Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Ο πό­λε­μος του εχθρού στα ”τε­λευ­ταί­α” του αν­θρώ­που, εί­ναι πολύ πα­νούρ­γος.

Και πρέ­πει να έχει κα­νείς απο­θέ­μα­τα πί­στε­ως, ώστε να αν­τι­τα­χθεί στους πο­νη­ρούς λο­γι­σμούς του δια­βό­λου που θα τον εν­σπεί­ρει π.χ. ότι δεν θα σω­θεί. Πολ­λοί, στα τε­λευ­ταία τους νι­κή­θη­καν από τον εχθρό.

Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης

[toula]

Ποιοι ήταν οι «Εβιωνίτες» στα πρώτα χριστιανικά χρόνια

Γράφει ο Δημήτριος Λυκούδης, θεολόγος

Οι «Εβιωνίτες» εμφανίστηκαν στα πρώτα χριστιανικά χρόνια και εγκαθιδρύθηκαν χρονολογικά περίπου στο δεύτερο αι. μ.Χ. Ονομάζονταν τα μέλη μιας ιουδαιοχριστιανικής αίρεσης, που συνήθως επεκτεινόταν στην ευρύτερη περιοχή πέραν του Ιορδάνου ποταμού και ειδικότερα στην ανατολική όχθη του.

Πήραν τ᾿ όνομά τους από το εβρ. «εβιονίμ», που σημαίνει πτωχός. Υπάρχουν πολλές θεωρίες που εξηγούν γιατί πήραν αυτό τ᾿ όνομα και από πού. Επικρατέστερη θεωρείται εκείνη που υποστηρίζει ότι το όνομα δόθηκε αρχικά στους εξ Ιουδαίων χριστιανούς, οι οποίοι ξεχώριζαν για την πτωχεία και τη γενικότερη εγκράτειά τους.

Στον αρχικό πυρήνα της αίρεσης, οι “Εβιωνίτες” διακρίνονταν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: στους γνωστικίζοντες, στους ναζωραίους και στους ιουδαΐζοντες.

Βασική διδασκαλία της αίρεσης ήταν ότι ο Ιησούς Χριστός δεν ήταν Θεός και, ασφαλώς, ούτε Υιός του Θεού, αλλά ένας μεγάλος Προφήτης.

Μάλιστα, για να υποστηρίξουν όσα λαθεμένα δίδασκαν, χρησιμοποιούσαν την Παλαιά Διαθήκη και ένα δικό τους ευαγγέλιο, το γνωστό ως “Ευαγγέλιο των Εβιωναίων”, που είχε ομοιότητες με αυτό του Αποστόλου Ματθαίου.

Η αίρεση των Εβιωνιτών σταδιακά αποδομήθηκε στο πέρασμα του χρόνου, όσο ο Χριστιανισμός αποκτούσε οικουμενικότητα και διαδιδόταν στον κόσμο.

[toula]

Όσιος Ιουστίνος Πόποβις: «Η επάνοδος εις τη προτέραν ευγένειαν»

Γράφει ο Δημήτριος Λυκούδης, θεολόγος

Είναι φράση που συνήθιζε να λέγει και να γράφει ο Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς.

Αναφέρεται στην ολόθερμη και ολοκάρδια μετάνοια, στην παύση της αμαρτίας και στην νοητική, κυρίως δε, στην καρδιακή ανάνηψη, που συγκλονίζει τον χώρο της καρδίας και επιφέρει δακρυα ουχί απλώς μετανοίας, αλλά θείας παρηγορίας και αληθινής συντριβής.

Αυτή η επιστροφή “εις την πριτέραν ευγένειαν” εκφράζει και προσωποποιείται ουχί αφηρημένως και γενικώς, αλλά συγκεκριμένως στον προπτωτικό άνθρωπο, τον κεχαριτωμένο και παραδείσιο.

