Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Λέω στους λαϊ­κούς να στα­μα­τή­σουν να δου­λεύ­ουν Κυ­ρια­κές και γιορ­τές, για να μην τους βρουν στην ζωή τους συμ­φο­ρές. Όλοι μπο­ρούν να ρυθ­μί­σουν την δου­λειά τους. Όλη η βάση εί­ναι η πνευ­μα­τι­κή ευαι­σθη­σία. Αν υπάρ­χει ευαι­σθη­σία, βρί­σκον­ται λύ­σεις για όλα. Και αν λίγο ζη­μιω­θούν από μια λύση, θα πά­ρουν ευ­λο­γία δι­πλή. Πολ­λοί όμως δεν το κα­τα­λα­βαί­νουν. Ούτε στην Θεία Λει­τουρ­γία πη­γαί­νουν. Η Θεία Λει­τουρ­γία αγιά­ζει. Αν δεν πάει ο Χρι­στια­νός την Κυ­ρια­κή στην Εκ­κλη­σία, πώς θα αγια­στεί;

[toula]

Οι Άγιοι πώς αγί­α­σαν; Εί­χαν στρα­φεί στον εαυ­τόν τους και έβλε­παν μό­νον τα δικά τους πάθη. Με την αυ­το­κρι­τι­κή και την αυ­το­μεμ­ψία που εί­χαν, έπε­σαν τα λέ­πια από τα μά­τια της ψυ­χής τους και έφτα­σαν να βλέ­πουν κα­θα­ρά και βα­θιά. Έβλε­παν τον εαυ­τό τους κάτω από όλους τους αν­θρώ­πους και όλους τους θε­ω­ρού­σαν κα­λύ­τε­ρους από τον εαυ­τόν τους. Τα δικά τους σφάλ­μα­τα τα έβλε­παν με­γά­λα και τα σφάλ­μα­τα των άλ­λων πολύ μι­κρά, για­τί έβλε­παν με τα μά­τια της ψυ­χής τους και όχι με τα γή­ι­να μά­τια. Έτσι εξη­γεί­ται όταν έλε­γαν: «Εγώ εί­μαι χει­ρό­τε­ρος από όλους τους αν­θρώ­πους». Τα μά­τια της ψυ­χής τους εί­χαν κα­θα­ρί­σει και εί­χαν γί­νει διό­πτρες γι’ αυτό και έβλε­παν τα μι­κρά τους σφάλ­μα­τα – τα ξυ­λα­ρά­κια – σαν δο­κά­ρια.

Εμείς όμως, ενώ τα σφάλ­μα­τά μας εί­ναι δο­κά­ρια, δεν τα βλέ­που­με ή τα βλέ­που­με σαν ξυ­λα­ρά­κια. Κοι­τά­με τους άλ­λους με το μι­κρο­σκό­πιο και βλέ­που­με τα δικά τους αμαρ­τή­μα­τα με­γά­λα, ενώ τα δικά μας δεν τα βλέ­που­με, για­τί δεν κα­θά­ρι­σαν τα μά­τια της ψυ­χής μας. Επο­μέ­νως ο άν­θρω­πος, όταν φτά­σει σε καλή πνευ­μα­τι­κή κα­τά­στα­ση όλα τα βλέ­πει κα­θα­ρά, όλα τα σφάλ­μα­τα των άλ­λων τα δι­καιο­λο­γεί και δί­νει ελα­φρυν­τι­κά στους άλ­λους, με την καλή έν­νοια, για­τί τα βλέ­πει με το Θεϊ­κό μάτι και όχι με το αν­θρώ­πι­νο.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

Έχω υπ’ όψιν μου γε­γο­νό­τα, που μαρ­τυ­ρούν πόσο οι κε­κοι­μη­μέ­νοι βο­η­θιούν­ται με την προ­σευ­χή πνευ­μα­τι­κών αν­θρώ­πων. Κά­ποιος ήρθε στο Κα­λύ­βι και μου είπε με κλά­μα­τα: «Γέ­ρον­τα, δεν έκα­να προ­σευ­χή για κά­ποιον γνω­στό μου κε­κοι­μη­μέ­νο και μου πα­ρου­σιά­στη­κε στον ύπνο μου. “Εί­κο­σι μέ­ρες, μου είπε, έχεις να με βο­η­θή­σεις· με ξέ­χα­σες και υπο­φέ­ρω”. Πράγ­μα­τι, μου λέει, εδώ και εί­κο­σι μέ­ρες είχα ξε­χα­στεί με διά­φο­ρες μέ­ρι­μνες και ούτε για τον εαυ­τό μου δεν προ­σευ­χό­μουν”.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

Ο Θεός μας αφήνει ελεύθερους να κάνουμε ό,τι θέλουμε αλλά μας δείχνει πού υπάρχει κακοτοπιά. Μας έκρυψαν τις κακοτοπιές και μας έδωσαν μία απέραντη ελευθερία για να μας κάνουν υπόδουλους, άβουλους, αδύναμους να κινηθούμε προς το συμφέρον μας.

