Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Στέκει στο μέσο των ημερών η ιερή αυτή στιγμή,
που αρχίζει από τη σωτήρια Ανάσταση
και σφραγίζεται με τη θεία Πεντηκοστή.
Λάμπει με διπλό φως,
κρατώντας κι ενώνοντας τις δύο άκρες,
και προαναγγέλλει τη δόξα που πλησιάζει—
την ένδοξη Ανάληψη του Κυρίου.
Άκουσε η Σιών και χάρηκε,
όταν της αναγγέλθηκε η Ανάσταση του Χριστού·
κι οι πιστοί της γιοι αγάλλιασαν,
βλέποντάς Τον να καθαρίζει με το Πνεύμα
τον ρύπο της θεοκτονίας.
Και τώρα, πανηγυρίζοντας, ετοιμάζεται,
να τιμήσει τη χαρμόσυνη αυτή μεσότητα
που ενώνει τις δύο μεγάλες εορτές.
Αδελφοί, φωτισμένοι από την Ανάσταση του Σωτήρα,
κι έχοντας φτάσει στο μέσο της άγιας αυτής εορτής,
ας φυλάξουμε αληθινά τις εντολές του Θεού,
ώστε να αξιωθούμε
και την Ανάληψη να εορτάσουμε
και να δεχθούμε την παρουσία
του Αγίου Πνεύματος.
[Μεσοπεντηκοστή, Ύμνοι ]

[toula]