Άλλωστε, υπό την έννοια αυτή το μυστήριο της μετανοίας καλείται και δεύτερο βάπτισμα, διότι ανοίγει τους κρουνούς των δακρύων που απορρέουν από την καρδιά και φθάνουν και αγγίζουν το Θρόνο της Θείας Δόξης.

[toula]

Μοναχισμός και Κόσμος

Του Δημητρίου Λυκούδη, θεολόγου, Φιλολόγου, Ιστορικού

Έχει τρόπο ο Άθωνας, ξέρει τις δυσκολίες των Μοναχών, έμαθε να αναπαύει ψυχές, άλλωστε πάντοτε ήξερε. Πολύ δε περισσότερο, γνωρίζει να αγιάζει τον κόσμο, να πλουτίζει το Ουράνιο στερέωμα με “δοκιμασμένους” Πατέρες, Μοναχούς που απαρνήθηκαν τα εγκόσμια για να κερδίσουν τον αληθινό επουράνιο Κόσμο, για να κερδίσουν και να συμβασιλεύσουν αιώνια, ευφραινόμενοι στην Παραδείσια θέα του Παναγίου Προσώπου του Κυρίου και Λυτρωτού μας Ιησού Χριστού. Δεν είναι απελπισμένοι άνθρωποι οι Μοναχοί, δεν είναι οι αποτυχημένοι και “ναυαγοί” του βίου. Είναι όσοι αγάπησαν το Φως περισσότερο από το σκοτάδι, όσοι συνάντησαν τον “πολύτιμον μαργαρίτην” και έσπευσαν να τον ακολουθήσουν, όσοι παρά τις ενδεχόμενες δυσκολίες στην προσωπική τους ζωή, δεν αρνήθηκαν την έμφυτη ροπή της ακμάζουσας επί τα υψηλά ψυχής τους και επιθύμησαν να ησυχάσουν από τον κόσμο για τον κόσμο και για χάρη του κόσμου, ως μέρος καθείς της κοινοτικής εκκλησιαστικής κοινωνίας και συνάμα ως Σώμα όλοι, από κοινού, της Αγίας σωστικής Κιβωτού.

Στο Περιβόλι της Παναγίας συναντήσαμε πολλούς τέτοιους Μοναχούς. Επιστήμονες, πολλές δε φορές ανθρώπους με δύο και τρία πτυχία, με μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς τίτλους σπουδών! Σού απαντούσαν μόνο όταν τους ρωτούσες. Σού μιλούσαν μονάχα για τα πλέον απαραίτητα, άλλοι δε απέφευγαν, σταθεροί στο άσκηση της αφωνίας που καλλιεργούσαν. Όσοι πάλι σού μιλούσαν, οι περισσότεροι λες και ήξεραν, μία κουβέντα, έναν λόγο, κάτι θα σου έλεγαν και απορούσες, πώς ήξεραν, πώς γνώριζαν ό,τι σε προβληματίζει και σε “ελέγχει”, ό,τι σε εμποδίζει να χαμογελάς μακάριος και να κατακλύζεσαι ήσυχος και αναπαυμένος.

Σαν την ιστορία που διάβαζα στα γυμνασιακά μου χρόνια, τότε που ήθελα να μιμηθώ τα συναξάρια! Μα πέρασε καιρός και κατάφερα να πολιτεύομαι ως “μίμος” και ακόμη να διαβάζω! Ήρθε στο νου μου το αγαπημένο διήγημα του Αλέξανδρου Μωραϊτίδη, “το τάξιμον”, που καλόν είναι να γραφτεί, δεν τιμήθηκε ούτε στο ελάχιστο όσο ζούσε επί της γης. Άλλωστε, να ήταν ο μόνος!

Ο συγγραφέας αναφέρεται στον κεντρικό του ήρωα, στην τραγική μορφή του Χρηστάκη, υιό ενός πλούσιου γνωστού Αθηναίου πολιτικού, που αγωνίζεται να οριοθετήσει και να συνταιριάξει την αγάπη του για το Θεό και την αγάπη για τη χήρα μητέρα του. Η δε μητέρα του, αν και δεν έχει καμία επαφή με την Εκκλησία και την πνευματική ζωή, παρ΄όλα αυτά, σε μία κρίσιμη στιγμή που ανέκυψε σοβαρό ζήτημα υγείας του υιού της, παρότρυνε τον τελευταίο να “τάξει” ότι, αν ιαθεί, θα γίνει Μοναχός.

