Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Δεῦρο λοιπόν, ὁ ἀγαπητός μου υἱός καί πεφιλημένος.
Ἐλθέ, τό νῦν ἔστω καί μίαν ἡμέραν, νά θεολαλήσωμεν καί θεολογήσωμεν καί νά ἀπολαύσῃς ὅ νοσταλγεῖς.
Νά ἀκούσῃς τά ἄγρια βράχια, τούς μυστικούς καί σιωπηλούς θεολόγους νά σοῦ ἀναπτύσσουν βαθέα νοήματα καί νά ὁδηγοῦν καρδίαν καί νοῦν πρός τόν Κτίσαντα.
Μετά τήν ἄνοιξιν εἶναι ὡραῖα ἐδῶ· ἀπό τό Ἅγιον Πάσχα ἕως τῆς Παναγίας τόν Αὔγουστον.
Θεολογοῦσιν οἱ ἄφωνοι θεολόγοι, τά ὡραῖα βραχάκια καί ὅλη ἡ φύσις.
Τό καθένα μέ τήν φωνήν του ἤ τήν ἀφωνίαν.
Ἐάν ἐγγίσῃς τό χέρι εἰς ἕνα μικρόν χορταράκι
εὐθύς φωνάζει πολύ δυνατά μέ τήν φυσικήν του εὐωδίαν· ὤχ! δέν μέ βλέπεις, ἀλλά μέ ἐκτύπησες!
Καί καθεξῆς τά πάντα ἔχουσι τήν φωνήν τους, ὅπου μέ τό φύσημα τοῦ ἀέρος κινούμενα γίνεται ἐναρμόνιος μουσική δοξολογία πρός τόν Θεόν.
Τί δέ εἴπομεν πλέον διά τά ἑρπετά, καί πετεινά πτερωτά;
Ἀφοῦ ἐκεῖνος ὁ Ἅγιος ἔστειλεν τόν μαθητήν του νά εἰπῇ τούς βατράχους νά σιωπήσουν διά νά διαβάσουν τό Μεσονυκτικόν καί τόν ἀπάντησαν:
κάν’τε ὑπομονή νά τελειώσωμεν τόν ὄρθρον!.
Όσιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής.

[toula]

Πολλές καρδούλες, likes και ακόλουθοι, αλλά ελάχιστοι επιστήθιοι φίλοι ώστε να βγεις για καφέ. Πολλές φατσούλες "λυπάμαι" σε αρρώστιες, πόνους και δυσκολίες, αλλά λίγοι θα σε κρατήσουν αγκαλιά ή θα σου ακουμπήσουν τον ώμο για να σου πουν: "Είμαι εδώ για σενα". Πολλοί στέλνουν φατσούλες με "καλημέρα", αλλά το πρωί το παντζούρι το ανοίγεις μόνος. Μια κοινωνία που ζει σε μια πλάνη και θεωρεί ότι σχετίζεται και κοινωνικοποιείται, αλλά τελικά οι περισσότεροι μένουν μόνοι με ένα κινητό στα χέρια. Φωτεινές οθόνες, αλλά σβηστοί άνθρωποι. Κρίμα...
π. Σπυρίδων Σκουτής - euxh .gr

[toula]