Έτσι, λοιπόν, χωρίς να γνωρίζουμε το συμφέρον μας, κινούμαστε τυφλοί σε δρόμο σκοτεινό και το μόνο που μπορεί να μας φωτίσει είναι το φως του Ευαγγελίου, το φως του Χριστού. Το μόνο που μπορεί να μας βοηθήσει είναι να ανοίξουμε τα μάτια μας – θέλουμε δεν θέλουμε – και να κοιτάξουμε τη Γραφή, να ανοίξουμε τα αυτιά μας και να ακούσουμε αυτά που λέμε στις ακολουθίες.

Να διαβάσουμε την «Παρακλητική», το «Τριώδιο» για να δούμε εκεί πέρα όλη την ιστορία του ανθρώπου και πώς ο άνθρωπος οδηγείται από την κόλαση στον Παράδεισο, πώς θεραπεύεται. Να γονατίσουμε και να προσευχηθούμε, ο καθένας όσο μπορεί σήμερα και την επόμενη μέρα λίγο παραπάνω. Να βάλουμε μία αρχή να κόβουμε τα πάθη μας. Με αυτό τον τρόπο ανοίγει ο νους του ανθρώπου, ανοίγει το οπτικό της ψυχής και αντιλαμβάνεται καλύτερα το συμφέρον του. Αυτή είναι όλη η υπόθεση. Να δούμε καλά τι μας συμφέρει.

Ο Θεός δεν μας τα λέει αυτά γιατί έχει ανάγκη τη δική μας αναμαρτησία. Είναι αυτάρκης, ανενδεής, δεν έχει καμία ανάγκη. Μας έπλασε από αγάπη, όμως μας δίνει και απόλυτη ελευθερία. Μας σέβεται και μας αγαπάει όποιον δρόμο κι αν πάρουμε. Το ζήτημα είναι ότι εμείς πνιγόμαστε στην αγάπη Του όταν δεν έχουμε μάθει να τη ζούμε. Το συμφέρον μας, λοιπόν, είναι να βαδίζουμε όπως θέλει ο Θεός, γιατί τότε θα αισθανόμαστε την αγάπη Του, που έρχεται επάνω μας σαν ποτάμι, να μας δροσίζει, να μας θάλπει. Θα αισθανόμαστε ότι μας κάνει καινούργιους ανθρώπους, αναγεννημένους.

Αν, όμως, δεν έχουμε μάθει αυτή την αγάπη να τη ζούμε και να τη γευόμαστε, αν δηλαδή δεν έχουμε καταλάβει το πνευματικό μας συμφέρον, αυτή η αγάπη του Θεού θα γίνει η ίδια μας η κόλαση. Ο Θεός όντως θα μας κρίνει και αυτό που ακούμε ότι θα κριθούμε από μόνοι μας δεν είναι ακριβές. Από τη στιγμή που ο Θεός μας αγαπά δεν κρινόμαστε μόνοι μας. Γιατί αυτή είναι μία ενέργεια του Θεού, μία κίνησή Του προς εμάς. Αναγκαστικά θα κριθούμε γιατί είτε θα δεχτούμε την αγάπη Του – στη Δευτέρα Παρουσία – και θα χαιρόμαστε με αυτή, είτε, αν δεν είμαστε προετοιμασμένοι να τη γευτούμε, αυτή την αγάπη θα την αισθανόμαστε σαν τη μεγαλύτερη φλόγα, σαν τη μεγαλύτερη κόλαση. Αν, λοιπόν, δε μας έκρινε ο Θεός δεν θα έπρεπε να έρθει εν δόξη στη Δευτέρα Παρουσία αλλά να κρύψει το φως Του και τη δόξα Του.

Σαφώς συμμετέχουμε σε αυτό γιατί σε μας έγκειται η προετοιμασία για το πώς θα δεχτούμε το φως Του και την αγάπη Του. Μας χαρίζει την αγάπη Του και αυτοί που δεν έχουν μάθει να μετανοούν και αυτοί που μέσα από τη μετάνοια δεν έχουν οδηγηθεί στο δρόμο της αγάπης θα πνιγούν από αυτήν.

Υπάρχουν πραγματικά άνθρωποι ανάπηροι να αγαπήσουν. Τους αγαπάς και σε διώχνουν, δεν μπορούν να δεχθούν την αγάπη σου. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να δεχθούν ακόμη και την πιο διακριτική αγάπη. Όσο πιο πολύ τους χαρίζεσαι τόσο πιο πολύ μαστιγώνονται, τόσο πιο πολύ αισθάνονται ότι απειλούνται. Αισθάνονται ότι δέχονται επίθεση γιατί δεν έχουν μάθει να αγαπούν.