Ο Χρηστάκης θεραπεύεται σχετικά σύντομα, αλλά “λησμόνησε” το τάμα! Περνάει ο καιρός, ετοιμάζεται να νυμφευθεί ο νεαρός και λίγο πριν το γάμο εγκαταλείπει τους πάντες και καταφεύγει στο Άγιον Όρος να μονάσει! Οι μορφές της αρραβωνιαστικιάς του και της μητέρας του να τον βασανίζουν ασταμάτητα. «Αι αλλόκοτοι εκείναι οπτασίαι διελύοντο, ως ιστός αράχνης. Πλην προσκαίρως μόνον. Ίνα φεύ! Μετασχηματισθώσι βραδύτερον ζωηρότεραι και απατηλότεραι εις άλλο του δάσους μέρος, όπου μετέβαινε ν΄ αναπνεύσει, εις άλλο παραδελφού του κελλίον, όπου μετέβαινε ν΄αναπαυθή, νομίζων ότι έπταιε το μέρος. Πλην δεν έπταιε το μέρος. Έπταιεν ο νους του, ο άστατος και αστήρικτος»[1].

Εγκαταλείπει το Όρος, επιστρέφει στην Αθήνα την ημέρα του γάμου της πρώην αρραβωνιαστικιάς του! Βαρύ το φορτίο, ανήμπορος να το βαστάξει ο ήδη ταλαιπωρημένος νους του! Νοσηλεύεται σε ψυχιατρική κλινική και πεθαίνει “μπερδεμένος”. Η δε μητέρα του, ταπεινωμένη με κοσμικά κριτήρια, αποσύρεται σε γυναικεία Μονή και πεθαίνει ως Μοναχή! Και κλείνει ο περίπτυστος διηγηματογράφος το έργο του ως κάτωθι: «Ο Χριστιανός δεν πρέπει να κάμνη ταξίματα. Αλλ΄ αφού κάμη, οφείλει να τα εκτελέση. Αλλέως χάνει και αυτόν τον κόσμον και τον άλλον»[2].

Ευρισκόμενος στον Άθωνα δεν ήταν λίγες οι φορές που ταλάνιζαν τον απερίσκεπτο νου μου τα προσωπικά μου “ταξίματα”. Να πορευθώ ορθόπρακτα, να γαληνεύσω την αβυσσαλέως κυματίζουσα φιλαυτία μου, να συμπορευτώ κοινοτικά, να αγαπήσω την ησυχία, καθώς «ισχυρός εστίν αληθώς, και δυσχερής και δύσκολος ο αγών γινόμενος εν τοις πράγμασι»[3]. Οι Μοναχοί δεν εγκαταλείπουν τον κόσμο αρνητικά αποφαινόμενοι, αλλά αγαπούν αυτόν και αγωνίζονται νυχθημερόν για τη σωτηρία του.

Παραπομπές:

1.Μωραϊτίδη Αλέξανδρου, Το τάξιμο, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 1987, σελ. 168,

2.Αυτόθι, σελ. 168, πρβλ., στο συλλογικό ¨Πίστη και Νεοελληνική Λογοτεχνία, η Αναζήτηση του Θεού στη Λογοτεχνία μας¨, Λευκωσία 1990, σελ. 96-99.

3.Οσίου Ισαάκ του Σύρου, Ασκητικά, Λόγος σ΄ ¨Περί ωφελείας της εκ της φυγής του κόσμου¨, εκδ. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη 1997, σελ. 31.