Ένας χρόνος σήμερα από τον θάνατο του Χρυσόστομου Σταμούλη. Και η επέτειος φέρνει μαζί της μια σκέψη που δύσκολα επιτρέπουμε στον εαυτό μας, επειδή μοιάζει σχεδόν απρεπής, ενώ στην πραγματικότητα βρίσκεται στον πυρήνα της χριστιανικής ανθρωπολογίας.
Πώς είναι σήμερα το σώμα του;
Όχι πού βρίσκεται η ψυχή του, όχι τι άφησε πίσω του, όχι πόσο εξακολουθεί να μας λείπει.
Το σώμα του.
Εκείνο το συγκεκριμένο σώμα που πριν από έναν χρόνο ενταφιάστηκε.
Κανείς μας δεν το είδε ύστερα από σαράντα ημέρες.
Κανείς δεν το βλέπει σήμερα.
Δεν παρακολουθήσαμε τη βραδεία εργασία της φθοράς επάνω στη μορφή του.
Το πρόσωπο που αναγνωρίζαμε, τα χέρια, τα μάτια, η σάρκα, ολόκληρη η οργανική συγκρότηση με την οποία ένας άνθρωπος έγινε ορατός και αναγνωρίσιμος ανάμεσά μας, έχουν παραδοθεί στη φυσική διαδικασία που ακολουθεί κάθε θάνατο.
Δεν χρειάζεται να περιγράψουμε τίποτε περισσότερο.
Αρκεί να αντέξουμε τη σκέψη.
Το χώμα δεν είναι μεταφορά.
Η φθορά δεν είναι ποιητική εικόνα.
Ο θάνατος συμβαίνει και στο σώμα.
Κι όμως, ακριβώς εκεί αρχίζει η θεολογία.
Γιατί η μεγάλη δυσκολία του χριστιανισμού δεν βρίσκεται στην παραδοχή μιας αθάνατης ψυχής. Η ριζοσπαστική του αξίωση βρίσκεται αλλού: στην ανάσταση των νεκρών.
Στην παράλογη σχεδόν επιμονή ότι ο Θεός ενδιαφέρεται και γι’ αυτό που παραδώσαμε στο χώμα. Ότι ο άνθρωπος δεν σώζεται εγκαταλείποντας τελικά το σώμα σαν χρησιμοποιημένο ένδυμα, αλλά προσδοκά την αποκατάσταση της ψυχοσωματικής του ενότητας.
Ο Σταμούλης το διατυπώνει χωρίς υπεκφυγή: «ο άνθρωπος ή σώζεται ολάκερος ή δεν σώζεται καθόλου». Η διάσπαση ψυχής και σώματος δεν αποτελεί λύτρωση, αλλά τραυματισμό της ανθρώπινης ενότητας.
Γι’ αυτό και ο ίδιος μπορεί να μιλήσει για τον θάνατο ως γεγονός που μοιάζει να «σμπαραλιάζει» το κατ’ εικόνα.
Η Εκκλησία δεν στέκεται απέναντι στον νεκρό λέγοντας ότι αυτό που βρίσκεται μπροστά της δεν έχει πλέον σημασία, επειδή η ψυχή αναχώρησε. Αντιθέτως, συγκεντρώνεται γύρω από το σώμα.
Το θυμιάζει, το περιφέρει μέσα στον ναό, το ασπάζεται, ψάλλει δίπλα του και τελικά το παραδίδει στη γη.
Και η υμνολογία της δεν εξωραΐζει εκείνο που συνέβη. Μιλά για τον «φυσικώτατο δεσμό» ψυχής και σώματος που αποκόπτεται βιαίως και τολμά να οδηγήσει το βλέμμα μέχρι τα «γυμνά οστέα».
Η Εκκλησία κοιτάζει εκεί όπου ο σύγχρονος πολιτισμός αποστρέφει το βλέμμα, όχι επειδή αγαπά τη φθορά, αλλά επειδή αγαπά υπερβολικά το σώμα για να προσποιηθεί ότι η καταστροφή του δεν έχει σημασία.
Η φθορά, επομένως, δεν αποτελεί θεολογικό επιχείρημα εναντίον του σώματος.
Αποτελεί το σκάνδαλο εναντίον του οποίου στρέφεται η Ανάσταση.
Εάν η σάρκα ήταν ευτελής, η αποσύνθεσή της θα ήταν αδιάφορη.
Εάν αποτελούσε φυλακή, ο τάφος θα ήταν η οριστική απελευθέρωση.
Εάν ο άνθρωπος ταυτιζόταν με μια άυλη ψυχή, το Πάσχα θα μπορούσε να τελειώσει τη Μεγάλη Παρασκευή με τη διαβεβαίωση ότι το πνεύμα του Ιησού εξακολουθεί να ζει.
Ο χριστιανισμός όμως περιμένει την τρίτη ημέρα.
Περιμένει έναν τάφο να αδειάσει. Η Ανάσταση δεν διορθώνει απλώς τον θάνατο.
Δηλώνει ότι ακόμη και εκείνο που ο θάνατος έκανε σώμα νεκρό παραμένει αντικείμενο της αγάπης του Θεού.
Γι’ αυτό και η Σάρκωση πρέπει να ληφθεί πολύ πιο κυριολεκτικά από όσο συνήθως αντέχει η θρησκευτική μας ευπρέπεια.
Ο Λόγος δεν προσέλαβε μια αφηρημένη «ανθρώπινη φύση». Προσέλαβε σάρκα.
Μπήκε σε μήτρα, γεννήθηκε, πείνασε, κουράστηκε, άγγιξε και αγγίχθηκε, ίδρωσε, πόνεσε, αιμάτωσε, πέθανε.