Αυτή την ημέρα , Τετάρτη του Παραλύτου, την εορτή της ΜΕΣΟΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ εορτάζουμε.
Τὴν ἑορτὴ τῆς Μεσοπεντηκοστῆς τὴν ἑορτάζουμε γιὰ τὴν τιμὴ τῶν δύο μεγάλων ἑορτῶν, δηλαδὴ τοῦ Πάσχα καὶ τῆς Πεντηκοστῆς, ἐπειδὴ αὐτὴ καὶ ἑνώνει καὶ συνδέει τὶς δύο αὐτὲς ἑορτές. Ἡ ἑορτὴ τῆς Μεσοπεντηκοστῆς θεσπίστηκε γιὰ τὸν ἑξῆς λόγο: Μετὰ τὸ ὑπερφυὲς θαῦμα ποὺ ἔκαμε ὁ Χριστὸς στὸ παράλυτο, οἱ Ἰουδαῖοι, σκανδαλισμένοι δῆθεν γιὰ τὸ Σαββάτου (διότι πράγματι, Σάββατο θεράπευσε ὁ Κύριος τὸν παράλυτο), Τὸν καταδίωκαν καὶ ζητοῦσαν νὰ τὸν σκοτώσουν. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ ὁ Ἰησοῦς ἔφυγε ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ πῆγε στὴ Γαλιλαία, ὅπου καὶ διέμενε στὰ ὅρη τῆς περιοχῆς ἐκείνης μὲ τοὺς μαθητές Του. Ἐκεῖ ἔκανε τὸ ὑπερφυὲς θαῦμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν πέντε ἄρτων καὶ τῶν δύο ἰχθύων, καὶ ἔφαγαν καὶ χόρτασαν πέντε χιλιάδες ἄνδρες, χωρὶς νὰ ὑπολογίζονται στὸν ἀριθμὸ αὐτὸ γυναῖκες καὶ παιδιά. Μετέπειτα, κατὰ τὴν ἑορτὴ τῆς Σκηνοπηγίας (ἦταν δὲ καὶ αὐτὴ μεγάλη ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων), ὁ Ἰησοῦς ἀνέβηκε καὶ πάλι στὰ Ἱεροσόλυμα καὶ περπατοῦσε στὰ κρυφά. Στὸ μέσο ὅμως τῆς ἑορτῆς ἀνέβηκε στὸ Ναὸ καὶ δίδασκε· καὶ ὅλοι ἔμεναν ἔκπληκτοι ἀπὸ τὴ διδαχή Του. Ἀλλά, ἐπειδὴ Τὸν φθονοῦσαν, ἔλεγαν: «Πῶς αὐτὸς ξέρει γράμματα, ἐνῶ δὲν ἔχει σπουδάσει;». Ἀλλὰ ὁ Ἰησοῦς, ὄντας πράγματι νέος Ἀδάμ, ὅπως ἐκεῖνος ὁ πρῶτος ἦταν κατάμεστος ἀπὸ σοφία, ἔτσι καὶ Αὐτός, ὄντας ἐπιπλέον καὶ Θεός, ἦταν παντογνώστης . Γόγγυζαν λοιπὸν ὅλοι κατὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐπιδίωκαν νὰ Τὸν σκοτώσουν ὁπωσδήποτε. Ἐκεῖνος δέ, ἐλέγχοντάς τους ὅτι μάχονταν δῆθεν ὑπὲρ τοῦ Σαββάτου, εἶπε: «Γιατί ζητᾶτε νὰ μὲ σκοτώσετε;». Καὶ στρέφοντας τὴ σκέψη τῶν Ἰουδαίων στὸ μωσαϊκὸ Νόμο, τοὺς εἶπε ἐπιπρόσθετα ὅτι δὲν εἶχαν κανένα λόγο νὰ θυμώνουν ἐναντίον του, ἐπειδὴ θεράπευσε κατὰ τὴν ἡμέρα τοῦ Σαββάτου τὸν παράλυτο, διότι καὶ ὁ Μωυσῆς ἔχει νομοθετήσει ὅτι τὸ Σάββατο μπορεῖ νὰ καταλύεται, στὴ περίπτωση ποὺ πρόκειται γιὰ περιτομή, (ὅταν ἡ ὄγδοη ἡμέρα ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ ἀρσενικοῦ παιδιοῦ, κατὰ τὴν ὁποία ἔπρεπε αὐτὴ νὰ γίνει, συνέπιπτε μὲ τὴν ἡμέρα τοῦ Σαββάτου. Καὶ συνεχίζοντας ὁ Κύριος, εἶπε: «Ἂν ἕνας ἄνθρωπος περιτέμνεται τὸ Σάββατο, γιὰ νὰ μὴν παραβιαστεῖ ὁ Νόμος τοῦ Μωυσῆ, ἐσεῖς θυμώνετε ἐναντίον μου, ἐπειδὴ θεράπευσα ἕναν ὁλόκληρο ἄνθρωπο κατὰ τὴν ἡμέρα τοῦ Σαββάτου;»). Καὶ βέβαια ὁ Κύριος ἔκαμε διάλογο πολλὴ ὥρα μὲ τοὺς Ἰουδαίους περὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ τοὺς τόνισε ὅτι δοτήρας τοῦ Νόμου ἦταν αὐτὸς ὁ ἴδιος καὶ ὅτι ἦταν ἴσος πρὸς τὸν Πατέρα. Καὶ αὐτὸ τὸ τόνισε ἰδιαίτερα κατὰ τὴν τελευταία καὶ πιὸ ἐπίσημη ἡμέρα τῆς ἑορτῆς (λέγοντάς τους: «Ἐὰν κανεὶς διψάει, ἂς ἔλθει σ’ ἐμένα καὶ ἂς πιεῖ»). Μετὰ ὁ Ἰησοῦς τοὺς εἶπε καὶ πάρα πολλὰ ἄλλα, καὶ ἰδιαίτερα βαρυσήμαντα. Τότε ἐκεῖνοι πῆραν στὰ χέρια τοὺς πέτρες, γιὰ νὰ τὶς ρίξουν καταπάνω Του, πλὴν ὅμως πέτρα δὲν Τὸν ἄγγιξε οὔτε κατ’ ἐλάχιστον. Καὶ τοῦτο, διότι ὁ Ἰησοῦς χάθηκε θαυματουργικὰ ἀπὸ τὰ μάτια τους καί, περνώντας ἀπὸ ἀνάμεσά τους ἀπαρατήρητος, ἔφυγε ἀπὸ τὸ Ναό. Φεύγοντας δὲ ἀπὸ ἐκεῖ ὁ Κύριος καὶ διαβαίνοντας ἀπὸ τὸ μέσο τῆς πόλεως, εἶδε κάποιον ποὺ εἶχε γεννηθεῖ τυφλὸς καὶ τὸν θεράπευσε, κάνοντας τὰ μάτια του νὰ βλέπουν.
Πρέπει δὲ νὰ ξέρουμε ὅτι οἱ μέγιστες ἑορτὲς τῶν Ἰουδαίων εἶναι τρεῖς: Πρώτη εἶναι ἡ ἑορτὴ τοῦ Πάσχα, ἡ ὁποία τελεῖται κατὰ τὸν πρῶτο μήνα, πρὸς ἀνάμνηση τῆς διάβασης τῆς Ἐρυθρᾶς θάλασσας. Δεύτερη εἶναι ἡ Πεντηκοστή, ἡ ὁποία θεσπίστηκε πρὸς ἀνάμνηση τῆς παραμονῆς τους στὴν ἔρημο ἐπὶ πενήντα ἡμέρες, μετὰ τὴ διάβαση τῆς Ἐρυθρᾶς θάλασσας -πενήντα ἡμέρες, πράγματι, πέρασαν ἀπὸ τὴ διάβαση τῆς Ἐρυθρὰς μέχρι ποὺ ἔλαβαν τὸ μωσαϊκὸ Νόμο. (Συνολικὰ βέβαια στὴν ἔρημο ἔμειναν σαράντα χρόνια). Ἡ ἑορτὴ αὐτὴ γίνεται καὶ πρὸς τιμὴν τοῦ ἀριθμοῦ ἑφτά, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται ἀπὸ αὐτοὺς ἱερός. Τρίτη εἶναι ἡ ἑορτὴ τῆς Σκηνοπηγίας, ἡ ὁποία θεσπίστηκε πρὸς ἀνάμνηση τῆς σκηνῆς, τὴν ὁποία ὁ Μωυσῆς κατασκεύασε καὶ ἔστησε μὲ ἀρχιτέκτονα τὸν Βεσελεὴλ καὶ ἔχοντας ὡς πρότυπο τὴ σκηνὴ ποὺ εἶδε (ποὺ τοῦ περιέγραψε ὁ Θεὸς) στὴ νεφέλη στὸ ὅρος Σινᾶ. Ἡ ἑορτὴ αὐτὴ διαρκεῖ ἑπτὰ ἡμέρες καί, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν παραπάνω λόγο, θεσπίστηκε καὶ πρὸς ἀνάμνηση τῆς ἐπὶ σαράντα χρόνια παραμονῆς τῶν Ἑβραίων στὴν ἔρημο. Ἀλλὰ καὶ μὲ τὴ συγκομιδὴ τῶν καρπῶν σχετίζεται ἡ ἑορτὴ τῆς Σκηνοπηγίας. Τότε, λοιπόν, ἐνῶ τελοῦνταν ἡ ἑορτὴ αὐτή, στάθηκε ὄρθιος ὁ Χριστὸς καὶ ἔκραξε μὲ φωνὴ μεγάλη: «Ἐὰν τὶς διψᾶ, ἐρχέσθω πρὸς με καὶ πινέτω». Ἐὰν δηλαδὴ κάποιος αἰσθάνεται πόθο καὶ δίψα, ὄχι γιὰ ἀγαθὰ ὑλικὰ καὶ φθαρτά, ἀλλὰ γιὰ τὴν ἐσωτερικὴ γαλήνη καὶ τὴ μακαριότητα τῆς θείας ζωῆς, ἂς ἔρχεται πρὸς ἔμενα διὰ τῆς πίστεως καὶ ἂς πίνει ἐλεύθερα. Πλησίον μου θὰ ἱκανοποιηθοῦν ὅλοι οἱ εὐγενεῖς του πόθοι καὶ θὰ βρεῖ ἀνάπαυση ἡ ψυχή του.