Μετά τη Δευτέρα Παρουσία αυτό θα είναι μία μεγάλη κόλαση. Ο φωτεινός Ήλιος της δικαιοσύνης, ο Χριστός, θα λάμπει εν δόξη. Κάποιοι θα Τον κοιτάζουν, θα χαίρονται και θα καμαρώνουν και κάποιοι θα είναι σαν τα αρρωστημένα μάτια που δεν μπορούν να κοιτάξουν και πονάνε. Θα Τον αισθάνονται σαν σκοτάδι. Θα θέλουν να αποφύγουν αυτό το φως, όμως αυτό θα είναι παντού. Και τους μεν μετανοούντες – και γι’ αυτό δικαίους – θα τους φωτίζει, θα τους καθαρίζει, θα τους αγιάζει και θα τους οδηγεί από δόξα σε δόξα, από φωτεινότητα σε φωτεινότητα κι από αγιότητα σε αγιότητα. Το ίδιο φως, όμως, για τους μη μετανοημένους θα είναι πυρ καυστικόν, θα τους καίει, δεν θα τους φωτίζει.

Από το βιβλίο: π. Γεώργιος Σχοινάς, Η Καρδία μου ενώπιόν Σου. Αθήνα 2022, σελ. 135 (αποσπάσματα από την ομιλία «Η Αγάπη και ο τρόπος να την αποκτήσουμε»).

[toula]

Η λέξη Μα­ρία στη θε­ο­λο­γι­κή δια­τύ­πω­ση ση­μαί­νει Κυ­ρία. Κυ­ρία επί των πα­θών. Αυτή που κυ­ριεύ­ει και κυ­ριαρ­χεί με την από­λυ­τη έν­νοια πάνω στα πάθη δηλ. ένας απα­θέ­στα­τος άν­θρω­πος.

Η Πα­να­γία ου­δέ­πο­τε ασθέ­νη­σε, ούτε πάθη είχε, ούτε λο­γι­σμούς, ούτε όνει­ρα, αλλά και ούτε τα γυ­ναι­κεία της (πε­ρί­ο­δο). Δεν γεύ­τη­κε σω­μα­τι­κό πόνο ποτέ και σε κα­νέ­να ση­μείο του σώ­μα­τος, ενώ ψυ­χι­κό πόνο γεύ­τη­κε κατά τη Σταύ­ρω­ση του Χρι­στού.

Η Πα­να­γία λει­τούρ­γη­σε βιο­λο­γι­κά ως άγ­γε­λος μάλ­λον, παρά ως άν­θρω­πος.

Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης

[toula]

Το Πνεύ­μα το Άγιο, δί­νει ένα δώρο σε όλους τους σε­σω­σμέ­νους, ώστε όλοι στον πα­ρά­δει­σο να ομι­λούν την Ου­ρά­νια γλώσ­σα εν­δο­μύ­χως.

Εί­ναι κάτι το οξύ­μω­ρο, να υπάρ­χει ένα πλή­θος αγ­γέ­λων και σε­σω­σμέ­νων που να ομι­λούν εν­δια­θέ­τως και να υμνούν το Θεό και έτσι να υπάρ­χει μια ανε­πα­νά­λη­πτη ησυ­χία!

Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης

[toula]

Η Πα­να­γία στο ναό του Σο­λο­μών­τα από 3 έως 14 ετών υπη­ρε­τούν­ταν από τον Αρ­χάγ­γε­λο Γα­βρι­ήλ που την δια­κο­νού­σε και την έτρε­φε με Ου­ρά­νιο Άρτο. Αυ­τός ο Άρ­τος ήταν λίγο κα­τώ­τε­ρος, από τον Άρτο που έχου­με εμείς σή­με­ρα στη Θεία Κοι­νω­νία και εί­ναι πάρα πολύ ανώ­τε­ρος από το Μάν­να, με το οποίο έτρε­φε 40 χρό­νια στην έρη­μο ο Θεός τους Ισ­ραη­λί­τες.

Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης

[toula]

Στην Κυριακή των Μυροφόρων

Ακούσαμε σήμερα, αδελφοί μου, στο Ιερό Ευαγγέλιο με πόση αγάπη προς τον Χριστό μας οι άγιες Μυροφόρες και ο άγιος Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας και ο Νικόδημος, φρόντισαν, παρά τους μεγάλους κινδύνους που διέτρεχε η ζωή τους, να κηδεύσουν τον Σωτήρα Χριστό, τον Γλυκύτατο Κύριο, αλλά και να τρέξουν τα χαράματα της Κυριακής, με τα μύρα της αγάπης τους για να προσφέρουν μ’ αυτόν τον τρόπο για μια ακόμη φορά τη λατρεία τους προς τον Σταυρωθέντα Κύριο.