Το «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο» δεν επιτρέπει στον χριστιανισμό να διατηρεί μια κρυφή απέχθεια προς την ύλη.
Η ανθρώπινη φύση στη θέωση, όπως υπενθυμίζει το υλικό που χρησιμοποιεί ο Σταμούλης, «δεν αναιρείται, δεν εξαϋλώνεται», το σώμα δεν χρειάζεται να γίνει ψυχή ούτε η ύλη πνεύμα.
Ο Θεός δεν σώζει τον άνθρωπο θεραπεύοντάς τον από τη σωματικότητά του.
Τι σημαίνει να υπάρχεις ανθρώπινα μέσα σε σώμα;
Ο Σταμούλης τοποθετεί στην ίδια πρόταση δύο πραγματικότητες που η θρησκευτική ευπρέπεια προτιμά συνήθως να κρατά χωρισμένες: τον έρωτα και τον θάνατο.
«Η ποιότητα ενός πολιτισμού», γράφει, «δεν μπορεί παρά να μετριέται από τη στάση που αυτός κρατά απέναντι στον έρωτα και τον θάνατο». Πρόκειται, συνεχίζει, για «πραγματικότητες οριακές», των οποίων ο τραυματισμός τραυματίζει θανάσιμα το σύνολο της υπάρξεως.
Η σύζευξη είναι αποφασιστική. Έρως και θάνατος αποτελούν τις δύο μεγάλες δοκιμασίες της ενσώματης υπάρξεως.
Στον έρωτα το σώμα φτάνει στην οριακή του εξωστρέφεια, στον θάνατο στην οριακή του αδυναμία.
Στον έρωτα παραδίδεται στον άλλον, στον θάνατο παραδίδεται στη γη.
Και στις δύο περιπτώσεις καταρρέει η φαντασίωση ότι είμαστε αυτάρκεις ιδιοκτήτες του εαυτού μας.
Γι’ αυτό ο Σταμούλης γίνεται τόσο αυστηρός απέναντι σε μια θεολογία που μπορεί να ομολογεί την ανάσταση των σωμάτων και ταυτόχρονα να εκπαιδεύει τους ζωντανούς να ντρέπονται επειδή έχουν σώμα. Στις σελίδες του μιλά χωρίς περιστροφές για την ενοχοποίηση και τη δαιμονοποίηση του έρωτα, της σεξουαλικότητας, της επιθυμίας και των ηδονών. Αναγνωρίζει πίσω από αυτήν μια «απανθρωποποιημένη, έρημη χώρα», ένα «σύνταγμα ολοκληρωτικής απόρριψης και ενοχοποίησης του συνόλου της ανθρωπινότητας». Και η συνέπεια είναι τόσο βαριά ώστε οι νέοι άνθρωποι φτάνουν να αναρωτιούνται εάν «υπάρχει ζωή πριν τον θάνατο».
Έναν χρόνο μετά τον δικό του θάνατο, η ερώτηση επιστρέφει με έναν σχεδόν ανελέητο τρόπο:
υπήρξε ζωή πριν από τον θάνατο; Και τι κάναμε μαζί της;
Μπορεί κανείς να περάσει μια ολόκληρη ζωή προετοιμαζόμενος τόσο σχολαστικά για να μη χάσει την αιωνιότητα, ώστε τελικά να χάσει τη ζωή.
Να υποψιάζεται τη χαρά, να ενοχοποιεί την επιθυμία, να φοβάται την αφή, να μετατρέπει την εγκράτεια σε πόλεμο εναντίον της σάρκας και την άσκηση σε τεχνική τιμωρίας του σώματος.
Αλλά ο χριστιανικός ασκητισμός, εάν θέλει να παραμένει χριστιανικός, δεν μπορεί να είναι τεχνική εξαΰλωσης του ανθρώπου.
Η άσκηση δεν αποβλέπει στην κατάργηση της επιθυμίας αλλά στην απελευθέρωσή της από την κατοχή.
Η νηστεία δεν μισεί την τροφή.
Η παρθενία δεν μισεί τον έρωτα. Η εγκράτεια δεν μισεί την ηδονή. Προσπαθούν να ελευθερώσουν το σώμα από εκείνο που μετατρέπει το δώρο σε ιδιοκτησία και τον άλλον σε αντικείμενο.
Όταν η άσκηση μετατρέπεται σε απέχθεια προς τη σάρκα, δεν είναι πλέον άσκηση προς την κοινωνία αλλά μια ιδιότυπη θρησκευτική αυτοαναίρεση.
Ο Σταμούλης βρίσκει ένα από τα τολμηρότερα ερείσματά του στον Συμεών τον Νέο Θεολόγο.
Ο Συμεών αρνείται να αφήσει οποιοδήποτε ανθρώπινο μέλος έξω από τη χριστολογική καταξίωση του σώματος.
«Μέλη Χριστού γινόμεθα», γράφει, και οδηγεί τη σκέψη μέχρι εκεί όπου η θρησκευτική συστολή θα προτιμούσε να σταματήσει, ακόμη και στα γεννητικά όργανα. Ο
Σταμούλης δεν χρησιμοποιεί το απόσπασμα για να προκαλέσει. Διαβάζει μέσα του μια αυστηρή χριστολογική συνέπεια: εάν ολόκληρος ο άνθρωπος προσλαμβάνεται, ολόκληρος ο άνθρωπος μπορεί να αγιαστεί.