[toula]

Η Ανάστασις των νεκρών! Κάποιος υπέβαλλε στον διάσημο Νεύτωνα, την εξής ερώτησιν:
— Τὸ ἀνθρώπινον σῶμα μεταβάλλεται εἰς σκόνην. Ἐὰν πραγματικὰ ὑπάρχη ἀνάστασις τῶν νεκρῶν, ποιός θὰ τὴν μαζέψη, διὰ νὰ δώση εἰς τὰς ψυχὰς νέα σώματα;
Ὁ Νεύτων δὲν ἀπήντησε. Πῆρε μίαν χούφταν ρινισμάτων σιδήρου, τὴν ἀνακάτεψε μὲ ψιλὴν ἄμμον καὶ ρώτησε:
— Ποιός θὰ μαζέψη πάλιν, αὐτὰ τὰ ρινίσματα;
Καὶ ἐνῶ κανείς δὲν μποροῦσε νὰ τοῦ ἀπαντήση, πῆρε ἕναν μεγάλον μαγνήτην, τὸν κράτησε πάνω ἀπὸ τὸ μῖγμα καὶ τότε τὰ ρινίσματα μετακινήθηκαν καὶ κόλλησαν στὸν μαγνήτην.
Καὶ τότε ὁ Νεύτων μὲ σοβαρὸν ὕφος λέγει:
— Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει δώσει αὐτὴν τὴν δύναμιν εἰς ἕνα ἀδρανὲς ἀντικείμενον, δὲν μπορεῖ νὰ δώση μίαν δύναμιν μεγαλυτέραν εἰς τὰς ψυχὰς μας, ὅταν θὰ χρειαστοῦν νὰ ἐνδυθοῦν τὴν ἀφθαρτοποιημένην σκόνην;

[toula]

"Τι με νοιάζει εμένα τι κάνει ο άλλος;
Εγώ τι κάνω..!!
Κι αν κάνει κάτι εγώ θα το σκεπάσω..
Μην καταλαλείτε...
Να μην κατακρίνουμε κανέναν, γιατί φεύγει η ταπείνωση."
"Για κάθε τι πειρασμικό που σε αναστατώνει ψυχολογικά, ρίχτα πίσω. (Και έκανε και την ανάλογη κίνηση–χειρονομία.)
Να κυλούν οι μέρες μας με ηρεμία και πραότητα
Εσύ μην στενοχωριέσαι, μην τα βάζης μέσα σου και στενοχωριέσαι. Οι στενοχώριες τρώνε τον άνθρωπο.
Εμένα οι στενοχώριες με φάγανε, αρρώστησα από την καρδιά και τα άλλα.
Εσύ θα δέσης την ψυχή σου στον βράχο της πίστεως.
Όσα κύματα κι αν έρχονται, θα σπάνε εκεί πάνω στον βράχο της πίστεως και θα κατανικώνται όλα τα εμπόδια."
Αγώνας, προσευχή, πίστη.
Να έχουμε ταπείνωση.

Aγιος Ιάκωβος Τσαλίκης

[toula]

"Τι με νοιάζει εμένα τι κάνει ο άλλος;
Εγώ τι κάνω..!!
Κι αν κάνει κάτι εγώ θα το σκεπάσω..
Μην καταλαλείτε...
Να μην κατακρίνουμε κανέναν, γιατί φεύγει η ταπείνωση."
"Για κάθε τι πειρασμικό που σε αναστατώνει ψυχολογικά, ρίχτα πίσω. (Και έκανε και την ανάλογη κίνηση–χειρονομία.)
Να κυλούν οι μέρες μας με ηρεμία και πραότητα
Εσύ μην στενοχωριέσαι, μην τα βάζης μέσα σου και στενοχωριέσαι. Οι στενοχώριες τρώνε τον άνθρωπο.
Εμένα οι στενοχώριες με φάγανε, αρρώστησα από την καρδιά και τα άλλα.
Εσύ θα δέσης την ψυχή σου στον βράχο της πίστεως.
Όσα κύματα κι αν έρχονται, θα σπάνε εκεί πάνω στον βράχο της πίστεως και θα κατανικώνται όλα τα εμπόδια."
Αγώνας, προσευχή, πίστη.
Να έχουμε ταπείνωση,