Ἐπειδὴ λοιπὸν μὲ τὴ διδασκαλία Του αὐτὴ ὁ Χριστὸς ἀπέδειξε ὅτι εἶναι Μεσσίας (δηλαδὴ χρισμένος ἀπὸ τὸ Θεὸ Πατέρα βασιλέας καὶ λυτρωτής), ἀφοῦ ἔγινε μεσίτης καὶ συμφιλιωτὴς τῶν ἀνθρώπων καὶ τοῦ αἰώνιου Πατέρα Του, γι’ αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν αἰτία, ἑορτάζοντας τὴν ἑορτὴ αὐτὴ καὶ ὀνομάζοντάς την Μεσοπεντηκοστή, ἀνυμνοῦμε καὶ τὸν Μεσσία Χριστό, ἀλλὰ συνάμα δηλώνουμε καὶ τὴ μεγάλη σημασία ποὺ ἔχει ἡ ἑορτὴ αὐτὴ εὑρισκόμενη στὸ μέσο μεταξὺ τῶν δύο μεγάλων ἑορτῶν τῆς Ἐκκλησίας μας, δηλαδὴ τοῦ Πάσχα καὶ τῆς Πεντηκοστῆς. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ λοιπόν θεσπίστηκε νὰ γίνεται μετὰ τὴν ἑορτὴ αὐτὴ ἡ ἑορτὴ τῆς Σαμαρείτιδας, διότι καὶ σ’ ἐκείνη τὴν ἑορτὴ γίνεται λόγος γιὰ τὸ Μεσσία Χριστὸ καὶ περὶ ὕδατος καὶ δίψας, ὅπως καὶ κατὰ τὴν παροῦσα ἑορτὴ τῆς Μεσοπεντηκοστῆς. Πέραν δὲ τούτου, κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη, ὁ διάλογος μὲ τὴ Σαμαρείτιδα ἔγινε ἀρκετὰ πρὶν ἀπὸ τὴ θεραπεία τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ.
ΣΥΝΑΞΑΡΙΟΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΑΡΙΟΥ
*
Στο ίδιο μήνα, την έκτη ημέρα, μνήμη του Αγίου δίκαιου και πολυάθλου Προφήτου Ιώβ.
Αυτός ήταν από την περιοχή που ονομαζόταν Αυσιτίδα, στα σύνορα της Ιδουμαίας και της Αραβίας, απόγονος των γιων του Ησαύ, του πρωτότοκου γιου του Ισαάκ, έτσι που αυτός είναι ο πέμπτος από τον Αβραάμ. Και ο πατέρας του ονομαζόταν Ζαρέθ και η μητέρα του Βοσόρρα. Ονομαζόταν δε παλαιότερα Ιωβάβ και προφήτευσε για σαράντα πέντε χρόνια. Έζησε δε πριν από την έλευση του Χριστού χίλια εννιακόσια είκοσι πέντε χρόνια. *Αυτόν τον δίκαιο ζήτησε ο Διάβολος από τον Θεό για να τον παιδέψει και από την παιδεία να τον κάνει να απελπιστεί και να βλασφημήσει τον Θεό, επειδή άκουσε τον ίδιο τον Θεό να τον μαρτυρεί πως είναι δίκαιος και άμεμπτος και υπερέχει όλων των τότε δικαίων. Γι' αυτό ο Θεός επέτρεψε να δοθεί ο δίκαιος στα χέρια του. Ο δε Διάβολος, αφού έλαβε αυτή τη συγχώρεση και άδεια, γύμνωσε τον δίκαιο από όλα του τα υπάρχοντα. Και αφού τον ταλαιπώρησε με λέπρα και με άλλες πληγές και ανυπόφορα πάθη, αποχώρησε ντροπιασμένος. Επειδή με τις επιθέσεις των τόσων πειρασμών που προκάλεσε στον δίκαιο, δεν κατόρθωσε τον σκοπό που είχε, δηλαδή να τον κάνει να βλασφημήσει τον Θεό, μάλλον δε το αποτέλεσμα ήταν αντίθετο. Διότι ο δίκαιος Ιώβ, μένοντας σταθερός και ακλόνητος στους πειρασμούς, αντί να βλασφημήσει, ευχαριστούσε τον Θεό. Γι' αυτό ο Θεός στο τέλος των αγώνων του τον ανακήρυξε λέγοντας: «Μη απορρίψεις την κρίση μου, ή νομίζεις ότι σε χρησιμοποίησα διαφορετικά, παρά για να φανείς δίκαιος;» (Ιώβ 40, . Ήτοι, μην αποστραφείς αυτή την παιδεία που σου έδωσα. Γιατί μη νομίζεις πως για άλλο σκοπό σε άφησα να παιδευτείς, παρά για να φανείς ότι είσαι δίκαιος. Γι' αυτό και χάρισε ο Θεός σε αυτόν όλα τα παιδιά και τα υπάρχοντα που επέτρεψε να στερηθεί. Τα δε περί του Ιώβ λεπτομερώς και εν μέρει αναφέρονται στο ξεχωριστό και ειδικό βιβλίο του. Έζησε δε μετά την παιδεία εκατόν εβδομήντα χρόνια, έτσι που όλοι οι χρόνοι της ζωής του, πριν από την πληγή και μετά την πληγή, ανέρχονται σε διακόσια σαράντα οκτώ.*
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
* Ή κατά άλλους, χίλια τετρακόσια χρόνια.
* Σημείωσε ότι επτά χρόνια πέρασε ο Ιώβ στην πληγή της λέπρας, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνει η Γραφή στους υπόλοιπους χρόνους της ζωής του, λόγω της νέκρωσης από το πάθος, κατά τον Ολυμπιόδωρο. Διότι όπως όλα τα άλλα τα έλαβε διπλά μετά την πληγή, έτσι έλαβε και τα χρόνια. «Έζησε δε», λέει, «μετά την πληγή εκατόν εβδομήντα έτη, των οποίων το ήμισυ είναι ογδόντα πέντε, και το σύνολο διακόσια πενήντα πέντε, από τα οποία ας αφαιρεθούν επτά, για να εννοήσουμε μυστικά τον χρόνο που πέρασε στην πληγή». Λέει δε ο Χρυσόρρημων ότι μέχρι την εποχή του υπήρχε η κοπριά πάνω στην οποία καθόταν ο Ιώβ. Γι' αυτό πολλοί πήγαιναν στην Αραβία για να δουν αυτή την κοπριά. Σημείωσε ότι ο Μελέτιος γράφει πως στην Καπιτωλιάδα, δηλαδή το σημερινό Σουβέτε, που είναι πόλη της Δαμασκού, δείχνεται ο τάφος αυτού του δίκαιου Ιώβ.
(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Γ´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)
Μνήμη του Οσίου Σεραφείμ του εν Δομπώ και Σοφίας νέας Οσίας της εν Κλεισούρα.