Γι’ αυτό μιλά για μετάβαση από την ενοχοποίηση στον αγιασμό, από την ντροπή στον σεβασμό, από τον «ανέραστο ηθικισμό» στην οντολογία της σχέσης.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η επιστροφή του στον Γρηγόριο Νύσσης. Σε μια από τις τολμηρότερες διατυπώσεις του, ο Καππαδόκης υπερασπίζεται τη σωματικότητα και τη γενετήσια λειτουργία ακριβώς επειδή μέσω αυτών «ἡ φύσις πρὸς τὸν θάνατον μάχεται».
Η φράση ανατρέπει μια ολόκληρη ηθικιστική ανάγνωση. Το σώμα που επιθυμεί, συναντά, ενώνεται και γεννά δεν βρίσκεται απέναντι από το πρόβλημα του θανάτου. Απαντά στη θνητότητά του. Η
φύση αντιπαραθέτει στη φθορά όχι μια θεωρία αλλά τη δυνατότητα άλλης ζωής.
Και ο Ιωάννης Χρυσόστομος, τον οποίο ο Σταμούλης επιστρατεύει προς την κορύφωση αυτής της διαδρομής, τολμά ακόμη περισσότερο: «ἔνεστι γάρ τις ἔρως ἐμφωλεύων τῇ φύσει» που «συμπλέκει ταῦτα τὰ σώματα». Η επιθυμία έχει, γράφει, «τὸ σφοδρὸν καὶ τὸ ἀμάραντον», ενώ τίποτε δεν συγκροτεί τόσο τον ανθρώπινο βίο όσο ο έρως.
Η «συμπλοκή» δεν αποτελεί εδώ μια αμήχανη παραχώρηση στη βιολογία. Δηλώνει ότι το σώμα είναι εξαρχής σχεσιακό. Δεν ολοκληρώνεται κλεισμένο στον εαυτό του. Επιθυμεί, εκτίθεται, προσφέρεται, συναντά, γίνεται δεκτικό του άλλου. Ο έρωτας, όταν δεν μεταπίπτει σε κατοχή, αποκαλύπτει σωματικά εκείνο που η θεολογία ονομάζει πρόσωπο: μια ύπαρξη που δεν μπορεί να είναι αληθινά ο εαυτός της χωρίς σχέση.
Ακριβώς γι’ αυτό ο θάνατος πονά τόσο πολύ.
Δεν χάνουμε μια αφηρημένη συνείδηση.
Χάνουμε έναν τρόπο σωματικής παρουσίας.
Όταν μας λείπει ένας άνθρωπος, μας λείπει η φωνή του μέσα σε ένα δωμάτιο, το χέρι του, το γέλιο του, η θέση του στο τραπέζι, ο τρόπος που περπατούσε, η θερμοκρασία μιας αγκαλιάς, ακόμη και οι μικρές χειρονομίες που όσο ζούσε θεωρούσαμε αυτονόητες.
Η αγάπη είναι πολύ λιγότερο ασώματη από όσο συχνά θέλουμε να πιστεύουμε.
Η αγάπη θυμάται με το σώμα.
Γι’ αυτό η σκέψη του σώματος του Χρυσόστομου Σταμούλη έναν χρόνο μετά δεν είναι ασέβεια. Μπορεί να είναι μια εξαιρετικά τρυφερή μορφή συνέπειας προς τη θεολογία του.
Εκείνο το σώμα που κάποτε δίδασκε για το σώμα βρίσκεται σήμερα μέσα στη φθορά.
Εκείνα τα χείλη που μίλησαν για τον έρωτα έχουν σιωπήσει. Εκείνα τα χέρια που άνοιξαν βιβλία του Συμεών, του Χρυσοστόμου και του Μαξίμου βρίσκονται στη γη.
Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε σε ποια ακριβώς κατάσταση βρίσκονται.
Αρκεί να μην κάνουμε εκείνο που η ίδια η σκέψη του αρνήθηκε: να θεωρήσουμε ότι, επειδή φθείρονται, έπαψαν να έχουν σημασία.
Η Εκκλησία έχει άλλωστε μια σχεδόν σκανδαλώδη επιμονή στα σώματα των νεκρών της.
Τα πλένει.
Τα ντύνει.
Τα θυμιάζει.
Τα ασπάζεται.
Τα παραδίδει στη γη.
Κάποτε επιστρέφει στα οστά τους και τα αγγίζει ξανά.
Και μπροστά σε ένα σώμα που γνωρίζει ότι θα διαλυθεί χρησιμοποιεί μια παράξενη γραμματική μέλλοντος:
«Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν».
Όχι επιβίωση των ιδεών τους. Όχι αθανασία του έργου τους. Όχι απλώς συνέχιση της επιρροής τους.
Ανάσταση νεκρών.
Ο χριστιανισμός είναι, κατά έναν παράδοξο τρόπο, ριζικά υλικός. Δεν αρνείται ούτε ένα γραμμάριο της φθοράς και συγχρόνως αρνείται να της παραχωρήσει την τελευταία λέξη. Η
ανάσταση δεν είναι μια κρυμμένη βιολογική δυνατότητα της ύλης ούτε κάποια φυσική αθανασία του ανθρώπου.
Είναι εσχατολογικό γεγονός σχέσης.
Το σώμα δεν ανασταίνεται επειδή διαθέτει μέσα του έναν μηχανισμό υπέρβασης του θανάτου, αλλά επειδή ο Θεός δεν ανακαλεί την αγάπη με την οποία το κάλεσε από το μη είναι στο είναι.