[toula]

Μεγίστη ἀπόδειξη τῆς Ἀναστάσεως εἶναι ὅτι ὁ Ἐσφαγμένος Χριστὸς ἔδειξε μετὰ τὸν θάνατο τόση δύναμη, ὥστε ἔπεισε τοὺς ζωντανοὺς νὰ περιφρονήσουν καὶ πατρίδα καὶ σπίτι καὶ φίλους καὶ συγγενεῖς καὶ τὴν ἴδια τὴ ζωή τους γιὰ χάρη του καὶ νὰ προτιμήσουν μαστιγώσεις καὶ κινδύνους καὶ θάνατο. Αὐτὰ δὲν εἶναι κατορθώματα νεκροῦ κλεισμένου στὸν τάφο, ἀλλὰ ἀναστημένου καὶ ζωντανοῦ.
Πρόσεξε παρακαλῶ: Οἱ ἀπόστολοι, ὅταν μὲν ζοῦσε ὁ Διδάσκαλος ἀπὸ τὸν φόβο τοὺς τὸν πρόδωσαν κι ἐξαφανίσθηκαν ὅλοι. Ὁ Πέτρος μάλιστα τὸν ἀρνήθηκε μὲ ὅρκο τρεῖς φορές. Ὅταν ὅμως πέθανε ὁ Χριστός, αὐτὸς ποὺ τὸν ἀρνήθηκε τρεῖς φορὲς καὶ πανικοβλήθηκε μπροστὰ σὲ μίαν ὑπηρετριούλα, τόσο ἀπότομα ἄλλαξε, ὥστε ν᾿ ἀψηφήσει ὁλόκληρο λαὸ καὶ μέσ᾿ στὴ μέση του Ἰουδαϊκοῦ ὄχλου νὰ διακηρύξει ὅτι ὁ σταυρωθεὶς καὶ ταφεὶς ἀναστήθηκε ἐκ νεκρῶν τὴν τρίτη ἡμέρα καὶ ὅτι ἀνέβηκε στὰ οὐράνια. Καὶ τὰ κήρυξε ὅλα αὐτὰ χωρὶς νὰ ὑπολογίσει τὴ φοβερὴ μανία τῶν ἐχθρῶν καὶ τὶς συνέπειες.
Ποῦ βρῆκε αὐτὸ τὸ θάρρος; Ποῦ ἀλλοῦ, παρὰ στὴν Ἀνάσταση. Τὸν εἶδε καὶ συνομίλησε μαζί του καὶ ἄκουσε γιὰ τὰ μέλλοντα ἀγαθά, κι ἔτσι ἔλαβε δύναμη νὰ πεθάνει γι᾿ Αὐτὸν Καὶ νὰ σταυρωθεῖ μὲ τὴν κεφαλὴ πρὸς τὰ κάτω. Τὸ ἐξόχως σπουδαῖο εἶναι ὅτι ὄχι μόνο ὁ Πέτρος καὶ ὁ Παῦλος καὶ οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι, ἄλλα, καὶ ὁ Ἰγνάτιος, ποὺ οὔτε κὰν τὸν εἶδε οὔτε ἀπόλαυσε τὴ συντροφιά του, ἔδειξε τόση προθυμία γιὰ χάρη του, ὥστε γι᾿ Αὐτὸν πρόσφερε θυσία τὴ ζωή του. Καὶ μόνο ὁ Ἰγνάτιος καὶ οἱ ἀπόστολοι; Καὶ γυναῖκες καταφρονοῦν τὸν θάνατο, πού, πρὶν ἀναστηθεῖ ὁ Χριστός, ἦταν φοβερὸς καὶ φρικώδης ἀκόμη καὶ σὲ ἄνδρες καὶ μάλιστα ἁγίους.
Ποιὸς τοὺς ἔπεισε ὅλους αὐτοὺς νὰ περιφρονήσουν τὴν παροῦσα ζωή; Φυσικὰ δὲν εἶναι κατόρθωμα ἀνθρώπινης δυνάμεως νὰ πειστοῦν τόσες μυριάδες, ὄχι μόνο ἀνδρῶν, ἄλλα καὶ γυναικῶν καὶ παρθένων καὶ μικρῶν παιδιῶν, νὰ πειστοῦν νὰ θυσιάσουν τὴν παροῦσα ζωή, νὰ τὰ βάλουν μὲ θηρία, νὰ περιγελάσουν τὴ φωτιά, νὰ καταπατήσουν κάθε εἶδος τιμωρίας καὶ νὰ σπεύσουν πρὸς τὴ μέλλουσα ζωή!
Καὶ ποίος, παρακαλῶ, τὰ κατόρθωσε ὅλ᾿ αὐτά; Ὁ νεκρός; Ἀλλὰ τόσοι νεκροὶ ὑπῆρξαν καὶ κανένας δὲν ἔκανε τέτοια πράγματα. Μήπως ἦταν μάγος καὶ ἀγύρτης; Πλῆθος μάγοι καὶ ἀγύρτες καὶ πλάνοι πέρασαν, ἄλλα ξεχάστηκαν ὅλοι, χωρὶς ν᾿ ἀφήσουν τὸ παραμικρὸ ἴχνος μαζὶ μὲ τὴ ζωή τους ἔσβησαν κι οἱ μαγγανεῖες τους. Ἡ φήμη ὅμως κι ἡ δόξα κι οἱ πιστοὶ τοῦ Χριστοῦ κάθε μέρα αὐξάνουν κι ἁπλώνονται σ᾿ ὅλη τὴν οἰκουμένη.
Οἱ ἄπιστοι φρίττουν κι οἱ πιστοὶ διακηρύττουν:
Χριστὸς ἀνέστη! Ἀληθῶς ἀνέστη!
ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