[toula]

Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ
Ο ναός της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη τιμόταν στην Σοφία του Θεού, στην πηγή του ακενώτου ύδατος, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, τον Ιησού Χριστό την ενσαρκωμένη Σοφία του Θεού και πανηγύριζε στην εορτή της Μεσοπεντηκοστής.Τα βυζαντινά χρόνια, η εορτή της Μεσοπεντηκοστής ήταν η μεγάλη εορτή της Μεγάλης Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως. Πολλοί Ναοί κτίσθηκαν, κυρίως από το τέλος του 4ου αιώνος, που αφιερώθηκαν στον Χριστό «ως την αγίαν του Θεού Σοφίαν». Εκτός της Κωνσταντινουπόλεως, στην Έδεσσα Μεσοποταμίας (Οσρόη), στην Θεσσαλονίκη, στην Κρήτη (Πάνορμος), στην Σόφια Βουλγαρίας, στην Αχρίδα, στο Κίεβο, στην Τραπεζούντα, στον Μυστρά, στη Μονεμβασία και αλλού. Μάλιστα, μια επιγραφή στον ομώνυμο Ναό (της Αγίας Σοφίας) στον Μυστρά, ανέφερε ότι είναι αφιερωμένη «τω παντοποιώ του Θεού Πατρός Λόγω».
Η Αγία Τράπεζα ήταν κατασκευασμένη από καθαρό χρυσό και έλαμπε διακοσμημένη με σπάνια κοσμήματα και σμάλτο . Ο Νίκος Πολίτης αναφερόμενος στην άλωση της Πόλεως διασώζει και τα περί της Αγίας Τραπέζης της «Μεγάλης Εκκλησίας» γράφοντας τα εξής: «Την μέρα που πάρθηκε η Πόλη, έβαλαν σ΄ένα καράβι την Αγία Τράπεζα της Αγιά Σοφιάς, να την πάνε στην Φραγκιά, για να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων.
Εκεί όμως στη θάλασσα του Μαρμαρά άνοιξε το καράβι και η Αγία Τράπεζα εβούλιαξε στον πάτο. Στο μέρος εκείνο η θάλασσα είναι λάδι, όση θαλασσοταραχή και κύματα κι αν είναι γύρω. Και το γνωρίζουν το μέρος αυτό οι ναυτικοί από τη γαλήνη, που είναι πάντα εκεί, και από την ευωδία που βγαίνει. Πολλοί μάλιστα αξιώθηκαν να την ιδούν στα βάθη της θάλασσας.Όταν θα πάρουμε πάλι την Πόλη, θα βρεθεί και η Άγια Τράπεζα και θα τη στήσουν στην Αγιά Σοφιά, να γίνουν σ’ αυτήν τα εγκαίνια».
Το φαινόμενο μαρτυρούν και σύγχρονοι Τούρκοι επιστήμονες, που έχουν κάνει κατά καιρούς απόπειρες να ανακαλύψουν που οφείλεται αυτό το περίεργο φαινόμενο, αλλά λόγω της λασπώδους σύστασης του βυθού, απέβησαν άκαρπες. Σύμφωνα με ντόπιους Τούρκους της Κωνσταντινούπολης, το σημείο αυτό είναι υπαρκτό.O θρύλος λέει πως 3 ενετικά καράβια μετέφεραν τα κειμήλια από την Αγία τράπεζα της Αγ. Σοφίας, που βυθίστηκε στα νερά του Βοσπόρου στην περιοχή του Μαρμαρά.
Στο βιβλίο του Δωροθέου Μονεμβασίας με τίτλο “Βίβλος Χρονική” (1781) διαβάζουμε: ” Οι Ενετοί την υπερθαύμαστον και εξάκουστον Αγίαν Τράπεζαν της Αγίας Σοφίας, την πολύτιμον και ωραιότατην, έβγαλαν από τον Ναό και έβαλαν εις το καράβι, και καθώς έκαναν άρμενα και επήγαιναν προς Βενετία, ω, του θαύματος! Πλησίον της νήσου του Μαρμαρά άνοιξε το καράβι και έπεσεν εις την θάλασσαν η Αγία Τράπεζα και εβούλησε και είναι εκεί ως σήμερον, και τούτο είναι φανερόν και το μαρτυρούν οι πάντες, διότι όλον το μέρος εκείνο, όταν κάμνει φουρτούνα, η θάλασσα όλη κάμνει κύματα φοβερά, εις δε τον τόπο όπου είναι η Αγία Τράπεζα είναι γαλήνη και δεν ταράσσεται η θάλασσα. Και υπαγαίνουν τινές εκεί με περάματα, και λαμβάνουν από την θάλασσαν εκείνην, όπου είναι η Αγία Τράπεζα, και μυρίζει θαυμασιώτατα μυρωδίαν, από το άγιον μύρον όπου έχει και των άλλων αρωμάτων “.
Η Αγία Τράπεζα καθεύδει τον «νήδυμον ύπνον» στα έγκατα της θάλασσας του Μαρμαρά….
“Βοήθα Άη μου Γιώργη, βοήθα Παναγιά /να πάρουμε την Πόλη και την Αγιά Σοφιά” (Ανατ. Θράκη)
***
«Της οικουμένης απάσης το κλέισμα και τοις υπ’ ουρανόν το καύχημα», κατά τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή.
Το μεγαλείο και η σπουδαιότητα της Αγίας Σοφίας δεν γνωρίζει όρια. Καμία άλλη εκκλησία σε καμία χώρα σ’ ολόκληρο τον κόσμο, κανένα άλλο οικοδόμημα που υψώθηκε ποτέ από την τέχνη των ανθρώ­πων δεν αποτέλεσε τόσο σημαντικό και ουσιαστικό κομμάτι στη ζωή ενός έθνους. «Στο όνομά της συμπυκνώνεται ολόκλη­ρη η βυζαντινή ιστορία».
Η Αγία Σοφία ταυτίζεται με ό,τι πιο μεγαλειώδες, πιο δοξασμένο, πιο ιστορικό και πιο ιερό υπάρχει μέσα στην ψυχή όλων των Ελλήνων …
Από τους τριάντα δύο ναούς που ο Ιουστινιανός έχτισε στην Κωνσταντινούπολη η Αγία Σοφία ήταν η μόνη που υμνήθηκε και έγινε σύμβολο και πηγή έμπνευσης για το γένος μας…