Και επειδή πολύ αγάπησαν τον Ιησού και πολύ κινδύνεψαν χάριν του Ιησού, αξιώθηκαν και της μεγάλης και μοναδικής τιμής, αυτές πρώτα οι ευσεβείς γυναίκες να ακούσουν και το χαρμόσυνο μήνυμα της Αναστάσεως. Να δουν κενό τον τάφο του Κυρίου και να δουν τον Άγγελο μέσα στον τάφο να τους λέγει: «Τι ζητείτε; Ιησούν τον εσταυρωμένον; Ηγέρθη, ουκ έστιν ώδε». Μεγάλη ευλογία πράγματι! Μεγάλη η ευλογία να ακούσουν από αγγελικά χείλη ότι ο Εσταυρωμένος Ιησούς, στον Οποίο αυτές είχαν όλες τις ελπίδες τους και όλη την αγάπη τους, δεν είναι νεκρός, αλλά αναστήθηκε ως Θεάνθρωπος, ως Νικητής του θανάτου και, αφού εκείνος αναστήθηκε, είναι όντως ο Λυτρωτής και ο Σωτήρας μας και Εκείνος ο Οποίος θα αναστήσει κι εμάς, πρώτα πνευματικά και έπειτα και σωματικά κατά την Δευτέρα Του έλευση και παρουσία.

Είναι λοιπόν δώρο και αποτέλεσμα της αγάπης Του η ευλογία που πήραν οι Μυροφόρες. Πολύ αγάπησαν και το μεγάλο δώρο σ’ αυτές δόθηκε. Έτσι συμβαίνει, αδελφοί μου, στη ζωή μας, Όταν κι εμείς πολύ αγαπήσουμε τον Θεό, θα δοθεί και σ’ εμάς το δώρο της πληροφορίας, ότι όντως ηγέρθη ο Κύριος.

Δεν θα ακούσουμε από χείλη αρχαγγελικά το «Τι ζητείτε; Ιησούν τον εσταυρωμένον; Ηγέρθη, ουκ έστιν ώδε», αλλά θα το ακούσουμε μέσα στην καρδιά μας με πληροφορία του Αγίου Πνεύματος. Διότι όταν ο χριστιανός δοθεί στον Χριστό, όταν ο χριστιανός αγαπήσει τον Χριστό, όταν ο χριστιανός θυσιάσει για τον Χριστό τον εγωισμό του, την υπερηφάνειά του, την ησυχία του και χάριν του Χριστού κοπιάσει, τότε αξιώνεται μέσα στην καρδιά του ν’ ακούσει τη φωνή του Θεού, να αισθανθεί τη Χάρη του Θεού και να πληροφορηθεί με μία εσωτερική πληροφορία, με την οποία ομιλούν οι άγιοι και θεοφόροι Πατέρες μας, ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Θεός, ότι είναι ο αναστημένος Σωτήρας και Λυτρωτής μας. Και αυτή η εσωτερική πληροφορία φέρνει μία βεβαιότητα πίστεως. Φέρνει και πολλή ειρήνη στην ψυχή και ανεκλάλητη χαρά και είναι μία πρόγευση του παραδείσου, αλλά αυτή την πληροφορία δεν μπορεί να την λάβει εσωτερικά, βαθειά καρδιακά, παρά μόνο όποιος χριστιανός και όποια χριστιανή αγαπήσουν τον Χριστό και προσφερθούν στον Χριστό.

Όταν ο χριστιανός, αδελφοί μου, λάβει αυτή την πληροφορία μέσα στην καρδιά του, τότε αισθάνεται πραγματικά τι είναι ο Χριστός. Τότε πιστεύει πραγματικά και ακράδαντα στον Χριστό. Τότε αισθάνεται ότι ο Χριστός όχι μόνο έχει αναστηθεί, αλλά ότι ο Χριστός μαζί Του συνανασταίνει κι αυτόν τον ίδιο και ότι αυτός έχει περάσει εκ του θανάτου εις την ζωήν και γι’ αυτό δεν φοβάται τον θάνατο.

Όποιος πραγματικά έχει δεχθεί τη Χάρη του Θεού, έχει και αφοβία απέναντι του θανάτου, διότι ήδη έχει αναστηθεί με τον Χριστό, αφού έχει ενωθεί με τον Χριστό που είναι η Ζωή και η Ανάσταση.

