ΤΟΥΡΚΙΑ Ένα έγγραφο βάζει φωτιά
Την ελληνική εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου ακολουθεί, μία ημέρα μετά, η μεγαλύτερη γιορτή της Τουρκίας. Πρόκειται για την επέτειο της ανακήρυξης της Τουρκικής Δημοκρατίας, που εορτάζεται στις 29 Οκτωβρίου.
Του ανταποκριτή μας
στην Κωνσταντινούπολη
Αλεξάνδρου Μασσαβέτα
Παλαιότερα, πραγματοποιούνταν πομπώδεις εορτασμοί στα στάδια, που θα ζήλευαν τόσο οι Καίσαρες της Ρώμης όσο και οποιοσδήποτε δικτάτωρ είναι ερωτευμένος με τον εαυτό του. Παρελάσεις, γιγάντια πορτρέτα του Ατατούρκ, σημαίες με έκταση χιλιομέτρων κατά μήκος των λεωφόρων, συνθήματα του “αθάνατου ηγέτη”, χιλιάδες μπαλόνια με την τουρκική σημαία και άλλα πολλά και θαυμαστά.
Όλη αυτή φανφάρα του κεμαλικού οικοδομήματος, που προκαλούσε την έντονη κριτική της φιλελεύθερης διανόησης και το γέλωτα των ξένων παρατηρητών, εγκαταλείφθηκε τα τελευταία χρόνια, καθώς η Τουρκία βρίσκεται σε διαδικασία εκδημοκρατισμού και αποστρατιωτικοποίησης του δημόσιου βίου. Οι εορτασμοί, παρά την πανταχού παρουσία των ένστολων και των πορτρέτων Εκείνου, που μας άφησε χρόνους το 1938, έχουν λάβει ένα πιο διακριτικό, σχεδόν σεμνό χαρακτήρα. Ειδικά φέτος, όμως, οι εορτασμοί παραήταν σεμνοί, σχεδόν άχρωμοι, σχολίασαν πολλοί. Μόνο τα θεαματικά πυροτεχνήματα που μας ξεκούφαναν στην Πόλη θύμισαν πως, όχι, δεν ήταν μια συνηθισμένη μέρα.
ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ
Για το βαρύ κλίμα στην Τουρκία, που επισκίασε και τη μεγαλύτερη γιορτή, ευθύνεται η ενδοσκόπηση στην οποία έχουν βυθιστεί οι αναλυτές αλλά και μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης. Ένα γεγονός υπενθύμισε στους Τούρκους ότι, αν και η δημοκρατία ιδρύθηκε πριν από 86 χρόνια ως πολιτειακό σύστημα, η καθιέρωση της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου ως αρχών διακυβέρνησης θέλει δουλειά πολλή. Αφορμή για τη συλλογική βαρυθυμία και απογοήτευση έδωσε ένα έγγραφο. Το ταχυδρόμησε από την Άγκυρα στην Πόλη, στην εισαγγελία που ασχολείται με τη δίωξη των συμμετόχων στην τρομοκρατική οργάνωση Εργκένεκον, ένας ανώνυμος αξιωματικός.
Το έγγραφο είναι το πρωτότυπο μιας φωτοτυπίας που είχε δημοσιεύσει τον Ιούλιο η εφημερίδα “Ταράφ”, εκφραστής της φιλελεύθερης διανόησης της χώρας και δριμύτατος επικριτής του στρατεύματος. Το έγγραφο, απόρρητο έγγραφο για εσωτερική χρήση του στρατεύματος, φέρει τον τίτλο “Σχέδιο δράσης κατά του σκοταδισμού”. Εμπεριέχει συστάσεις για τις πρωτοβουλίες που πρέπει να αναλάβουν οι ένοπλες δυνάμεις, ώστε να δοθεί τέλος στη διακυβέρνηση από το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και να υποσκελισθεί η δράση του θρησκευτικού τάγματος του Φετουλάχ Γκιουλέν.
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΓΚΙΟΥΛΕΝ
Το τάγμα του Γκιουλέν, ο οποίος ζει εξόριστος στις ΗΠΑ, είναι ένα όντως οπισθοδρομικό θρησκευτικό τάγμα που προωθεί μια δήθεν προοδευτική εικόνα του ισλάμ και διατηρεί εκτεταμένο δίκτυο σχολείων σε ολόκληρο τον κόσμο (με έμφαση στην Ασία και στην Αφρική). Στα σχολεία αυτά προωθούνται η τουρκική εκδοχή του ισλάμ και ο τουρκικός εθνικισμός. Οι επικριτές του, κεμαλιστές αλλά και πολλοί φιλελεύθεροι, τονίζουν ότι το κίνημα του Γκιουλέν λειτουργεί ως κλειστό συνωμοτικό κίνημα, που προωθεί τα στελέχη του σε υψηλές σχέσεις της διοίκησης και προσπαθεί να βάλει χέρι στο κράτος. Τελικός στόχος, τονίζουν, η κατάργηση των κοσμικών θεμελίων του πολιτεύματος.
