νύχτα τον έφθασε ο θάνατος και τον μετέφερε στη μακρινή ουράνια πόλη. Και λένε οι άνθρωποι: «τέτοια είναι η μοίρα του». Κάποιος ετοιμαζόταν να πάρει μια κοπέλα, όμως ξαφνικά παντρεύτηκε μια άλλη. Πάλι λένε οι άνθρωποι: «η μοίρα»! Κάποιος βγήκε από το χαράκωμα στην οπισθοφυλακή του στρατού όμως κάτω από τη σκηνή τον βρήκε η σφαίρα και ο θάνατος . Πάλι: «η μοίρα»! Όμως ποτέ και πουθενά η «τυφλή» μοίρα, αλλά η μοίρα [= η κρίση] η διορατική, προερχόμενη από την κρίση και την Πρόνοια του Θεού, ο Οποίος ξέρει σε όλα το γιατί. Όποιος αποδέχεται την «τυφλή μοίρα» μ’ αυτό και μόνο ομολογεί ότι αδυνατεί να κατανοήσει την αιτία και το νόημα κάποιου συμβάντος. Τίποτα απ’ όσα συμβαίνουν στους ανθρώπους δεν γίνεται χωρίς τον Δίκαιο και Ελεήμονα Θεό. Να επαναλάβουμε ξανά εκείνο τον λόγο του Σωτήρα: «οὐχὶ πέντε στρουθία πωλεῖται ἀσσαρίων δύο; καὶ ἓν ἐξ αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἐπιλελησμένον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ· ἀλλὰ καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς ὑμῶν πᾶσαι ἠρίθμηνται.» ( Λουκ. 12, 6-7 ) . Κι έτσι, κανενός η μοίρα δεν είναι ούτε «τυφλή» ούτε τυχαία, αλλά σκεπτόμενη και προνοητική. Κατά τέτοια έξυπνη και διορατική μοίρα εσείς αποφύγατε τον θάνατο που σας πλησίασε πολλές φορές και επιζήσατε.
Από τον Θεό ζωή και σωτηρία


Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δρόμος δίχως Θεό δεν αντέχεται…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Α΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
Σελ. 125-127

[gkou]

Στην καλή γυναίκα για τον αιρετικό σύζυγο

Ο σύζυγός σου μπήκε σε μία αίρεση και τώρα στο σπίτι σας κυριαρχεί η ταραχή και η διαφωνία. Ούτε σ’ ένα πράγμα δεν συμφωνείτε πια. Τόσο πολύ η πίστη απασχολεί την καθημερινή μας ζωή και επηρεάζει όλες μας τις σκέψεις και τις αισθήσεις, ακόμα και σ’ εκείνα τα πράγματα που δεν έχουν σχέση με την πίστη. Έτσι ήταν ανέκαθεν: Οι ορθόδοξοι να έχουν διαφορετική σκέψη από τους αιρετικούς όσον αφορά το κράτος, τον στρατό, την εργασία, την κοινωνική τάξη και όλα τ’ άλλα.
Προσευχήσου στον Θεό και ο Θεός θα σε βοηθήσει. Μην αρνείσαι τον άντρα σου, μην τον κατακρίνεις, μην μιλάς άσχημα για εκείνον και μην σκέπτεσαι κάτι κακό εναντίον του. Αφού μ’ αυτό τον τρόπο δεν θα τον διορθώσεις. Ο πατέρας του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου βρέθηκε άθελά του σε κάποια αίρεση. Η ευπρεπής γυναίκα του Νόνα λυπήθηκε πάρα πολύ εξαιτίας αυτού του γεγονότος και παρακάλεσε θερμά τον Θεό , ώστε ο Παντοδύναμος να φωτίσει τον νου του άντρα της με την αλήθεια. Και οι θερμές προσευχές της γυναίκας βοήθησαν, ώστε να επιστρέψει ο άντρας της στην ορθή πίστη. Αντίθετα με αυτό, λέγεται πως η γυναίκα του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, η Θεοδώρα, κατάφερε να τον παρασύρει σε μια λανθασμένη διδασκαλία ( τον Μονοφυσιτισμό) . Αλλά αυτό διήρκησε για σύντομο χρονικό διάστημα. Ο Ιουστινιανός και η Θεοδώρα επέστρεψαν στην Ορθοδοξία με τις προσευχές ολόκληρης της Εκκλησίας. Από αυτά τα δύο παραδείγματα , όπως και από πολλά άλλα, βλέπουμε πως η γυναίκα μπορεί να επηρεάσει τον άντρα όσον αφορά την πίστη του είτε με την καλή είτε με την κακή έννοια. Και εσύ με την επιρροή σου θα τα καταφέρεις , μην αμφιβάλλεις γι’ αυτό. Έχει ειπωθεί: «Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν» ( Λουκ. 11, 19 ) . Δεν μας δίδεται το κακό όταν το ζητάμε, αλλά το καλό. Ο Θεός επιδιώκει να ζητάμε διαρκώς το καλό και μόνο το καλό. Όταν ζητάμε το καλό, ιδιαίτερα όταν ζητάμε την ορθή πίστη για μας και για τους άλλους, ζητάμε την Ουράνια Βασιλεία. Αυτή είναι η πρώτη και κύρια αίτηση που μας έχει δοθεί ως εντολή. Στις προσευχές της Εκκλησίας μας συχνά ζητάμε από τον Θεό πίστη που δεν θα ντραπεί, ελπίδα αναμφίβολη και αγάπη χωρίς υποκρισία. Υπάρχει και ντροπιαστική πίστη- γι’ αυτήν οι αιρετικοί και οι σεκταριστές ντρέπονται πάντοτε στη γη ή θα ντραπούν στη Δευτέρα Παρουσία. Η ορθόδοξη πίστη είναι πίστη χωρίς ντροπή.
Και αν η γειτόνισσα σε χλευάζει λέγοντας «για δες εγώ και ο άντρας μου δεν πιστεύουμε πουθενά και όμως ζούμε σε συμφωνία», εσύ να μην δίνεις σημασία. Και ανάμεσα στους κακοπροαίρετους ανθρώπους υπάρχει συμφωνία μα είναι πρόσκαιρη. Και ανάμεσα στα σκουλήκια υπάρχει συμφωνία, όσο τρώνε το ψοφίμι, αλλά όταν τελειώσουν, τρώγονται μεταξύ τους. Δεν είναι η αρχή ο δικαστής του τέλους, αλλά το τέλος δικαστής της αρχής.
Θάρρος και παρηγοριά από τον Θεό.


Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δρόμος δίχως Θεό δεν αντέχεται…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Α΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
Σελ. 250-251

[gkou]

Στον νεόφυτο στην πίστη για τους καρπούς της πίστης

Όσο για σας ήταν η αμαρτία κάποτε γλυκιά, τόσο σας είναι τώρα απεχθής . Διαβάσατε πολλή φιλοσοφία , από τον Πλάτωνα ως τον Μπέρκλεϋ. Είναι πολύ. Δεν ξέρατε πού να σταματήσετε. Η μια φιλοσοφική κοσμοθεωρία αναιρούσε την άλλη. Ό,τι ένας φιλόσοφος πίστευε ως αλήθεια, ο άλλος το παρουσίαζε ως ψέμα. Ό,τι ο ένας έβαφε άσπρο, ο άλλος το επάλειφε μαύρο. Δεν ξέρατε πού βρίσκεται η αλήθεια και αυτό σας καταπίεζε σφοδρά. Τελικά συνέβη ένα «ατυχές» συμβάν (στην πραγματικότητα, σωτήριο για σας! ) : πέσατε κάτω από ένα αμάξι στον δρόμο, και οι τροχοί πέρασαν πάνω από τα πόδια σας. Ξαπλωμένος στο νοσοκομείο συμμαζεύατε τις σκέψεις σας , αναρωτώμενος ασταμάτητα τί είναι η αλήθεια. Δίπλα σας κείτονταν κάποιος ασθενής μ’ ένα βιβλιαράκι κάτω από το μαξιλάρι, το οποίο διάβαζε συχνά. Όταν τον ρωτήσατε με περιέργεια, αυτός σας πρόσφερε σιωπηλά το βιβλιαράκι. Κι έτσι έπεσε στα χέρια σας για πρώτη φορά στη ζωή σας η Καινή διαθήκη. Όταν διαβάσατε όλο το βιβλιαράκι, το κλείσατε και είπατε στον εαυτό σας : εδώ είναι η τελεία και από εδώ αρχίζει για μένα η νέα ζωή. Αναβλέψατε και είδατε ότι η πτώση κάτω από το αμάξι, η παραμονή στο νοσοκομείο και η τυχαία συνάντηση με τη Βίβλο της ζωής ήταν σημαντικές . Ξαφνικά είδατε ξεκάθαρα το χέρι του Θεού που σας αγαπά και σας σώζει. Όταν βγήκατε από το νοσοκομείο, αρχίσατε να ζείτε τη ζωή του χριστιανού.
Αλλά τώρα έχετε κάποια δυσαρέσκεια. Σας φαίνεται, ότι δεν το προχωράτε, ότι δεν αυξάνεσθε πνευματικά. Μη βιάζεσθε νεότατε Σαύλε! Και σ’ εκείνον τον πρώτο Σαύλο τα μάτια ήταν τυφλωμένα από το υπέρλαμπρο φως του Χριστού, ώστε πρέπει να αισθανόταν πόνο, ώσπου συνήθισε εκείνο το θεϊκό φως. «Καὶ εὐθέως ἀπέπεσον ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ὡσεὶ λεπίδες, ἀνέβλεψέ τε» ( Πράξ. 9, 18 ) . Αργά μόνο, και με υπομονή. Η Βασιλεία του Θεού δεν έρχεται αμέσως για να φαίνεται. Και ο σπορέας, που χθες έσπειρε τον σπόρο , δεν βγαίνει σήμερα για συγκομιδή. Ενώ ο Κύριος είπε, ότι και η Βασιλεία του Θεού μέσα μας αυξάνεται όπως ο σπόρος του σιταριού. Ο νοικοκύρης , λέει, έσπειρε τον σπόρο «καὶ καθεύδῃ καὶ ἐγείρηται νύκτα καὶ ἡμέραν, καὶ ὁ σπόρος βλαστάνῃ καὶ μηκύνηται ὡς οὐκ οἶδεν αὐτός.» ( Μαρκ.4 ,27 ) . Έτσι πρέπει να γίνει και μ’ εσάς. Αφού η αλήθεια δεν είναι μόνο για να γνωρίζεται, αλλά η αλήθεια είναι σαν τον σπόρο που θέλει να αυξάνεται και να φέρει καρπό. Εσείς δεχθήκατε τον σπόρο της θεϊκής αλήθειας στον αγρό της ψυχής σας . Να έχετε τώρα υπομονή. Μην προσπαθείτε , να γίνετε αμέσως απόστολος και προφήτης. Αφήστε τον σπόρο να μεγαλώνει. Κάθε σας προσευχή ζεσταίνει τούτο τον σπόρο, κάθε δάκρυ τον ποτίζει, κάθε αναστεναγμός τον τραβά προς τα πάνω. Και ο σπόρος φυτρώνει και μεγαλώνει, ενώ εσείς δεν το ξέρετε καν. Αλλά ο Χριστός ξέρει. Και όταν έρθει η ώρα της συγκομιδής, κι εσείς θα ξέρετε και θα ευφραίνεστε.


Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δεν φτάνει μόνο η πίστη…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Β΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
Σελ. 160-161

[gkou]

Στον πωλητή Αντζέμ Σ. για τον πεινασμένο Χριστό.

«ἐπείνασα γάρ, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν» ( Ματθ. 25, 35), θα πει ο Κύριος την ημέρα της Κρίσεως στους ελεήμονες . Εσύ παραξενεύεσαι , διαβάζοντας το Ευαγγέλιο, πότε ήταν ο Χριστός πεινασμένος στη γη;
Δεν μιλά μόνο για την εποχή που βρισκόταν στη γη σωματικά, αλλά για όλες τις εποχές , έως τέλους. Ούτε μόνο στους ελεήμονες εκείνης της εποχής αλλά όλων των εποχών. Ο Χριστός και σήμερα αισθάνεται την πείνα των πεινασμένων σαν δική Του πείνα. Αυτός πεινά μέσω όλων των φτωχών στη γη, μέσω όλων των ζητιάνων, μέσω όλων των παραγκωνισμένων και περιφρονημένων. Η πεινά τους είναι η δική Του πείνα. Παρόλο που αυτοί είναι παραγκωνισμένοι από τον κόσμο, από τον Θεό είναι εκλεκτοί, για να δοκιμάζουν τις καρδιές των πλουσίων. «ἐφ᾿ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε» ( Ματθ. 25, 40 ). Αυτός, Υπέρ- πλούσιος και Παμμέγιστος , ταυτίζει τον εαυτό Του με τους φτωχότατους και ελάχιστους∙ τους ονομάζει αδέλφια Του για να μαλακώσει τις καρδιές των πλουσίων και για να τους προτρέψει στην οδό της σωτηρίας. Με τη βοήθεια των ελαχίστων θέλει να σώσει τους μέγιστους, με τη βοήθεια των φτωχότατων τους πλουσιότατους , με τη βοήθεια των πλέον αδυνάτων τους πλέον ισχυρούς αυτού του κόσμου. Τέτοια είναι η μέθοδός Του , η μέθοδος της σωτηρίας των ανθρώπων. Αφού το παντοδύναμο χέρι Του στέκει πίσω από τιποτένια εργαλεία. Αυτός θέλει , όλοι να εξαρτώνται ο ένας από τον άλλον, και να βοηθούν τη σωτηρία ο ένας του άλλου. Γι’ αυτό, όποιος δίνει στον πεινασμένο, ας δίνει με φόβο σαν να βάζει στο χέρι του Χριστού αυτοπροσώπως . Ο χορηγός να δίνει εν ονόματι του Χριστού , ενώ ο λαβών ας δέχεται εν ονόματι του Χριστού, για να είναι η ευλογία του Χριστού και στις δύο πλευρές.
Η προσευχή του φτωχού ηχεί δυνατά μπροστά στον Δημιουργό . Μας έλεγε κάποιος άνθρωπος , πως ξεκίνησε για το δικαστήριο, να ακούσει την απόφαση. Μια μέρα πριν δυο άνθρωποι δήλωσαν μπροστά στο δικαστήριο , ότι θα ορκιστούν εναντίον του. Ο άνθρωπος ήταν αθώος. Καθ’ οδόν βλέπει έναν άνθρωπο χωρίς πόδια στον δρόμο να ζητιανεύει. Αυτός του πρόσφερε ελεημοσύνη και του είπε: «έχω βάσανα, αδελφέ, προσευχήσου στον Χριστό για μένα!». «Μην φοβάσαι , ο Θεός θα σε βοηθήσει!» , απάντησε ο φτωχός. Στο δικαστήριο, εκείνοι οι δύο αντίπαλοι τρέμοντας δήλωσαν, ότι δεν μπορούν να ορκιστούν. Κι εκείνος ο άνθρωπος απελευθερώθηκε.
Κι εσύ όταν δίνεις στον φτωχό παρακάλεσέ τον να προσευχηθεί στον Χριστό για σένα ή για τα παιδιά σου ή για τους νεκρούς σου!
Ειρήνη σε σένα και χαρά από τον Κύριο.


Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δεν φτάνει μόνο η πίστη…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Β΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
σελ. 138-139

[gkou]

Στην μοναχική κυρία για την προσευχή

Είστε πικραμένη επειδή ο Θεός δεν ακούει τις προσευχές σας! Μην πικραίνεστε μ’ Εκείνον, από τον οποίο έχουμε και το είναι και τη ζωή και την αναπνοή και το λογικό, και όλα. Σας παρακαλώ, μην παραπονιέστε για Εκείνον, που έχει χιλιάδες φορές περισσότερο δίκαιο να παραπονεθεί για μας μπροστά στους αγγέλους και τους αγίους Του. Ακόμα κι αν ο Κύριος δεν εκπληρώνει όλες τις προσευχές μας, εκείνες που φέρνουν στην ψυχή μας καρπό, κάνοντας τις ψυχές μας πλουσιότερες και πιο ώριμες. Αυτό είναι το μυστήριο, που γνώρισαν οι πνευματικοί εξερευνητές του εαυτού τους. Ας πούμε ότι όποιος σπέρνει το σιτάρι και προσεύχεται ο σπόρος να φέρει καρπό. Αντί καρπού φυτρώνει χορτάρι. Αυτός πάλι προσεύχεται για καρπό. Αλλά αντί του καρπού από το χόρτο μεγαλώνει καλάμι και στάχυ. Αυτός πάλι προσεύχεται για καρπό. Και τελικά, τα καλάμια γεμίζουν σιτάρι, και ωριμάζει, και πέφτει στην καρδιά του προσευχόμενου. Όλες οι πραγματικές μας προσευχές εν καιρώ θα φέρουν τον καρπό τους. Όπως λέει ο Ρώσος ποιητής Βγιαζέμσκι:
Και την αίθρια ημέρα και κάτω από την καταιγίδα,
κατά τη συνάντηση της ευτυχίας ή της ανάγκης
να περάσει πάνω σου η σκιά του σύννεφου
ή το φως των αστεριών,
προσευχήσου! Προσευχήσου! Από την άγια προσευχή
Ωριμάζουν μέσα μας οι μυστικοί καρποί.

Ο Θεός μας όρισε την προσευχή όχι προκειμένου να μάθει τί χρειαζόμαστε- αφού γνωρίζει και πριν τη σύλληψή μας, τί θα χρειαστούμε σε κάθε λεπτό της ζωής μας- αλλά προκειμένου οι ψυχές μας , υπό τις ακτίνες της προσευχής, να μεγαλώνουν, να ευρύνονται, να υψώνονται και να ωριμάζουν. Εάν , προς στιγμή, δεν απαντά στις προσευχές , σημαίνει ότι δεν επιθυμεί να γίνει σε μας εκείνο που εμείς θέλουμε, αλλά εκείνο που Αυτός θέλει. Σ’ αυτήν την περίπτωση επιθυμεί για μας και μας προετοιμάζει για κάτι μεγαλύτερο και καλύτερο από εκείνο που εμείς στην προσευχή Του ζητάμε. Γι’ αυτό πρέπει με ταπεινοφροσύνη να ολοκληρώνουμε κάθε προσευχή με τη φράση: « Πατέρα, ας γίνει το θέλημά σου, όχι το δικό μου».



Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δεν φτάνει μόνο η πίστη…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Β΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
Σελ. 79-80

[gkou]

Στον ανύπανδρο σύζυγο για τη διπλή αδικία.

Έδιωξες τη στεφανωμένη γυναίκα σου και πήρες άλλη, με την οποία ζεις χωρίς να έχετε παντρευτεί. Και αναρωτιέσαι, τί κακό έκανες. Και παραξενεύεσαι γιατί οι γείτονες σου ξεσηκώνονται εναντίον σου. Και ακόμα παραξενεύεσαι γιατί η εξουσία σε ταλαιπωρεί και σε τιμωρεί.
Η μια αμαρτία σου έγκειται στο ότι έδιωξες τη νόμιμη σύζυγο, ενώ η άλλη στο ότι συζείς παράνομα. Διπλά καταπάτησες τον νόμο του Δημιουργού σου, γι’ αυτό οι γείτονές σου ξεσηκώνονται εναντίον σου και γι’ αυτό η κρατική εξουσία σε κυνηγά. Αυτό δεν θα ήταν αμαρτία για τα ζώα, αφού γι’ αυτά ο Δημιουργός δεν όρισε τον νόμο όπως για τους ανθρώπους. Αλλά για τους ανθρώπους είναι αμαρτία.
Εσύ βρίσκεις τη δικαιολογία για τον εαυτό σου στο ότι έτσι έκαναν και κάποιοι άλλοι. Ναι, είναι αλήθεια, ότι το έκαναν και κάποιοι άλλοι. Όμως ποτέ έναν παραβάτη του νόμου δεν τον δικαιολογούσε το ότι πριν απ’ αυτόν ήταν και κάποιοι άλλοι παράνομοι. Ο Βυζαντινός βασιλιάς Κωνσταντίνος , ο γιος της Ειρήνης, έδιωξε τη στεφανωμένη γυναίκα του Μαρία και πήρε μία κυρία των τιμών , τη Θεοδότη. Και η βασίλισσα μητέρα και ο πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης κατέκριναν τον βασιλιά γι’ αυτό. Όμως ο βασιλιάς δεν ήθελε να ακούσει τη μητέρα του και τον αρχηγό της Εκκλησίας του Θεού , αλλά τους απείλησε κιόλας, πως εάν δεν τον αφήσουν ήσυχο, θα γυρίσει το κράτος σε ειδωλολατρία και θα απαγορεύσει τη χριστιανική πίστη. Και όλος ο λαός έβραζε εξαιτίας της παρανομίας του βασιλιά. Αλλά τη δεύτερη χρονιά της παράνομης αυτής συμβίωσης, μπήκαν στο παλάτι του βασιλιά συνωμότες, τον συνέλαβαν και τον τύφλωσαν ακριβώς στο δωμάτιο που γεννήθηκε. Πρόσεξε λοιπόν να μην σε βρει κι εσένα η φοβερή τιμωρία , όχι από τους ανθρώπους, αλλά από μία αόρατη δύναμη δυνατότερη απ’ όλους τους ανθρώπους. Διότι έχει γραφτεί: «Οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν πονηρόν, οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς καὶ τὸ φῶς σκότος» ( Ησ 5, 20 ). Έτσι μιλά Εκείνος , του οποίου το χέρι φθάνει σε κάθε ανθρώπινο ον, είτε για να χαϊδέψει είτε για να χτυπήσει.


Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δεν φτάνει μόνο η πίστη…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Β΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
Σελ. 283-284

[gkou]