Το ερώτημα λοιπόν για όλους μας είναι πώς κι εμείς θα αγαπήσουμε τον Χριστό, όπως τον αγάπησαν ο άγιος Ιωσήφ, ο άγιος Νικόδημος και οι άγιες Μυροφόρες; Πώς θα του δώσουμε όχι ένα μέρος της καρδιάς μας, αλλά όλη την καρδιά μας. Πώς θα του δώσουμε όχι ένα μέρος της θελήσεώς μας, αλλά όλη τη θέλησή μας. Πώς θα του προσφέρουμε όχι ένα μέρος του νου μας, αλλά όλο τον νου μας. Ώστε ολόκληροι ψυχικά και σωματικά να δοθούμε στον Ιησού Χριστό. Πώς θα φθάσουμε σ’ αυτή την τέλεια αγάπη, την οποία ζητεί από εμάς ο Κύριος; Γιατί ο Κύριος μας πρόσφερε ό,τι πολυτιμότερο είχε: τη ζωή Του. Δεν είχε τίποτε ανώτερο να μας δώσει. Τη ζωή Του είχε, τη ζωή Του μας έδωσε. Και τη ζωή Του έχει και τη ζωή Του μας δίνει.

Και σήμερα ακόμη τι μας δίνει ο Φιλάνθρωπος Χριστός μας; Μας δίνει μόνο τη διδασκαλία Του; Το κήρυγμά Του; Μας δίνει και αυτά. Αλλά προπάντων και κυρίως μας δίνει τον εαυτό Του, το Σώμα Του και το Αίμα Του, τη ζωή Του, διότι κάθε φορά που κοινωνούμε, τι κοινωνούμε; Το Σώμα και το Αίμα Του, τη ζωή του Χριστού. Όλος ο Χριστός προσφέρεται σ’ εμάς. Δεν μας δίνει ένα μέρος του εαυτού Του, αλλά όλο τον εαυτό Του. Γι’ αυτό και ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει: «Δεν υπάρχει τίποτε ανώτερο που να μπορεί να δώσει ο Θεός στον άνθρωπο. Ό,τι έχει να δώσει, το δίνει. Και δεν υπάρχει τίποτε σπουδαιότερο που να μπορεί να ζητήσει ο άνθρωπος από τον Θεό, απ’ αυτό που του δίνει ο Χριστός στη Θεία Κοινωνία».

Μας δίνει λοιπόν ο Χριστός όλη τη ζωή Του και ζητεί και τη δική μας ζωή. Είδατε τι λέγει ο Θεός στην Παλαιά Διαθήκη; «Υιέ μου, δος μοι σην καρδίαν». Παιδί μου, γιε μου, δώσε μου την καρδιά σου. Πώς λοιπόν κι εμείς να δώσουμε όλη την καρδιά μας στον Κύριο;

Όταν, κατά τους αγίους Πατέρες, παραιτηθούμε από τα δικά μας θελήματα και τα δικά μας νοήματα. Και να υιοθετήσουμε ό,τι θέλει ο Θεός. Τι θέλει ο Θεός; Αυτό να θέλουμε και εμείς. Πώς σκέπτεται ο Θεός; Έτσι να σκεπτόμαστε κι εμείς. Όταν το κάνουμε αυτό, τότε δίνουμε όλη την καρδιά μας στον Χριστό. Αυτό βέβαια είναι πολύ δύσκολο. Δεν είναι εύκολο, διότι θέλει βαθειά ταπείνωση. Το να παύσουμε να θέλουμε τα δικά μας εγωιστικά νοήματα και τα δικά μας θελήματα, και να θέλουμε τα του Θεού θελήματα και νοήματα, θέλει βαθειά ταπείνωση και καθημερινό αγώνα. Όποιος το κάνει αυτό είναι Χριστιανός.

Ας αγωνισθούμε, λοιπόν, αδελφοί μου, με τη χάρη του Θεού και τις πρεσβείες των αγίων ενδόξων Μυροφόρων Γυναικών κι εμείς να θέλουμε τα του Θεού θελήματα και νοήματα. Κάθε στιγμή στη ζωή μας να ρωτάμε: Αυτό που σκέπτομαι τώρα, το θέλει ο Θεός; Αυτό που θέλω τώρα, το θέλει ο Θεός; Αν το θέλει ο Θεός, να το κάνουμε. Αν δεν το θέλει, να μη το κάνουμε. Αυτό που θα κάνω τώρα, ευχαριστεί τον Θεό; Ή πικραίνει τον Θεό; Αν τον ευχαριστεί, από αγάπη να το κάνουμε. Αν πικραίνει τον Θεό, από αγάπη στον Θεό να μη το κάνουμε.

Κι έτσι αυξάνει η αγάπη μας προς τον Θεό και ο πόθος του Θεού. Και όταν αυξηθεί η αγάπη μας για τον Θεό, τότε όλος ο άνθρωπος φλέγεται μέσα του από μία αγάπη. Και γίνεται ο άνθρωπος ένας ερωτευμένος του Θεού. Οι άγιοι Πατέρες ομιλούν για θείο έρωτα.