Τον Ιούλιο, όταν η “Ταράφ” αποκάλυπτε την ύπαρξη του εγγράφου, το στράτευμα και ο αρχηγός του τουρκικού επιτελείου Ιλκέρ Μπάσμπουγ μιλούσαν για “προϊόν πλαστογραφίας”. Σήμερα δεν μπορούν να αρνηθούν τη γνησιότητα της επιστολής, που φέρει το γνήσιο της υπογραφής κατώτατου αξιωματικού. Στο στράτευμα έχει πέσει αμηχανία και στην κοινή γνώμη κυριαρχεί η αηδία.
Αηδία γιατί στις αρχές του 21ου αιώνα πληροφορείται για πολλοστή φορά πως οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας απεργάζονται σχέδια έμμεσου πραξικοπήματος για την ανατροπή της εκλεγμένης κυβέρνησης της χώρας. Πρώτη φορά το 2007 το περιοδικό “Νοκτά”, στο οποίο εργαζόταν το ίδιο δημοσιογραφικό επιτελείο που σήμερα γράφει στην “Ταράφ”, αποκάλυψε τα σχέδια αυτά. Δημοσίευσε εκτεταμένα αποσπάσματα (50 σελίδες) από το ημερολόγιο του αντιναυάρχου Οζντέν Ορνέκ. Από αυτά προέκυπτε με σαφήνεια ότι οι αρχηγοί των τεσσάρων όπλων σχεδίαζαν το 2004 λεπτομερή σχέδια έμμεσου πραξικοπήματος. Σύμφωνα με αυτά, δεν θα έβγαιναν τα τανκ στο δρόμο. Το στράτευμα, συνεργαζόμενο με ένα δίκτυο εθνικιστικών οργανώσεων, όπως η Ένωση Ατατουρκικής Σκέψης, και φοιτητικών και συνδικαλιστικών οργανώσεων ελεγχόμενων από την ακροδεξιά και τον εθνικιστικό-κεμαλικό χώρο, θα προέβαινε σε σειρά ενεργειών, ώστε να διεγείρει τα πλήθη σε στάση κατά της κυβέρνησης.
Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΗΔΕΜΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΩΝ ΕΛΗΞΕ
Οι ενέργειες αυτές περιλάμβαναν τυφλά βομβιστικά χτυπήματα, δολοφονίες επωνύμων και κάθε μέτρο που θα μπορούσε να οδηγήσει στην οικοδόμηση κοινωνικού χάους. Τα ογκώδη συλλαλητήρια των κεμαλιστών κατά της προεδρίας Γκιουλ το 2007, που έβγαλαν εκατομμύρια στους δρόμους, ήταν μέρος αυτού του σχεδίου έμμεσου πραξικοπήματος. Ευτυχώς, το 2004 ο τότε αρχηγός των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων Χιλμί Οζκιόκ είχε πατήσει πόδι, για να σταματήσει τα σχέδια αυτά, που αναζωπυρώθηκαν μετά την αποχώρησή του. Η τουρκική κοινή γνώμη αργότερα έμενε σύξυλη με τις αποκαλύψεις για την ομάδα κρούσης Εργκένεκον και τα πραξικοπηματικά σχέδιά της. Οι ύποπτοι για συμμετοχή σε αυτήν, ένα πάνθεον ακροδεξιάς, αποστράτων και υποκόσμου, βρίσκονται πλέον στα χέρια της δικαιοσύνης.
Όπως αποδεικνύει το γνήσιον του τελευταίου εγγράφου που περιήλθε σε γνώση μας χάρη στην “Ταράφ” και στον γενναίο “αντιρρησία” στρατιωτικό, το στράτευμα δεν έχει παραιτηθεί από τα σχέδια αυτά της τεχνητής πρόκλησης χάους. Κάποιοι κύκλοι εξακολουθούν να καταρτίζουν και να κυκλοφορούν σχέδια δράσης, και ο τύπος, ακόμη και ο κεμαλικός, δεν πιστεύει πως αυτά κυκλοφορούν εν αγνοία του αρχηγού του στρατού. Η διαφορά με το παρελθόν, όταν το στράτευμα διέπρεψε με δύο κλασικά και δύο εναλλακτικά(!) πραξικοπήματα, είναι πως η πλειοψηφία των Τούρκων πλέον καταδικάζει κάθε ανάμειξη του στρατού στην πολιτική. Η περίοδος της αδιαμφισβήτητης κηδεμονίας των στρατηγών έληξε και άρχισε η περίοδος που ακόμη και οι κεμαλιστές τούς ζητούν να συμπεριφέρονται ως δημόσιοι υπάλληλοι, λογοδοτώντας για τις πράξεις τους στους πολιτικούς.
Τελικά θα παραιτηθεί ο Μπάσμπουγ, όπως του ζητούν οι περισσότεροι αναλυτές; Ο χρόνος θα δείξει. Ένα, πάντως, είναι βέβαιο, ότι οι συντάκτες του εγγράφου που καλούσαν σε σχέδια πολιτικής ανατροπής δεν θα μείνουν ατιμώρητοι.
Νοε 01, 2009
Πηγή:
http://www.makthes.gr/index.php?name=Ne ... &sid=46493