Γι’ αυτό η ευχή της νεκρώσιμης ακολουθίας που συχνά σχολιάζει ο Σταμούλης δεν αποδίδει στον άνθρωπο καμία αυτάρκη αθανασία, αλλά απευθύνεται στον Χριστό:
«σὺ εἶ ἡ ἀνάστασις, ἡ ζωή καὶ ἡ ἀνάπαυσις».
Κοιτάξτε κάποτε το σώμα σας όχι με το βλέμμα με το οποίο μάθαμε να το επιθεωρούμε, αναζητώντας τι πρέπει ακόμη να διορθωθεί, αλλά ως εκείνο το ανεπανάληπτο υλικό γεγονός μέσα από το οποίο σας δόθηκε ο κόσμος.
Τα χέρια σας.
Το δέρμα που άλλαξε.
Τις ουλές.
Την κοιλιά.
Τα μάτια που κουράστηκαν.
Τα σημεία που δεν σας αρέσουν. Το σώμα που αρρώστησε και ξανασηκώθηκε, που κάποιος επιθύμησε ή αγάπησε, που κουβάλησε χαρές και απώλειες και σας έφερε μέχρι αυτή τη στιγμή.
Μόνον δι’ αυτού μπορείτε να υπάρξετε ανθρώπινα.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Σταμούλης χρησιμοποιεί την εκπληκτική φράση του Πεντζίκη: «μόνο δια του σώματος μπορώ να δοξάζω πλήρως τον Κύριο. Το καλό ανθρώπινο σώμα».
Με αυτό το σώμα αγκαλιάζουμε. Με αυτό προσευχόμαστε.
Με αυτό γονατίζουμε.
Με αυτό κλαίμε.
Με αυτό γελάμε.
Με αυτό κάνουμε έρωτα.
Με αυτό κοινωνούμε.
Και με αυτό θα πεθάνουμε.
Μην το κάνετε εχθρό σας.
Όχι επειδή είναι τέλειο.
Όχι επειδή θα παραμείνει νέο ή ωραίο σύμφωνα με τις απαιτήσεις μιας εποχής που έχει μετατρέψει το σώμα σε ατελείωτο έργο προς διόρθωση. Ούτε επειδή η θεολογία οφείλει να μετατραπεί σε μια θρησκευτική εκδοχή της σύγχρονης αυτοαγάπης.
Αλλά επειδή ο Θεός πήρε σώμα για να συναντήσει τον άνθρωπο ως σώμα.
Και επειδή η Εκκλησία τολμά να ισχυρίζεται κάτι σχεδόν αδιανόητο: ακόμη και όταν αυτό το σώμα χάσει τη θερμότητά του, ακόμη και όταν το πρόσωπο πάψει να αναγνωρίζεται και η μορφή επιστρέψει στη γη, δεν γίνεται σκουπίδι της δημιουργίας.
Έναν χρόνο μετά, το σώμα του Χρυσόστομου Σταμούλη βρίσκεται εκεί όπου πηγαίνουν τα σώματα.
Και ο λόγος του βρίσκεται εδώ, θέτοντας ακόμη εκείνη την ερώτηση: υπάρχει ζωή πριν από τον θάνατο;
Ας μην περιμένουμε λοιπόν τον τάφο για να συμφιλιωθούμε με τη σάρκα.
Ας μην περιμένουμε να γίνει το σώμα κάποιου λείψανο για να καταλάβουμε πόσο πολύτιμο ήταν όταν ήταν ζεστό.
Να το φροντίζουμε χωρίς να το λατρεύουμε.
Να το θεραπεύουμε χωρίς να απαιτούμε να γίνει άτρωτο.
Να το αναπαύουμε χωρίς ενοχή. Να το αφήνουμε να επιθυμεί χωρίς να μετατρέπουμε την επιθυμία σε δικαίωμα κατοχής του άλλου.
Να το αφήνουμε να γερνά χωρίς να το προσβάλλουμε καθημερινά επειδή γερνά.
Και όταν μας δίνεται η χάρη να αγαπήσουμε ένα άλλο σώμα, να θυμόμαστε ότι η τρυφερότητα δεν είναι κατώτερη μορφή πνευματικότητας.
Είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους η ύλη μαθαίνει να μη γίνεται βία.
Γιατί κάποτε κάποιος θα κλείσει και τα δικά μας μάτια.
Και η Εκκλησία δεν θα σταθεί τότε πάνω από το σώμα μας για να ανακοινώσει ότι επιτέλους απαλλαγήκαμε από αυτό.
Θα σταθεί δίπλα του ακριβώς επειδή ακόμη μας αφορά.
Θα το θυμιάσει, θα το ασπαστεί, θα το παραδώσει στη γη.
Και πάνω από εκείνο που η φύση θα αρχίσει να διαλύει, θα αρνηθεί να χρησιμοποιήσει παρελθοντικό χρόνο για το μέλλον του.
Θα πει:
«Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν».
Και αυτή η μία πρόταση αρκεί για να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε απόψε το σώμα μας.
Γιατί, αν η χριστιανική ελπίδα το θεωρεί αρκετά πολύτιμο ώστε να το προσδοκά ακόμη και μετά τη φθορά του, εμείς δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να αρχίσουμε να το μισούμε όσο ακόμη είναι ζωντανό.