Στον άνθρωπο που δεν βλέπει καθαρά τον εαυτό του: Για τα πάθη


Οι άλλοι σου λένε ότι έχεις ένα απαίσιο πάθος , αλλά εσύ δεν τους πιστεύεις. Γιατί δεν τους πιστεύεις; Δεν ξέρεις ότι τη δυσμορφία του προσώπου μας την προσέχουν οι άλλοι πάντα πριν από εμάς; Το μάτι τα βλέπει όλα εκτός από τον εαυτό του. Οι άλλοι βλέπουν το πρόσωπό μας και χωρίς καθρέπτη, ενώ εμείς μόνο με καθρέπτη. Για την ψυχή μας καθρέπτης είναι ο Χριστός. Κοίταξε τον Χριστό- παρατήρησε για πολύ καιρό Αυτόν στον καθρέπτη της ψυχής σου- σκέψου θα έκανε Εκείνος αυτό που κρυφά κάνεις εσύ; Οπωσδήποτε όχι. Ο καθρέπτης λοιπόν , θα σου έδινε αρνητική απάντηση και αυτό σημαίνει δυσμορφία της ψυχής.
Ο άνθρωπος που πίνει όταν είναι μεθυσμένος βεβαιώνει όλο τον κόσμο ότι είναι νηφάλιος και ξέρει τί λέει. Ο αυτάρεσκος ούτε καν έχει συνείδηση ότι είναι τέτοιος. Και προσβάλλεται όταν κάποιος του λέει «μην κομπάζεις». Ήταν κάποτε ένας τέτοιος φίλαυτος, τον οποίο όλοι απέφευγαν διότι κανείς δεν ήθελε να μιλήσει μαζί του σοβαρά, αφού διαρκώς κόμπαζε. Για να συνετιστεί , προσπαθώντας όμως να μην τον προσβάλει ένας από τους ποιητές μας, ο Λ. Νενάντοβιτς, του λέει: «Εάν εγώ έλεγα αυτά που λες με το δίκιο του ο κόσμος θα με αποκαλούσε ψεύτη». Δεν ειπώθηκε μάταια ότι τα πάθη είναι τυφλά. Είναι στην πραγματικότητα τυφλές δυνάμεις που τραβούν τον άνθρωπο στην πτώση.
Δείτε και αναγνωρίστε τα πάθη σας, λένε οι ηθικιστές . Αλλά είναι αρκετό αυτό; Εάν ο άνθρωπος δεν φοβηθεί και δεν σιχαθεί τα πάθη του έτσι όπως φοβάται και σιχαίνεται κάποιες σωματικές ασθένειες, πράγματι δεν μπορεί να θεραπευτεί. Ας σκεφθεί ο καθένας μας τα πάθη ως σωματική αρρώστια. Αυτό είναι αποφασιστικής σημασίας. Ας σκεφθούμε για παράδειγμα τη φιλοδοξία ως πνευμονία, την πορνεία ως καρκίνο, τη φιλαργυρία ως φυματίωση, την εξάρτηση ως χολέρα, τη μέθη ως τύφο, τη λαιμαργία ως ερυθρά, την προκατάληψη ως ηλίαση, την αυταρέσκεια ως μούδιασμα από τέτανο. Τότε ο άνθρωπος μπορεί να κραυγάσει όπως ο προφήτης Ησαΐας: «ἀπὸ ποδῶν ἕως κεφαλῆς οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ ὁλοκληρία, οὔτε τραῦμα οὔτε μώλωψ οὔτε πληγὴ φλεγμαίνουσα· οὐκ ἔστιν μάλαγμα ἐπιθῆναι οὔτε ἔλαιον οὔτε καταδέσμους.» ( Ησ . 1,6 ) ή όπως ο μετανοημένος απόστολος: «Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος! τίς με ρύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου;» ( Ρωμ. 7, 24 ) .
«Τὰς ἀσθενείας ἡμῶν ἔλαβε καὶ τὰς νόσους ἐβάστασεν.» ( Ματθ. 8, 17 ) . Κοίταξε και συ προς Αυτόν σαν σε καθρέπτη, για να μπορείς να δεις τις πληγές σου, άγγιξε Τον σαν ζωοδόχο μαγνήτη για να σε θεραπεύσει, προσκύνησέ Τον ως Θεό για να σου αποκαλύψει τα αιώνια μυστήρια.


Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δεν φτάνει μόνο η πίστη…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Β΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
Σελ. 224-225

[gkou]