H παράδοση θέλει το σχέδιο της Αγια-Σοφιας να ναι θεόπνευστο και στο χτίσιμο να συμμετέχουν άγγελοι, πουλιά, χελιδόνια, περιστέρια, μέλισσες…
Την οικοδόμηση της συνοδεύουν τραγούδια, θρύλοι και παραδόσεις. Ένας θρακικός θρύλος, τον οποίο διασώζει στις μελέτες του ο Νικόλαος Πολίτης αναφέρει χαρακτηριστικά: «Όταν ο Βασιλεύς στην Πόλη αποφάσισε να χτίσει την Αγιά Σοφιά, κανείς τεχνίτης δεν μπόρεσε να του παρουσιάσει σχέδιο που να του αρέσει. Και όταν μια φορά πήγε να λειτουργηθεί ο Βασιλεύς και απόλυκε (τελείωσε) η Εκκλησία, κει που έπαιρνε τ’ αντίδωρο χάμω. Σκύβει να το πάρει, δεν το βρίσκει. Όταν άξαφνα βλέπει μια μέλισσα με τ’ αντίδωρο στο στόμα να πετά από το παράθυρο. Βγάνει διαταγή, όποιος έχει μελίσσια να τα τρυγήσει, για να βρεθεί τ’ αντίδωρο. Και άλλος κανείς δεν το ‘βρε παρ’ ή ο Πρωτομάστορας, που σ’ ένα κυψέλι είδε αντί για κερήθρα μια Πανώρια Εκκλησία πελεκητή και στην Αγία Τράπεζά της το αντίδωρο. Την είχε φτειασμένη η μέλισσα με τη χάρη του αντίδωρου της προσφοράς. Αυτή την Εκκλησιά επαρουσίασε ο πρωτομάστορας στο Βασιλέα, και ίδια μ’ αυτήν έκαμαν την Αγιά Σοφιά».
Την εποχή που η Αγιά Σοφιά χτιζότανε και ο Μέγας Ιουστινιανός δεν είχε αποφασίσει ακόμα πως θα την ονομάσει.
Ο πρωτομάστορας Ιγνάτιος, καθώς κατέβηκε, άφησε το γιο του, παιδί 14 ετών, να ‘χει τον νου του στα εργαλεία που άφησαν οι μάστορες. Όπως λοιπόν καθόταν το παιδί και φύλαγε, ξάφνου του φανερώθηκε κάποιος λευκοντυμένος.
Έμοιαζε σαν να ήταν ένας ευνούχος( αυλικός) σταλμένος από το παλάτι και τον ρώτησε:
– «Για ποιο λόγο σταμάτησαν οι εργάτες και δεν τελειώνουν γρήγορα το έργο του Θεού, αλλά το ‘ριξαν στο φαγητό;»
Και το παιδί τού απάντησε:
– «Κύριέ μου, θα γυρίσουν σύντομα».
Και κείνος πάλι του είπε:
– «Τρέχα γρήγορα να τους φωνάξεις».
Μα το παιδί φοβότανε ν’ αφήσει τη θέση του μήπως και χαθεί κανένα εργαλείο. Τότε ο ξένος, που ήταν Άγγελος, του είπε παίρνοντας όρκο:
– «Πήγαινε, φώναξέ τους. Κι εγώ δεν θα φύγω από εδώ ώσπου να γυρίσεις, μα την Αγία Σοφία, τον Λόγο του Θεού, που τώρα κτίζεται».
Σαν άκουσε τον όρκο του Αγγέλου το παιδί, πήγε στα γρήγορα και βρήκε τον πατέρα του τον Ιγνάτιο.
Του λέει για τον ασπροντυμένο. Και αυτός οδηγεί το παιδί στον Αυτοκράτορα, που έτρωγε εκεί κοντά στο Βαπτιστήριο.
Μόλις άκουσε ο Ιουστινιανός αυτά που είπε το παιδί, το καλεί κοντά του και του δείχνει όλους τους ευνούχους. Και όταν εκείνο κανένα δεν αναγνώρισε να μοιάζει του λευκοφορεμένου, κατάλαβε πως ήταν Άγγελος Κυρίου.
Εκείνο που του έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ήταν ο όρκος, όπως τον άκουσε από το παιδί και ακόμη πως ήταν λευκοντυμένος και έβγαζαν φωτιά τα μάγουλα, και η θωριά του ήταν αλλιώτικη.
Χάρηκε πολύ ο Ιουστινιανός και δόξασε τον Θεό, που έδειξε την ευδοκία Του για το έργο. Από τότε κάλεσε την εκκλησία Αγία Σοφία, λύνοντας έτσι την απορία του, τι όνομα να της δώσει.
Ακόμη κάλεσε πολλούς οσίους κι ενάρετους ανθρώπους, που τον συμβούλεψαν να μη γυρίσει το παιδί στην εκκλησία, γιατί αν γύριζε, ο φύλακας Άγγελος θα έφευγε από τον τόπο.
Όπως του είπαν, έτσι κι έκανε. Γιόμισε με πλούτη το παιδί και το έστειλε να ζήσει στα νησιά της Προποντίδας. Και ο άγγελος έμεινε να φυλάγει την εκκλησία ως τα σήμερα, όπως είχε ορκισθεί.
***
Οι απεσταλμένοι του Πρίγκιπα Βλαδίμηρου του Κιέβου, ταξιδεύοντας ανά την Ευρώπη, σε αναζήτηση της καταλληλότερης θρησκείας πού θα ένωνε τον ρωσικό λαό, έφτασαν τελικά στην Κωνσταντινούπολη. Η αναφορά τους προς τον Πρίγκιπα ήταν καθοριστικής σημασίας και αναφέρεται σε κάθε ιστορία της Ρωσίας:
Μετά πήγαμε στο [Βυζάντιο] και οι Έλληνες μάς οδήγησαν στα κτίρια [Αγία Σοφία] όπου τιμούσαν τον Θεό τους και δεν γνωρίζαμε εάν βρισκόμασταν στον Παράδεισο ή στην Γή. Και αυτό γιατί στην γή δεν υπάρχει τέτοια λαμπρότητα ή τέτοια ομορφιά, και τα είχαμε χαμένα για το πώς θα την περιγράφαμε. Το μόνο πού γνωρίζαμε ήταν ότι ο Θεός κατοικεί εξίσου μεταξύ των ανθρώπων και οι λειτουργίες τους είναι ομορφότερες των τελετών άλλων λαών. Και αυτό γιατί δεν μπορούμε να ξεχάσουμε εκείνη την ομορφιά»!
Iconandlight