M. Lambrakis

[toula]

“Ἡ Θεοτόκος εἶναι ἡ πιό καθαρὴ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Δόξα σέ σένα, Δέσποινα ἄχραντε! Θυμήσου μας στὴ βασιλεία τοῦ Υἱοῦ σου καί ἀπομάκρυνε μέ τήν κραταιά δύναμί σου κάθε ἐπιβουλὴ τῶν ὁρατῶν καί ἀοράτων ἐχθρῶν!”
Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης

[toula]

Μέ ρώτησε παλαιότερα κάποιος:
Γιατί τιμῶμε τόσο πολύ τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο;
Γιατί τήν τιμῶμε ὄχι μόνο περισσότερο
ἀπ’ ὅλους τούς ἁγίους, ἀλλά καί ἀπό τούς ἀγγέλους καί τούς ἀρχαγγέλους;».
Τοῦ ἀπάντησα ὅτι οὔτε οἱ ἄγγελοι οὔτε οἱ ἀρχάγγελοι, οὔτε τά Χερουβεὶμ οὔτε τά Σεραφεὶμ εἶχαν τόσο στενή καί οὐσιαστική συμμετοχή στό ἔργο τῆς σωτηρίας μας,
ὅσο ἡ Μήτηρ τοῦ Θεοῦ.
Ἅγιος Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος
(Ἀπό τό βιβλίο Ἀπάνθισμα Ἐπιστολῶν
σελ. 83)

[toula]