Στον ταχυδρόμο από το Ζάγκρεμπ για τη μυστική προσευχή


Πώς να μην παρακαλούμε τον Θεό, τη στιγμή που αδιάκοπα παρακαλούμε τους ανθρώπους, οι οποίοι χωρίς τη βοήθεια του Θεού δεν μπορούν τίποτα να κάνουν για μας; Χωρίς τον Θεό δεν μπορεί ο γιατρός να θεραπεύσει την πληγή μας, ούτε ο ήρωας να μας προστατεύσει, ούτε ο δάσκαλος να μας μορφώσει, ούτε ο παπάς να μας φανερώσει την αλήθεια. Όταν τόσο εγκάρδια παρακαλούμε αυτούς που είναι άμεσα στο περιβάλλον μας ως μεσάζοντες , πώς τότε να μην παρακαλούμε τον πιο Άμεσο, που μας ακούει χωρίς ακουστικά και μας βλέπει χωρίς γυαλιά και μας υπηρετεί χωρίς ταχυδρόμο και γνωρίζει τα πάντα χωρίς μάρτυρες;
Με ρωτάς αν πρέπει να προσευχόμαστε φανερά ή μυστικά . Και το ένα και το άλλο. Μόνο να γνωρίζουμε ότι στη φανερή προσευχή πρέπει να φυλαγόμαστε από την υποκρισία μπροστά στους ανθρώπους και στη μυστική από τη δικαιολόγηση του εαυτού μας μπροστά στον Θεό. Να ένα παράδειγμα μυστικής προσευχής, που βρέθηκε ανάμεσα στα χαρτιά του μητροπολίτη Μόσχας Φιλαρέτου , μετά τον θάνατό του:
«Κύριε, δεν ξέρω τί να ζητιανέψω από Εσένα. Μόνον εσύ γνωρίζεις τί μου χρειάζεται. Συ με αγαπάς περισσότερο από όσο εγώ ξέρω να αγαπώ τον εαυτό μου . Πατέρα, δώσε στον δούλο Σου εκείνο που ούτε να ζητήσω δεν μπορώ. Δεν τολμώ να σου ζητιανέψω ούτε πάθη ούτε απόλαυση παρά μόνο στέκομαι μπροστά Σου με την καρδιά μου ανοικτή απέναντί Σου. Εσύ βλέπεις ανάγκες που εγώ δεν βλέπω, κοίταξέ με και πράξε κατά το έλεός Σου. Χτύπησε και θεράπευσε , ρίξε με και ανύψωσέ με. Πάλλομαι και σιωπώ μπροστά στην άγια θέλησή Σου και μπροστά στις κρίσεις Σου για μένα. Προσφέρω τον εαυτό μου ως θυσία προς Εσένα. Δεν υπάρχει μέσα μου άλλη επιθυμία παρά μόνο να εκπληρώσω το θέλημά Σου. Μάθε με να προσεύχομαι . Έλα Εσύ ο Ίδιος μέσα μου να προσεύχεσαι! Αμήν!».


Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δεν φτάνει μόνο η πίστη…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Β΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
σελ. 248-249

[gkou]

Προς μια ευσεβή ψυχή για τη σημαντικότερη άσκηση

Εσύ κατάλαβες την πίστη ως άσκηση και ορθά το κατάλαβες. Οι ασκήσεις σου έως τώρα αναφέρονταν στην νηστεία, την προσευχή και την ελεημοσύνη. Και τούτο είναι ορθό, και τα τρία είναι μεγίστης σημασίας. Η νηστεία, η προσευχή, και η ελεημοσύνη είναι η πρακτική έκφραση της πίστης, της ελπίδας και της αγάπης. Μέσω όλων αυτών και μέσω της εφαρμογής των εντολών του Χριστού δείχνεις πως παραδίδεσαι στη βούληση του Θεού. Η ολοκληρωτική μας παράδοση στη βούληση του Θεού αποτελεί την πεμπτουσία όλων των πράξεών μας και των κόπων για την πίστη αλλά και όλων των σκέψεων και αισθημάτων και ενεργειών μας , με μια λέξη ολόκληρης της ζωής μας. «ὅτι καταβέβηκα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμόν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με» είε ο Χριστός ( Ιωάν. 6, 38 ) . Και λίγο πριν τα πάθη Του, μέσα σε ματωμένο ιδρώτα, απευθύνεται στον Πατέρα λέγοντας: «πλὴν μὴ τὸ θέλημά μου, ἀλλὰ τὸ σὸν γινέσθω» ( Λουκ. 22, 42 ) . Υπάρχουν πολλοί βαπτισμένοι άνθρωποι, που προσπαθούν να εκπληρώσουν τον νόμο του Θεού , όμως παρόλα αυτά δεν είναι εντελώς παραδομένοι στη θέληση του Θεού. Όταν έρχονται πάθη και δυσκολίες εκείνοι γκρινιάζουν στον Δημιουργό τους. Έτσι φανερώνουν , πως δεν έχουν παραδοθεί στο Θεό τους , και ότι η πίστη τους είναι ρηχή και όλα τα έργα της πίστης υπολογισμένα με τον ανθρώπινο υπολογισμό. Γι’ αυτό εσύ να γνωρίζεις ότι η άσκηση στο να παραδίνεσαι στη βούληση του Θεού είναι το πιο σημαντικό∙ πιο πολύ απ’ όλες τις ασκήσεις στην πίστη. Στην αρχή κάθε καινούριας μέρας πες: ας γίνει το θέλημά Σου, Πατέρα! Και πάλι το ίδιο όταν έρχεται μια καινούρια νύχτα: ας γίνει το θέλημά Σου, Πατέρα! Ξεκινώντας για δουλειά και γυρίζοντας από τη δουλειά, πάλι το ίδιο: ας γίνει το θέλημά Σου, Πατέρα! Και όταν είσαι υγιής και όταν πέφτεις στην κλίνη , και όταν λαμβάνεις και όταν χάνεις, πάλι: ας γίνει το θέλημά Σου, Πατέρα! Τελικά όταν φθάσει η αναπόφευκτη ώρα , και συναντήσεις πρόσωπο με πρόσωπο τον άγγελο του θανάτου, πες με θάρρος: ας γίνει το θέλημά Σου, Πατέρα μου και Θεέ μου!



Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δεν φτάνει μόνο η πίστη…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Β΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
σελ. 118-119

[gkou]

Προς έναν απλό άνθρωπο για την ομολογία της πίστης.

Καθόσουν στο τρένο και σώπαινες. Δίπλα σου κάθονταν κάποιοι κύριοι και συζητούσαν για τους μεγάλους ανθρώπους. Ένας απ’ αυτούς απαριθμούσε ονόματα μεγάλων προσωπικοτήτων που εκτιμά και μεταξύ άλλων ανέφερε και το όνομα του Ιησού Χριστού. Κάποιος άλλος είπε ότι αυτός δεν θεωρεί τον Χριστό μεγάλο άνθρωπο. Και άρχισαν να φιλονικούν γύρω από τον Κύριό μας , κατά την προφητεία του Αγίου Συμεών ότι Αυτός θα είναι «εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον» ( Λουκ. 2,34 ) . Τότε εκείνοι οι άνθρωποι απευθύνθηκαν σ’ εσένα και ρώτησαν, εάν εσύ θεωρείς τον Χριστό μεγάλη προσωπικότητα . Εσύ απάντησες όχι. Ο Χριστός δεν είναι για σύγκριση. Ο Χριστός δεν είναι μεγάλος άνθρωπος. Είναι Θεός. Ακούγοντας τα λόγια σου όλοι γέλασαν και άρχισαν να χλευάζουν την πεποίθησή σου περί του Υιού του Θεού. Μέχρι πριν λίγο διαχωρισμένοι μεταξύ τους, όπως τότε που ο Πιλάτος και ο Ηρώδης συμφιλιώθηκαν όταν ήθελαν να καταδικάσουν τον Χριστό. Κι έτσι εσύ υπό την μάστιγα των κοροϊδιών και χλευασμών ταξίδευες έως τον τόπο σου.
Μακάρια η ψυχή σου! Έτσι υπέμεναν τους χλευασμούς για τον Χριστό οι κάλλιστοι των καλλίστων, οι μάρτυρες και οι αρεστοί στον Θεό. Τον Καισάριο, τον αδελφό του Μεγάλου Βασιλείου τον θεωρούσαν φιλόσοφο με υπόληψη. Και ο βασιλιάς Ιουλιανός, κολασμένος παραβάτης της χριστιανικής πίστης, ήθελε να κερδίσει τον Καισάριο στη δική του πλευρά ενάντια στους χριστιανούς. Τον κάλεσε στο παλάτι του και άρχισε να τον συμβουλεύει , να εγκαταλείψει τον Χριστιανισμό και να επιστρέψει στην ειδωλολατρία. Τελικά, μετά από μακρά φιλονικία ο Καισάριος δήλωσε στον βασιλιά αποφασιστικά: «Είμαι Χριστιανός , και παραμένω Χριστιανός».
Πρόσφατα μου έλεγε ένας νέος Μαυροβούνιος: «Ήμουν στον στρατό και δεν ντρεπόμουν για την πίστη μου. Όμως γι αυτό υπέμεινα πολλές πικρίες. Έβαλε ο δεκανέας τη δεκάδα μας στη σειρά και μου φώναξε: “Ιβάν, ποιος είναι ο Θεός σου;”. “Κι εγώ του απάντησα αμέσως: “Ο Θεός μου είναι ο Ύψιστος στα ουράνια”. Αυτός λοιπόν με χαστούκισε στο μάγουλο και μου είπε: “Εγώ είμαι ο Θεός σου”. “Όχι, δεν είσαι”, του απάντησα εγώ, “εσύ είσαι ο δεκανέας μου ενώ ο Θεός μου είναι στα ουράνια”. Πάλι χαστούκι στο άλλο μάγουλο. Εμένα δεν με πονά το χαστούκι, αλλά η καρδιά μου αγαλλιάζει από κάποια ευχαρίστηση που κάτι λίγα υποφέρω κι εγώ για τον Κύριο και Δημιουργό μου».
Μακάριος είσαι, Ιβάν , λέω εγώ , που σε χλεύασαν και σε χτύπησαν για χάρη του Θεού.
Ενώ τώρα και σ’ εσένα και στον Ιβάν λέω: «Χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς·» ( Ματθ. 5, 12 ) .

Πηγή: «ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
Δεν φτάνει μόνο η πίστη…
ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Β΄»
Εκδόσεις «εν πλώ»
Σελ. 275-277