[toula]

ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΓΙΝΕΙΣ ΥΓΙΗΣ;
Ακούσαμε από το ευαγγέλιο του Ιωάννη (Ιω. 5:1-15): «Έπειτα από αυτά ήλθε η εορτή των Ιουδαίων και ανέβηκε ο Ιησούς στα Ιεροσόλυμα. Εκεί δε στα Ιεροσόλυμα υπήρχε μία δεξαμενή νερού, η οποία στην Εβραϊκή γλώσσα είχε το όνομα Βηθεσθά. Γύρω της, επίσης, υπήρχαν πέντε υπόστεγα. Σ’ αυτά τα υπόστεγα βρισκόταν πολύ πλήθος από αρρώστους, τυφλοί, χωλοί, άνθρωποι με ακίνητο και σαν ξερό κάποιο μέλος του σώματός τους. Ανάμεσά τους βρισκόταν κι ένας άνθρωπος, ο οποίος ήταν ασθενής τριανταοκτώ χρόνια. Όταν τον είδε ο Ιησούς (που γνωρίζει τα πάντα, ακόμη και πριν τη γέννησή τους), και σαν Θεός που ήταν ήξερε ότι πολύ καιρό είναι άρρωστος, του λέγει· “θέλεις να γίνης υγιής;”».
Ω η δίχως ίχνος κενοδοξίας πρόθεση του Κυρίου να θεραπεύσει τον άρρωστο! Δεν περιμένει να τον παρακαλέσουν οι ασθενείς, ο ίδιος βιάζεται να τους θεραπεύσει. Όντας ήλιος της δικαιοσύνης απλώνει σε όλους τις ακτίνες της ευεργεσίας του.
***
Υπήρχε λοιπόν στα Ιεροσόλυμα, κοντά στην Προβατική πύλη του τείχους, μία δεξαμενή νερού, η οποία στην Εβραϊκή γλώσσα είχε το όνομα Βηθεσθά. Γύρω της, επίσης, υπήρχαν πέντε υπόστεγα. Σ’ αυτά τα υπόστεγα βρισκόταν πλήθος από αρρώστους, τυφλοί, χωλοί, άνθρωποι με ακίνητο και σαν ξερό κάποιο μέλος του σώματός τους.
Τα πέντε υπόστεγα, τα γεμάτα αρρώστους, συμβολίζουν την Ιουδαϊκή αρρώστια. Και πράγματι ασθενεί ο Ιουδαϊκός λαός δια των πέντε αισθήσεων – της όρασης, της όσφρησης, της γεύσης, της ακοής, της αφής –, μέσω αυτών αρρώσταιναν τα παιδιά των Ιουδαίων.
Δεν είχαν καθαρή όραση, αφού, αν και έβλεπαν θαύματα, δεν τα έβλεπαν. Δεν είχαν καλή γεύση, αφού, αν και έτρωγαν μάννα, αυτοί ζητούσαν να τρώνε σύκα. Δεν είχαν υγιή όσφρηση, αφού προτιμούσαν να οσφραίνονται διαβολική δυσωδία από την ευωδία του Δεσποτικού μύρου. Δεν είχαν καλή ακοή, αφού έδειχναν προθυμία υπακοής στα διαβολικά συρίσματα κι όχι στις προφητικές φωνές. Δεν είχαν τέλος αφή που να τους βοηθά, αφού προσκυνούσαν τα είδωλα και περιφρονούσαν τον ζώντα Θεό.
Αλλά με την ένσαρκη παρουσία του ο Δεσπότης Χριστός, ο ποιητής των αισθήσεων και των κτισμάτων δημιουργός, διόρθωσε τα σωματικά πάθη και τα ψυχικά νοσήματα.