Είθε, λοιπόν, αδελφοί μου, ο θείος έρως να πλημμυρίσει και τη δική μας την ψυχή. Να αγαπήσουμε κι εμείς τον Χριστό όπως Εκείνος μας αγαπά και να του προσφέρουμε όλη μας τη ζωή. Κάθε λεπτό της ζωής μας να είναι μία προσφορά αγάπης προς τον Θεό. Κάθε πράξη και κάθε σκέψη να είναι μία προσφορά αγάπης προς τον Χριστό μας.

Έτσι θα ευαρεστείται ο Κύριος και, όπως λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, όταν εμείς πολύ αγαπήσουμε τον Θεό και τον αδελφό μας, τότε θα έλθει και ο Θεός, η Αγία Τριάς, ο Πατήρ ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, να κατοικήσουν μέσα μας. Και τότε κάθε χριστιανός θα είναι ναός του Θεού του Ζώντος. Θα έχει μέσα του την Αγία Τριάδα. Να η δόξα του ανθρώπου! Να κατοικεί η Αγία Τριάς μέσα στο ταπεινό και πήλινο ανθρώπινο σώμα μας.

Είθε λοιπόν να γίνουμε όλοι δια της αγάπης προς τον Χριστό και προς τον συνάνθρωπό μας κατοικητήρια της Αγίας Τράδος. Αμήν.

(Ι.Ν. Αγίας Τριάδος Λεμεσού, 1985)

Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης (†)

[toula]

Γράφει ο Δημήτριος Λυκούδης, θεολόγος

Μού έκαμνε εντύπωση και το σημειώνω! Η προτροπή να μην καταγράφουμε ονόματα «ξένων», αλλά αποκλειστικά και αυστηρά «δικών μας» ανθρώπων, ζώντων και κεκοιμημένων στα “δίπτυχα” (ως εσφαλμένα ονοματοδοτούνται), στα χαρτάκια, δηλαδή, που συνοδεύουν την προσφορά μας στο Ιερό βήμα (πρόσφορο, θυμίαμα, οίνος κ.ά.), αποτελεί μία παντελώς αντικανονική, αψυχολόγητη και αντιεκκλησιαστική ενέργεια. Και, όμως, υπέπεσε η ως άνω προτροπή στην αντίληψή μου, και, δη, δια ακοής!

Άραγε, ποιοι είναι οι «ξένοι» και, ακολούθως, με βάση ποια κριτήρια συνίστανται η προσφώνηση και η πρόσκληση ανθρώπων «δικών μας;». Παραινέσεις, προτροπές και καταθέσεις απόψεων που δεν είχαν και, εκ του αποτελέσματος, δεν έχουν καμία σχέση με την ορθόδοξη πνευματικότητα.

Την προσφορά μας στο Ιερό βήμα, σχεδόν πάντοτε, συνοδεύουν χαρτάκια στα οποία καταγράφουμε ονόματα ζώντων και κεκοιμημένων αδελφών μας (με την ευρύτατη πνευματική έννοια), αναφέροντας πάντοτε, αυστηρά και μόνο, το βαπτιστικό τους όνομα. Προσοχή! Σημειώνουμε τα βαπτιστικά ονόματα όσων είναι χρισμένοι και βαπτισμένοι στ᾿ όνομα της Παναγίας Τριάδος και μόνο, και ποτέ υποκοριστικά ή ονόματα αβάπτιστων συνανθρώπων μας.

Εισέτι, δεν υπάρχει κάποιος αριθμητικός, πολύ, δε, περισσότερο πνευματικός ή θεολογικός περιορισμός για την ποσότητα των ονομάτων που καταγράφουμε. Σε κάθε προσφορά μας στον Ιερό Ναό σημειώνουμε “Υπέρ Υγείας” ονόματα ζώντων και “Υπέρ Αναπαύσεως” ονόματα κεκοιμημένων, γνωστών μας ή μη, φίλων και μη! Προσοχή! Σε κάθε προσφορά, πλην, όμως, σε ξεχωριστά χαρτιά, καθένα από τα οποία θα διευκρινίζει αν πρόκειται περί ζώντων ή κεκοιμημένων. Ο Άγιος Νικόλαος ο Πλανάς (1) διάβαζε καθημερινά πολλά ονόματα στην Προσκομιδή, περίπου, για πενήντα (50) ολόκληρα χρόνια, καθώς συγκέντρωνε αυτά τα “χαρτάκια” των προσφορών των πιστών και τα μνημόνευε για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Όμορφη συνήθεια αποτελεί το γεγονός να μην σχηματίζουμε χαρακτικά το σημείο του Σταυρού στα χαρτιά που συνοδεύουν τις προσφορές μας (εάν πρόκειται για ονόματα κεκοιμημένων), καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος, μετά ασφαλώς, την ιερή μνημόνευση των ονομάτων υπό του ιερέα-λειτουργού, αυτά τα χαρτιά να παραπέσουν και να “ποδοπατηθούν”. Γι᾿ αυτό, καλόν και πρέπον είναι, αντί του σημείου του Σταυρού, να σημειώνουμε ολογράφως “Υπέρ Αναπαύσεως” και να διασφαλίζουμε, τρόπον τινά, την ορθότητα και ασφαλή πορεία, τουλάχιστον ανθρωποκεντρικώς, των αιτημάτων μας.