[toula]

Κύριε,
δεν ήταν η κολυμβήθρα που γιάτρεψε τον παράλυτο,
μα ο λόγος σου τον έκανε καινούργιο.
Και η μακρόχρονη αρρώστια δεν στάθηκε εμπόδιο,
γιατί πιο δυνατή απ’ όλα φάνηκε η δύναμη της φωνής σου.
Τίναξε από πάνω του το ασήκωτο βάρος
και σήκωσε το κρεβάτι του-
μαρτυρία μπροστά στο πλήθος
της άπειρης ευσπλαχνίας σου·
δόξα σε σένα!
* * *
Φωτίστηκαν τα πάντα
με την ανάστασή σου, Κύριε,
και ο Παράδεισος άνοιξε ξανά.
Κι όλη η κτίση, υμνώντας σε,
κάθε μέρα σου προσφέρει τραγούδι!
[ Από την Ακολουθία της ημέρας]

[toula]

Ο θάνατος δεν είναι μια στιγμή, συνυπάρχει και συντροφεύει τον άνθρωπο καθ' όλη την πορεία της ζωής του. Είναι παρών σε όλα τα πράγματα, είναι το προφανές όριό τους. Ο χρόνος και ο χώρος, οι στιγμές πού χάνονται και οι αποστάσεις πού χωρίζουν, είναι τόσες τομές, τόσοι τμηματικοί θάνατοι. Κάθε αποχαιρετισμός, λήθη, αλλαγή, το γεγονός ότι τίποτε δεν μπορεί να ξαναγίνει ακριβώς το ίδιο, μεταφράζουν την πνοή τού θανάτου μέσα στην καρδιά της ζωής και μας αιωρούν μέσα στην οδύνη.
Κάθε αναχώρηση ενός αγαπημένου προσώπου, το τέλος κάθε πάθους, τα ίχνη του χρόνου πάνω σ' έvα πρόσωπο, το τελευταίο βλέμμα πάνω σε μια πόλη ή σ' ένα τοπίο, πού δεν θα ξαναδούμε πια ποτέ, ή απλούστατα ένα μαραμένο λουλούδι προκαλούν μια βαθειά μελαγχολία, μια προκαταβολικά άμεση εμπειρία του θανά­του.
Η φύση δεν γνωρίζει προσωπική αθανασία, δεν γνωρίζει παρά την επιβίωση του είδους. Οι «άθεοι» δεν μπορούν να οραματίζονται παρά επιβίωση μέσα στα έργα τους ή μέσα στην ανάμνηση των μελλοντικών γενεών είναι μια μελαγχολική αθανασία λεξικού, το πολύ - πολύ.
Η βιαιότητα του θανάτου δεν μπορεί να εξουδετερωθεί παρά με την άρνησή του. Γι' αυτό στο κέντρο της ζωής ορθώνεται ο Σταυρός η δε Ζωή δέχεται ελεύθερα να περάσει από τον θάνατο, για να τον ανατινάξει και να τον εκμηδενίσει: «θανάτω θάνατον πατήσας», ψάλλει η Εκκλησία την νύχτα του Πάσχα.
Ο Ωριγένης αναφέρει μια παράδοση, κατά την οποία το σώμα του Αδάμ είχε ταφεί εκεί όπου ο Χριστός σταυρώθηκε. Μια άλλη παράδοση λέγει ότι το ξύλο τού Σταυρού έχει την προέλευσή του από το δένδρο της Εδέμ. Έτσι ο Σταυρός του Χριστού έγινε το Δένδρο της ζωής. Η Βίβλος αγνοεί την φυσική αθανασία και αποκαλύπτει την Ανάσταση πού έρχεται από το υπερπέραν: από τον θάνατο και την Ανάσταση του Θεανθρώπου. Έτσι μόνον ο Χριστιανισμός δέχεται την τραγικότητα του θανάτου, τον κοιτάζει κατά πρόσωπο, γιατί o Θεός περνά απ' αυτό τον δρόμο και όλοι τον ακολουθούν.
ΠΑΥΛΟΣ ΕΥΔΟΚΙΜΩΦ

[toula]

Δεν είμαστε βιολογικά όντα που ζυγίζουμε μερικά κιλά και.. θα ζήσουμε λίγα χρόνια σε αυτόν τον κόσμο, αλλά ο κάθε ένας μας, κρατάει, μέσα στο σκεύος της φυσικής του υπάρξεως που λέγεται σώμα, τον τον θησαυρό της αδαμαντίνης ψυχής, ο οποίος εκφράζεται μέσα από το αυτεξούσιο του, το οποίο και καλείται να το προστατεύσει και μέσα από αυτό, να βλέπει τον προορισμό του… να βλέπει πίσω από τον θάνατό του!
Δεν τελειώνει ( ο άνθρωπος ) καθώς σφραγίζονται τα μάτια του σ΄αυτή τη ζωή, αλλά ξανοίγεται στον κόσμο της Βασιλείας του Θεού, με αιώνια προοπτική….
Μεσογαίας και Λαυρεωτικης κ. Νικόλαος.