***
Ο συγκεκριμένος παράλυτος διπλή αρρώστια υπέφερε· το σώμα του καταστρεφόταν με την αρρώστια και η ψυχή του διαλυόταν από τις αμαρτίες του. Γι’ αυτό και ο Κύριος ως ιατρός του σώματος και της ψυχής, του δίνει την υγεία, αλλά φωτίζει και το πνεύμα του. Τον προστάζει να κουβαλήσει το κρεβάτι του, αλλά επιτρέπει και στην ψυχή του να αποκτήσει την αρετή.
Γιατί λοιπόν, όταν είδε ο Κύριος τούτον τον παράλυτο, του είπε, καθώς όλοι γνωρίζετε: «Θέλεις να γίνεις υγιής;». Αλλά επιτίθενται οι Ιουδαίοι στον Κύριο λέγοντας: «αν ήταν Θεός ο Χριστός, πώς ρωτά τον παράλυτο “Θέλεις να γίνεις υγιής;” Βασανιζόταν ο παράλυτος τριανταοκτώ ολόκληρα χρόνια, παρέμεινε υπομονετικά δίπλα στη δεξαμενή, για να θεραπευθεί και τον ρωτά “Θέλεις να γίνεις υγιής;” Ποιος Θεός ρωτάει;»
Σ’ αυτή την περίπτωση ο Κύριος δεν ρωτά επειδή δεν γνωρίζει, αλλά επειδή θέλει να προσφέρει θεραπεία σωματική και ψυχική. Αν η ασθένεια του παραλύτου ήταν μόνο σωματική, ο Κύριος δεν θα τον ρωτούσε «Θέλεις να γίνεις υγιής;». Γνώριζε καλά την επιθυμία του, ότι δηλαδή θέλει να γίνει υγιής. Αλλά, επειδή η αρρώστια του ήταν κυρίως πνευματική – ψυχική, γι’ αυτό το λόγο ρωτά τον παράλυτο «Θέλεις να γίνεις υγιής;», δηλαδή: «Πρόσεξε στο εξής να μην αμαρτάνεις».
«Θέλεις να γίνεις υγιής;» Δώσε τη συγκατάθεσή σου και λάβε την ίαση, επειδή κανέναν δεν αναγκάζω με τη βία να ακολουθήσει τις εντολές μου· γιατί εγώ είμαι Αυτός που δια του προφήτου εδώ και πολλά χρόνια σας είπα με δυνατή φωνή: «Εάν θελήσετε και με ακούσετε και συμμορφωθείτε υπακούοντας στις εντολές μου, θα φάγετε πλούσια τα αγαθά της γης. Εάν όμως δεν θελήσετε και δεν με υπακούσετε και απομακρυνθείτε από το θέλημά μου, η μάχαιρα των εχθρών σας θα σας καταφάγει» (Ησ. 1:19-20).
***
Επειδή λοιπόν, ο άνθρωπος είναι αυτεξούσιο ζώο, και καθώς ο παράλυτος ήταν ψυχικά διαλυμένος, γι’ αυτό το λόγο ο Κύριος, για να μη του παράσχει δηλαδή τη θεραπεία άνευ πληρωμής και ανταπόδοσης, τον ρωτούσε ζητώντας ταυτόχρονα τη συγκατάθεσή του: «Θέλεις να γίνεις υγιής;».
Για τις σωματικές αρρώστιες δεν θα ρωτούσε σε καμιά περίπτωση κάτι τέτοιο ο Κύριος, όπως πράγματι δεν ρώτησε ούτε την αιμορροούσα, ούτε τον λεπρό, ούτε τους δύο τυφλούς. Όπου όμως γνώριζε καλά πως υπήρχε πνευματική αρρώστια, σ’ αυτή την περίπτωση ρωτούσε, ζητώντας τη συγκατάθεση του ερωτηθέντος. Αν δεν έπαιρνε την συγκατάθεσή του, δεν προχωρούσε στη θεραπεία του.
ΑΓΙΟΣ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ ΙΚΟΝΙΟΥ