Αποτελεί, συνάμα, ενέργεια ασέβειας και αντιεκκλησιαστικής συμπεριφοράς η συνήθεια να διατηρούμε “αλώβητα” και “ανέγγυχτα” στο χρόνο, τα χαρτάκια αυτά με τα ονόματα, που προσφέρουμε στον Ιερό Ναό προς μνημόνευση. Κάποιοι, δε, φθάνουν στο σημείο, αφού προηγουμένως καταγράψουν τα ονόματα προς μνημόνευση, πριν τα παραδώσουν στον Ιερό Ναό, να φωτοτυπούν σε πολλά αντίτυπα αυτά τα χαρτιά, αντιμετωπίζοντας, έτσι, τουλάχιστον, νομίζουν, τον κίνδυνο να τ᾿ απωλέσουν και προνοώντας με τον τρόπο αυτό, γρήγορα, ανέξοδα, και ακοπίαστα να τ᾿ αντικαταστήσουν!

Παρά ταύτα, χρειάζεται προσοχή! Η καταγραφή και σημείωση των ονομάτων από μέρους μας, ζώντων και κεκοιμημένων, λίγο πριν τα παραδώσουμε στον Ιερό Ναό προς μνημόνευση, είναι διαδικασία προσευχής. Παλαιότερα, κυρίως, αλλά και σήμερα, πολλοί ευσεβείς χριστιανοί θυμιάτιζαν και έκαιγαν καθαρό κερί, όχι μόνο κατά τη διάρκεια παρασκευής του προσφόρου και, δη, της όλης προετοιμασίας των προσφορών, αλλά και κατά την καταγραφή των ονομάτων. Η σκέψη, η θύμηση αυτών των ονομάτων και ψυχών, κατά την καταγραφή τους, καθάρια και ολοφάνερα, αποτελεί, τρόπον τινά, ένα «λαϊκό» μνημόσυνο, μια προσευχή από μέρους μας και, ένεκα της μνήμης θανάτου που επιστρατεύεται, αβιάστως εκείνη την ώρα, είναι αλήθεια, πολύ, πάρα πολύ ωφελείται η ψυχή, ο πιστός, δηλαδή, που καταγράφει εκείνη την ώρα όσα ονόματα.

Όσον, δε, αφορά, την πρακτική αδυναμία πολλών συνανθρώπων μας να καταγράψουν ονόματα ιδιοχείρως, ένεκα περιορισμένων γραμματικών γνώσεων, δύναται κάποιος συγγενής ή φίλος ν᾿ αναλάβει εκείνος την καταγραφή των ονομάτων, πάντοτε καθ᾿ υπόδειξη εκείνου που, εκ των πραγμάτων, αδυνατεί να το πράξει.

Πολλά ονόματα να σημειώνουμε, λοιπόν, σε ξεχωριστά χαρτιά για ζώντες και κεκοιμημένους και, πάντοτε, σε κάθε Θεία Λειτουργία, ευχής έργον, ν᾿ αναλάβουμε το όμορφο διακόνημα να γράφουμε από την αρχή, σε καθαρά χαρτιά, τα ονόματα των αδελφών μας που επιθυμούμε να μνημονεύσει ο ιερέας-λειτουργός! Ο Ιερείς μας, είναι αλήθεια, πολύ αναπαύονται και χαίρονται όταν σημειώνουμε πολλά ονόματα για την Ιερά Προσκομιδή! Πιότερο, όμως, χαίρονται και πανηγυρίζουν οι ψυχές των ζώντων και των κεκοιμημένων. Ας μην στερούμε αυτές τις δωρεές τους, αυτά τα πνευματικά δώρα τους!

Παραπομπές:

Άγιος παπα – Νικόλας Πλανάς, εκδ. Παπαδημητρίου, Αθήναι 1999.

[toula]

Κυριακή των Μυροφόρων: Αληθινός φεμινισμός

Πολλά έχουν λεχτεί για την ισότητα των φύλων. Αγώνες μακροχρόνιοι έγιναν, για να αποκτήσει η γυναίκα τα ίδια με τον άνδρα δικαιώματα. Να μην υστερεί σε τίποτα από αυτόν.