[toula]

Υπάρχει ένα γεγονός που συνέβη και περιγράφεται στη ζωή των πρώτων Πατέρων της Εκκλησίας.
Είναι στο βίο του Αποστόλου Κάρπου που λέει εκεί ότι αυτός ο Απόστολος αγωνιζόταν για το Ευαγγέλιο στη Ρώμη.
Εκεί υπήρχε ένας αιρετικός, ένας μάγος, αιρετικός φοβερός, ο όποιος διέβαλλε τον λόγο του Θεού και αντιστεκόταν στο λόγο των Αποστόλων και έκανε πολλά κακά στην Εκκλησία.
Διέστρεφε τους ανθρώπους της Εκκλησίας και δημιουργούσε τεράστια και ανυπέρβλητα εμπόδια και προβλήματα.
Ήταν ένα μόνιμο πρόβλημα και μία μόνιμη θλίψη για τους Αποστόλους.
Οπότε λοιπόν δεν ήξεραν τι να κάνουν με αυτόν τον άνθρωπο, δεν μπορούσαν να υπερβούν τις δυσκολίες.
Κάποτε είδε, εν Πνεύματι, αυτός ο Απόστολος ένα χάος, ένα γκρεμό από τον οποίο ανέδιδαν οι φλόγες της κολάσεως.
Και πάνω στο χείλος του γκρεμού στεκόταν αυτός ο αιρετικός.
Και εσείετο η γη και ήταν έτοιμος να πέσει μέσα.
Και χάρηκε ο απόστολος και είπε: "Α, επιτέλους! Να πέσει, να φύγει, να ησυχάσουμε!
Να καθαρίσει ο τόπος από αυτόν τον άνθρωπο. Να μπορέσουμε να εργαστούμε, να μπορέσει η Εκκλησία να πάει μπροστά.".
Και τότε αμέσως ο Χριστός ήλεγξε τον Απόστολο και εμφανίστηκε μπροστά του επάνω στο Σταυρό και του είπε ότι "κοίταξε, είμαι έτοιμος για αυτόν να ξανασταυρωθώ.
Εάν όμως εσύ συνεχίσεις να σκέφτεσαι έτσι θα πέσεις εσύ μέσα και αυτός θα μείνει έξω!".
Αυτή η "νοοτροπία" του Θεού είναι που μας σκλαβώνει!
Διότι ο Θεός είναι Θεός Πατέρας και ένας πατέρας πραγματικός, γνήσιος πατέρας, ουδέποτε θέλει τον θάνατο και την καταστροφή του παιδιού του όσα προβλήματα κι αν κάνει το παιδί αυτό κι όσες δυσκολίες και αν κάνει.
π. Αθανάσιος Μητρ. Λεμεσού.

[toula]

Τί άλλο εί­ναι η απλό­τη­τα, παρά η σύ­νε­ση;
Όταν τί­πο­τε δεν σκέ­φτε­σαι πο­νη­ρό, ούτε και να μη­χα­νευ­τείς πο­νη­ρά μπο­ρείς.
Όταν δεν επι­τε­λείς κακά, ούτε να μνη­σι­κα­κείς μπο­ρείς.
Σε έβρι­σε κά­ποιος; Δεν πό­νε­σες.
Σε κα­τη­γό­ρη­σε; Τί­πο­τα δεν έπα­θες.
Σε φθό­νη­σε; Ούτε έτσι έπα­θες κάτι...
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

[toula]

