Το θέμα της προσευχής είναι ζήτημα που τα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα ανοιχτό αγκάθι για εμένα.
Η αλήθεια είναι ότι προσεύχομαι ελάχιστα ατομικά. Ως ένα σημείο είναι λογικό ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται. Ψάλτης γαρ ων και λαμβάνω μέρος σε περίπου 120 Θείες Λειτουργίες τον χρόνο, χώρια οι Εσπερινοί και οι Όρθροι. Και αυτό αποτελεί είτε αντικίνητρο, είτε πρόφαση εν αμαρτία για να μην προσεύχομαι ιδιαίτερα εκτός Ναού.
Όμως αναμφίβολα είναι μια κατάσταση που δεν με ευχαριστεί.
Και τούτο το γένος των δαιμόνων "ουκ εκπορεύεται ει μη εν προσευχή και νηστεία".
Η Ψαλτική είναι λειτούργημα και στην περιοχή μας οι ανάγκες μεγάλες. Όμως η κατάσταση υποχρέωσης να βρίσκομαι ντε και καλά στο Ναό, λειτουργεί σε εμένα τουλάχιστον ανασταλτικά, αρνητικά. Νιώθω καλύτερα και ψάλω μάλλον και καλύτερα σε ακολουθίες που πηγαίνω εθελούσια.
Αλλά και αυτές οι περιπτώσεις είναι λίγες, καθώς λόγω των πολλών παρουσιών στο αναλόγιο μου, σπάνια πάω σε ακολουθίες πέραν του Ναού μου.
Διάβασα το κείμενο που πόσταρε ο Ηλίας αναφορικά με την σχετική άποψη του Εφραίμ του Κατουνακιώτου. Νομίζω πως λέει αλήθειες ή εν πάσει περιπτώσει με την μικρή δική μου εμπειρία, ασύγκριτη με την δική του, συμπεράσματά μου βλέπω ότι απαντούν σε λόγια γερόντων.
Το να διαβάζεις έτοιμες ακολουθίες μόνο, νομίζω ότι μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε ένα προκαταρτικό στάδιο. Γρήγορα ενέχει τον φόβο να καταντήσει συνήθεια, υποχρέωση και πολλάκις γρήγορα να τελειώνουμε....
Τα κείμενα τουλάχιστον βασικούς ψαλμούς, οφείλουμε αν θέλουμε να δούμε προκοπή, να καθίσουμε να τα διαβάσουμε μεταφρασμένα, ερμηνευμένα. Γιατί την ώρα εκείνη που απαγγέλεις αρχαίο υμνολογικό κείμενο, δεν καταλαβαίνεις πολλά για να μην πω τίποτε, όπως περίπου λέει και ο γέρων Εφραίμ.
Βασικό πράγμα είναι η δημιουργία κλίματος, ατμόσφαιρας, μιας μορφής κατανύξεως. Διαβάζοντας τα ερμηνευτικά του Χρυσοστόμου, νομίζω σε Λόγο αναφορικά με το γεγονός που ο Χριστός πήρε μαθητές στην Καισάρεια την του Φιλίππου, για να τους προετοιμάσει, νομίζω για την Μεταμόρφωση και το Πάθος, βρήκα ένα σχετικό σχόλιο. Λέει εκεί ο Χρυσόστομος, ότι προϋποτίθεται ένα σχετικό προκαταρτικό στάδιο και αναφέρει ως παράδειγμα το γεγονός πως δεν κάνουμε έρωτα, εννοείται εγγάμως, πριν την προσευχή. Και αυτό γιατί διατηρείται η σχετική ατμόσφαιρα για αρκετή περίοδο και αυτό δεν βοηθάει στην αυτοσυγκέντρωση.
Με όλο το παραπάνω, πιστεύω πως η προσευχή πρέπει να καταλήγει σε κάποια τελείως προσωπικά λόγια μας προς τον Θεό, τον Άγιο μας, τον Φύλακα Άγγελο. Αυτό είναι ουσιαστικό. Οι τυποποιημένες προσευχές και Ακολουθίες μπορούν να καταλήξουν σε βατολογία, σε πολυλογία, σε επαναλαμβανόμενες αιτήσεις, λες και ο Θεός θα εισακούσει την επανάληψη και την πολυλογία και όχι την ψυχούλα μας.
Εδώ όμως υιοθετώντας το παραπάνω αξίωμα, του προπαρασκευαστικού σταδίου και της τελικης προσωπικής προσευχής, βρίσκομαι πάντα μπροστά στα παρακάτω ερωτήματα:
1) Το πρώτο ήδη το ανέφερα: Μηπώς απλά βατολογώ, οδηγούμενος σε μια στείρα προσευχή, όπου η κλήση μου προωθείται, αν καν υπάρχει δίκτυο;
2) Αιτείτε και δοθήσετε: Απο την μια υπάρχει η Γραφική αυτή ρήση και απο την άλλη σκέφτομαι πόσο συμφέρον είναι το να λαμβάνεις; Περισσότερο συμφέρον είναι το να δίνεις και όχι να λαμβάνεις. Στην πραγματικότητα, ελέγχομαι όταν ζητάω κάτι απο τον Θεό: "Ξέρεις εσύ καλύτερα απο Αυτόν αυτό που χρειάζεσαι", ή "Ζητάς βοήθεια για τον τάδε ή το δείνα ζήτημα. Είσαι πιο φιλάνθρωπος απο Αυτόν;"
Ωστόσο πονάω, είμαι αδύναμος και ζητάω ξανά και ξανά το ίδιο, γιατί μου έχει γίνει ως άλλος σκόλωψ τη σαρκί.
3) Πόση ώρα και πότε να προσεύχομαι. Εδώ οι απόψεις διίστανται και κάθε περίπτωση ούτως ή άλλως είναι εξατομικευμένη.
Κωνσταντίνος
Αναθηματική ψηφιδωτή παράσταση απο τον Μαρτυριακό Ναό του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης με την Θεοτόκο φιλοτεχνημένη στον τύπο της Παρακλήσεως
Θ΄( ; ) αιών