«Ποιά εἶν’ αὐτὴ που ἀνεβαίνει ἀνθισμένη στὰ λευκά;» Εγκωμιαστικό Λόγο εις την Κοίμησιν της Θεοτόκου / Homilia in Dormitionem B. V. Mariae), Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός
Σὲ μετέφεραν ἀπὸ τὴ γῆ στὸν οὐρανὸ ἄγγελοι μαζί με ἀρχαγγέλους. Βλέποντας τὴν ἄνοδό σου τρόμαξαν τὰ ἀκάθαρτα πνεύματα που βρίσκονται μεταξὺ γῆς καὶ οὐρανοῦ.
Κατὰ τὴ διάβασή σου αὐτὴ ὁ μὲν ἀέρας εὐλογεῖται, ὁ δὲ αἰθέρας ψηλὰ ἁγιάζεται. Χαίροντας ὑποδέχεται ὁ οὐρανὸς τὴν ψυχή σου.
Ἐσένα με ἱεροὺς ὕμνους καὶ ὁλόφωτες λαμπάδες χαρούμενης γιορτῆς προϋπαντοῦνε οὐράνιες δυνάμεις, σχεδὸν λέγοντας «ποιὰ εἶν’ αὐτὴ που ἀνεβαίνει ἀνθισμένη στὰ λευκά, που προβάλλει σὰν αὐγή, ὄμορφη σὰν φεγγάρι, λαμπερὴ σὰν τὸν ἥλιο»;
Πόσο ὁμόρφυνες, πόσο γλύκανες! Εἶσαι σὰν τὸ ἀγριολούλουδο, σὰν κρίνο μες στὰ ἀγκάθια, γι’ αὐτὸ σ’ ἀγάπησαν οἱ νεάνιδες, τρέχουν ξοπίσω ἀπ’ τὸ ἄρωμά σου. Σ’ ὁδήγησε ὁ Βασιλιάς στὰ ἰδιαίτερα διαμερίσματά του» (Ἄσμα Ἀσμάτων).
Ἐκεῖ σὲ περιτριγυρίζουν οἱ ἐξουσίες, σὲ δοξολογοῦν οἱ ἀρχές, σὲ ἀνυμνοῦν οἱ θρόνοι, χαίρονται ἀπορώντας τὰ χερουβείμ, δοξάζουν τὰ σεραφεὶμ ἐσένα που ἔγινες ἡ φυσικὴ Μητέρα τοῦ Κυρίου μας χάρη στὴν πραγματικὴ φιλανθρωπία του.
Γιατὶ δὲν ἀνέβηκες ὡς τὸν οὐρανὸ ὅπως ὁ Ἠλίας, οὔτε «ἀνηρπάγης» μέχρι τὸν τρίτο οὐρανὸ ὅπως ὁ Παῦλος (Β΄ Κορ. 12,2). Ἀλλὰ ἔφτασες ὡς τὸν ἴδιο τὸ βασιλικὸ θρόνο τοῦ Υἱοῦ σου.
**************************************************
π. Τέρτιος Κωνσταντόπουλος

[toula]

Αν η Παναγία μπορούσε να σου απαντήσει…
Έχεις σκεφτεί ποτέ…
ότι όλη σου τη ζωή λες:
«Παναγία μου, βοήθησέ με…»
Αλλά ποτέ δεν αναρωτήθηκες…
τι θα σου απαντούσε Εκείνη;
Ίσως να μη σου έλεγε:
«Μην κλαις.»
Γιατί ξέρει πως υπάρχουν δάκρυα που αγιάζουν.
Ίσως να μη σου έλεγε:
«Όλα θα γίνουν όπως τα θέλεις.»
Γιατί γνωρίζει πως ο Θεός ξέρει καλύτερα από όλους μας.
Ίσως όμως να σου ψιθύριζε:
«Παιδί μου…
δεν ήσουν ποτέ μόνος.
Σε κάθε δάκρυ ήμουν δίπλα σου.
Σε κάθε νύχτα προσευχόμουν μαζί σου.
Και σε κάθε φορά που νόμιζες ότι ο Θεός σε ξέχασε…
Εκείνος ετοίμαζε έναν δρόμο που εσύ ακόμη δεν μπορούσες να δεις.»
Κι ίσως, πριν φύγεις…
να σου έλεγε μόνο μία φράση:
«Μην φοβάσαι.
Κράτα το χέρι του Υιού μου…
και θα βρεις τον δρόμο σου.»
Ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο θαύμα της Παναγίας.
Δεν μας οδηγεί ποτέ στον εαυτό Της.
Πάντα μας οδηγεί στον Χριστό.
Υπεραγία Θεοτόκε, πρέσβευε υπέρ ημών. Αμήν
Εκ της συντακτικής ομάδας του: Ιερός Ναός Αγίου Κωνσταντίνου Κολωνού π. Αθανάσιος

[toula]

Γι’ αυτό μας αφήνει ο Κύριος να πειραζόμαστε. Για να δοκιμάζει τον ζήλο και την αγάπη που έχουμε προς Αυτόν. Γι’ αυτό χρειάζεται υπομονή. Χωρίς υπομονή δεν γίνεται ο άνθρωπος πρακτικός, δεν μαθαίνει τα πνευματικά, δεν φθάνει σε μέτρα αρετής και τελειώσεως.
Όσιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής

[toula]