Από την άλλη υπάρχει μία νεόκοπη αντίληψη,.........
Ιδιαίτερα στον προτεσταντικό χώρο, που μερικές φορές περνά και στον ορθόδοξο και μάλιστα από σύγχρονους θεολόγους, που μιλούν συνεχώς μόνο για τη μεγάλη αγάπη, τη φιλανθρωπία και την πολυευσπλαχνία Του και αποφεύγουν να μιλήσουν για τη δικαιοσύνη Του.
Μπορεί να μη πιστεύουμε στο πουργατόριο, το καθαρτήριο πυρ και τις αξιομισθίες, αλλά επαναφέρουμε ένα λανθασμένο νεοωριγενισμό, ότι τελικά η αγάπη του Θεού θα μας σώσει όλους.
Δεν είναι όμως έτσι. Δεν είναι όμως καθόλου έτσι.
Δεν επιτρέπεται επ’ ουδενί να παρασυρθούμε κι εμείς οι Ορθόδοξοι στην κατασκευή ενός συναισθηματικού , ρομαντικού, ευχάριστου, γλυκανάλατου Χριστού, για να περνάμε καλά, ωραία, ευχάριστα, ήσυχα και φρόνιμα.
Πρέπει να ομολογήσουμε ότι πολλοί από εμάς έχουμε δημιουργήσει ένα Θεό στα μέτρα μας και για τις ανάγκες μας.
Έχουμε καθιερώσει μια εντελώς χαλαρή σχέση μαζί Του, που να μη χαλάει καθόλου το χουζούρι μας και το βόλεμά μας.
Ακολουθούμε ανεπίγνωστα την πεπατημένη.
Όχι και πολλά-πολλά, μην πάθουμε και τίποτε. Εκκλησιαζόμαστε από συνήθεια, τυπικά, στερεότυπα, προς εξασφάλιση κάποιας ίσως κοινωνικής αναγνώρισης και καταξίωσης κι ενός κοινωνικού καθωσπρεπισμού.
Αρκετοί νομίζουν πως η σχέση τους με τον Θεό είναι μία ευκαιριακή συναλλαγή.
Τηρούν τα διατεταγμένα για να τα τηρούν κι έχουν την αίσθηση ότι είναι με τους λίγους εκλεκτούς.
Η αυτάρκειά τους τους κάνει ν’ απαιτούν δικαιωματικά τον παράδεισο.
Η στάση τους τους κατατάσσει με τους ανελεήμονες και υποκριτές Φαρισαίους , που τηρούσαν αυστηρά μόνο το γράμμα του νόμου.
Ο Θεός δεν προσεγγίζεται με την επίδειξη, την πρόκληση, τις μεγαλοστομίες και τις αταπείνωτες και ακάθαρτες από λογισμούς οιήσεως καρδιές.
Δούλεψε πολύ ο πονηρός για να φέρει και τους εντός των τειχών της Εκκλησίας πιστούς σε αυτή τη χλιαρότητα και χαλαρότητα, μια χαζοχαρούμενη υπνηλία, αρκετά ευχάριστη σε πολλούς.
Κατά τον μακαριστό Γέροντα Ιουστίνο Πόποβιτς ο άνθρωπος μέσα στην Εκκλησία αισθάνεται αμαρτωλός και όχι αλάθητος, ζητά με δάκρυα βαθύτερη μετάνοια, όπως όλοι οι άγιοι, και δεν επαίρεται για τα τυχόν καλά του έργα. Λέγει χαρακτηριστικά:
«Η ζωή του χριστιανού αποτελεί συνεχή αγώνα, αγώνα χριστοποιήσεως, αγώνα θεανθρωποιήσεως.
Εις τι έγκειται αύτη;
Εις το να είναι ο Χριστός εντός σου όχι μόνον ως ζώσα αλήθεια και ζώσα δικαιοσύνη και ζώσα αγάπη, όχι μόνον εις το να ζουν αι αλήθειαι Του εντός σου και να αυξάνουν και να πολλαπλασιάζονται, αλλ’ εις το να είναι Αυτός ο ίδιος εντός σου με το πλήρωμα της θεανδρικής Του Υποστάσεως , εις το να είναι η μορφή του επάνω εις ό,τι έχεις και εις ό,τι είσαι∙
Μοναχου Μωυσεως Αγιορειτου.

[toula]

6 Μαϊου μνήμη της Αγίας Σοφίας εν κλεισούρα - το χελιδόνι του Πόντου , η ασκήτρια που μιλούσε με την Παναγία.
Αύριο, 6 Μαΐου, η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη μιας σύγχρονης οσίας μορφής που με την παρουσία της αγίασε τα χώματα της Ελλάδος της Οσίας Σοφίας της εν Κλεισούρα, της «ασκήτριας της Παναγίας».
Η Οσία Σοφία δεν υπήρξε μια συνηθισμένη μοναχή. Ήταν μια γυναίκα που δοκιμάστηκε στη φωτιά του πόνου —ορφανή, χήρα, πρόσφυγας από τον Πόντο— και επέλεξε τον δύσβατο δρόμο της «διά Χριστόν σαλότητας». Εκεί που ο κόσμος έβλεπε μια ρακένδυτη γυναίκα να κοιμάται πάνω στις στάχτες, ο Θεός έβλεπε μια φλεγόμενη λαμπάδα πίστεως.Η Αγία Σοφία έχασε παιδί και σύζυγο, ξεριζώθηκε από την πατρίδα της, αλλά δεν γόγγυσε. Αντίθετα, μετέτρεψε τον πόνο της σε αδιάλειπτη προσευχή.
«Να έχετε υπομονή... ο Θεός δεν αφήνει», έλεγε συχνά, υπενθυμίζοντάς μας πως η ελπίδα είναι το ισχυρότερο όπλο του χριστιανού. Ζώντας μέσα στο κρύο της Κλεισούρας, με ελάχιστη τροφή και φορώντας κουρέλια, η Οσία Σοφία έγινε ο καθρέφτης της απόλυτης ακτημοσύνης. Σε μια εποχή που η εικόνα και η άνεση είναι τα είδωλά μας, η Αγία μας δείχνει ότι η αληθινή ελευθερία βρίσκεται στην αποδέσμευση από τα περιττά. Η ταπείνωσή της ήταν τόσο βαθιά, που την έκανε να κρύβει τα χαρίσματά της πίσω από μια προσποιητή «τρέλα».
Παρά την αυστηρή της άσκηση, η καρδιά της ήταν μια ανοιχτή αγκαλιά. Δεχόταν τους πάντες, μοίραζε τις ελεημοσύνες που της έδιναν στους φτωχούς και παρηγορούσε κάθε πονεμένο που έφτανε στο Μοναστήρι της Παναγίας.
Η Οσία παρέδωσε το πνεύμά της στις 6 Μαΐου 1974. Παρά την εξαντλητική της άσκηση και τις κακουχίες που πέρασε (ζούσε για δεκαετίες δίπλα στο τζάκι της μονής, μέσα στις στάχτες, φορώντας μόνο λεπτά κουρέλια ακόμα και στους βαρείς χειμώνες της Καστοριάς), έζησε μέχρι την ηλικία των 91 ετών.
Η κοίμησή της ήταν οσία και ειρηνική, αντάξια της πνευματικής της κατάστασης. Είχε προαισθανθεί το τέλος της. Λίγο καιρό πριν, προετοίμαζε τους γύρω της, λέγοντας με τον δικό της απλό τρόπο ότι ήρθε η ώρα να φύγει.
Λίγο πριν ξεψυχήσει, ζήτησε να μεταλάβει των Αχράντων Μυστηρίων. Η παράδοση αναφέρει πως, παρά την ηλικία και την εξάντληση, το πρόσωπό της εξέπεμπε μια αλλιώτικη γαλήνη.