[toula]

Προβληματισμός για την περικοπή του Παραλύτου.
Άνθρωπον ουκ έχω ή άνθρωπος δεν αντέχει πλάι μου; Καλή και συγκινητική η κοινωνιολογία περί μοναξιάς αλλά άριστη η πνευματικότητα της αυτοκριτικής.
Μην ξεχνάμε ότι το προκείμενο της περικοπής ειναι η ψυχοσωματική θεραπεία του ανθρωπου, ο οποιος παραδέχεται οτι δεν είναι υγιής. Αν το Ευαγγέλιο αύριο είχε μονο σκοπό να μας προτρέψει να είμαστε ευγενικοί με τους μοναχικούς ανθρώπους δεν θα είχε σωτηριολογικό σκοπό αλλά θα ήταν ένα εγχειρίδιο ηθικών προτεραιοτήτων. Αλλά η περιπτωση του Παραλύτου μας αποκαλύπτει την ασθένεια μας και την ανάγκη να θεραπευτούμε. Δεν στοχευει απλά να μας κάνει λίγο καλύτερους ανθρώπους. Δεν καταδεικνύει την κοινωνική ευθύνη του περιβάλλοντος αυτού του ανθρώπου, αλλά μας τοποθετεί βίαια στην θέση του (Παραλύτου.)Το ξεχνάμε αυτό διαρκώς. Ξεχνάμε την δυναμική του Ευαγγελίου. Την ενανθρώπηση του Χριστού.Δεν καταγγέλει την αδικη κοινωνία . Στρέφεται στον καθένα μας και την θεραπεία μας.Πρώτα έχουμε ανάγκη την ίαση και όλα τα άλλα θα προστεθούν σε μας. Δεν είναι πάντα οι άλλοι οι κακοί και οι αδιάφοροι.
Και πάντα μα πάντα η ουσία της περικοπής θα βρίσκεται στο εξής: Άνθρωπο δεν εχω ικανό να με σώσει και γι' αυτό ο Θεός εγινε Άνθρωπος για μένα, να με σώσει. Εκεί στοχευει το Ευαγγέλιο ( Ιω κ 30-31). Ο,τιδηποτε άλλο είναι μια επιφανειακή και ' εύκολη' ερμηνεία.

π. Παντ. Κρούσκος