Οἱ ἀδικίες δὲν προέρχονται ἀπὸ τὸν Θεό, ἀλλὰ παραχωροῦνται ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ τὸ καλὸ τοῦ ἀνθρώπου. Ναί, γιὰ τὸ καλὸ τοῦ!
Δὲν λέω κοῦφια λόγια, λέω τὴν ἀλήθεια. Σοῦ φέρνω ὡς παράδειγμα τοὺς μάρτυρες, ποὺ σὲ τόσα φρικτὰ βασανιστήρια ὑποβλήθηκαν. Ποῦ ἦταν τότε ὁ Κύριος; Ἐκεῖ ἦταν! Ἐμφανιζόταν στους μάρτυρες, τοὺς παρηγοροῦσε, τοὺς ἐνθάρρυνε, τοὺς ἀνακούφιζε, μὰ παρ’ ὅλα αὐτά, τοὺς ἄφηνε νὰ βασανίζονται ὡς τὸ τέλος, γιὰ νὰ λάβουν θριαμβευτικὰ τὸ στεφάνι τοῦ μαρτυρίου. Ἕνα στεφάνι ἐτοιμάζει καὶ κάθε ἀδικία στὸν ἄνθρωπο ποὺ τὴν ὑπομένει μακρόθυμα.
Ἅγιος Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος
Ἀπὸ τὸ βιβλίον: Ὁ Δρόμος τῆς Ζωῆς
Γράμματα σὲ μία ψυχή, Ἐπιστολὴ 78. Σελ. 312 ἐκδ. Ἱερὰ Μονὴ Παρακλήτου

[toula]

Τὸ Θεοτοκάριο πολὺ βοηθάει στὴν προσευχή
Γέροντα, πῶς θὰ ἀγαπήσω τὴν Παναγία;
Νὰ διαβάζεις κάθε μέρα τὸ Θεοτοκάριο. Αὐτὸ θὰ σὲ βοηθήσει πολὺ νὰ ἀγαπήσεις τὴν Παναγία. Καὶ νὰ δεῖς ἡ Παναγία μετά!...
θὰ σοῦ δώσει μεγάλη παρηγοριά!
Γέροντα, ἡ Γερόντισσα μοῦ εἶπε πὼς χρειάζομαι ἀφύπνιση. Τί εἶναι ἐκεῖνο ποὺ θὰ θερμάνει πάλι τὸν ζῆλο μου;
Νὰ διαβάζεις κάθε μέρα ἕναν κανόνα ἀπὸ τὸ Θεοτοκάριο καὶ θὰ δεῖς, θὰ ἀποκτήσεις λεβεντιά. Αὐτὸ νὰ τὸ κάνεις σὰν κανόνα.
Ἂν δὲν μπορεῖς νὰ διαβάσεις ἕναν ὁλόκληρο κανόνα, νὰ διαβάζεις τὸ πρῶτο τροπάριο ἀπὸ κάθε ᾠδὴ καὶ τὰ προσόμοια ποὺ βρίσκονται στὸ τέλος τοῦ κανόνα.
Γέροντα, γιὰ νὰ βοηθηθῶ στὴν προσευχή, μπορῶ νὰ ὁρίζω ἕνα χρονικὸ διάστημα γιὰ προσευχὴ καὶ νὰ μὴ σταματῶ νὰ προσεύχομαι, μέχρι νὰ περάσει ὁ χρόνος αὐτός;
Μπορεῖς σ' αὐτὸ τὸ διάστημα νὰ λὲς τὴν εὐχὴ καὶ νὰ κάνεις ἐνδιάμεσα καὶ μιὰ Παράκληση ἢ νὰ διαβάζεις τὸ Θεοτοκάριο.
Γέροντα, πότε νὰ διαβάζω τὸ Θεοτοκάριο, τὸ βράδυ ἢ τὸ πρωί;
Καλύτερα τὶς πρωινὲς ὧρες, ὥστε αὐτὰ ποὺ διαβάζεις νὰ τὰ ἔχεις στὸν νοῦ σου ὅλη τὴν ἡμέρα. Καὶ στὸ διακόνημα μπορεῖς νὰ διακόπτεις λίγο τὴν ἐργασία σου καὶ νὰ διαβάζεις ἕναν κανόνα ἀπὸ τὸ Θεοτοκάριο.
Τὸ Θεοτοκάριο πολὺ βοηθάει. Θερμαίνεται ἡ καρδιά, συγκινεῖται. Θυμᾶμαι, ὁ Παπᾶ-Κύριλλος, ὁ Ἡγούμενος τῆς Μονῆς Κουτλουμουσίου, δὲν μποροῦσε νὰ συγκρατηθεῖ ἀπὸ τοὺς λυγμοὺς καὶ τὰ δάκρυα, ὅταν διάβαζε τὸ Θεοτοκάριο.
Καὶ μόνον ἕνα νόημα ἀπὸ τὸ Θεοτοκάριο
μπορεῖ νὰ ἀλλοιώσει τὴν ψυχή.
(Λόγοι Παϊσίου, τόμος ς΄, Περὶ προσευχῆς, ἔκδ. Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος, σελ. 71-72)