Λίγο διέφερε από τη δούλη η γυναίκα της Ρωμαϊκής Κοινωνίας. Ο άνδρας ήταν ο κυρίαρχος όχι μόνο της περιουσίας της, αλλά και της ζωής της. Σ’ αυτό το σημείο τη βρήκε ο Χριστιανισμός κατά την ιστορική του εμφάνιση.

Ο Κύριος, δημιουργός του ανθρώπου και Σωτήρας του, δε λογαριάζει την αξία του ανθρώπου ανάλογα με το φύλο ή με την καταγωγή του, τη σωματική του αλκή ή το κάλλος.

Την ψυχική διάθεση και ομορφιά αναζητάει. Την ψυχική καλλιέργεια και σωτηρία επιδιώκει. Όπου τα διέκρινε, όπου βρήκε ανταπόκριση, δεν ξεχώρισε αν προερχόταν από αμαρτωλό ή δίκαιο, από άνδρα ή γυναίκα. Τα αξιοποίησε.

Οι ψυχές έχουν την ίδια αξία για το Σωτήρα Χριστό. Ο Χριστός κατήργησε τις διακρίσεις. Δέχτηκε εξίσου την προσφορά της αγάπης ανδρών και γυναικών. Το ίδιο δέχτηκε την πίστη και τη λατρεία τους. Ανέβασε τη γυναίκα ψηλά. Πάνω από την ανυποληψία. Την κατέστησε μαθήτριά Του και Απόστολο.

Δεν είδατε; Γυναίκες ήταν οι πρώτες που δέχτηκαν το Αναστάσιμο μήνυμα. Οι ίδιες πρώτες μετέδωσαν τη χαρούμενη είδηση στους μαθητές Του. Σ’ αυτές τις γυναίκες τις άγιες, είναι αφιερωμένη η σημερινή Κυριακή.

Μια απλή γυναίκα την ανέβασε πιο ψηλά κι από τα άστρα, την ανέδειξε Μητέρα του Θεού. Από τότε «ουκ ένι άρσεν και θήλυ». Ό,τι μπορούσε να πετύχει με τις πνευματικές του ικανότητες ο άνδρας θα μπορούσε να είναι κτήμα και της γυναικείας ψυχής.

Βασίλισσες και απλές χωρικές, ηγεμονίδες και σοφές ή δούλες και αγράμματες αξιώθηκαν να ανεβούν στο πάνθεο των ηρωίδων, που με τη ζωή τους, την προσφορά της αγάπης τους, με το μαρτυρικό θάνατό τους ή με την καθημερινή θυσία τους έδειξαν τι μπορεί η γυναίκα να προσφέρει στον πολιτισμό, στην πνευματική ανάπτυξη, στην κοινωνική ζωή της ανθρωπότητας.

Η φυσιολογική της στοργή, η υπομονή, το πνεύμα της προσφοράς της αγάπης και της πνευματικής θυσίας που τη διακρίνει, εξαγιασμένα από τη χριστιανική πίστη και ολοκληρωμένα από του Χριστού την παρουσία στη ζωή της, ανέδειξαν τη γυναίκα πρότυπο πνευματικής εργάτιδας, ευεργετικό κοινωνικό παράγοντα, θεϊκή ευλογία.

Αλλά η αποστασία και η αμαρτία, που διαστρεβλώνουν τα πιο ιερά αισθήματα και τις ευγενέστερες επιδιώξεις, βοήθησαν κι εδώ σε μια μεγάλη παρεξήγηση. Έτσι η νεότερη, η μοντέρνα γυναίκα ζήτησε αλλού, σε άλλα πεδία να αποκτήσει την ισότητα με τον άνδρα. Θέλησε να συναγωνιστεί μαζί του έξω από την πνευματική ατμόσφαιρα, σε υλιστικές επιδιώξεις και σε επίπεδα που η ισότητα καταντάει μειονέκτημα.

Με αποτέλεσμα η σημερινή γυναίκα, όσο κι αν νομίζει πως κυβερνάει τη ζωή, ίσως να ξαναγίνει μέσα στην ξέφρενη και απεριόριστη ελευθερία της υπηρέτης, δούλη. Να πέσει πολύ χαμηλά με τις υλιστικές αντιλήψεις που έθεσε σαν βάση της προόδου και της ευημερίας της. Και είναι μεγάλος ο κίνδυνος να παρασύρει μαζί της προς τα κάτω ολόκληρη την κοινωνία.

Και όμως, όχι μόνο μπορεί αλλά και είναι ανάγκη απόλυτη να νιώσει η σημερινή γυναίκα πως είναι άξια για μια ανώτερη αποστολή. Εξαρτάται και από αυτήν η πνευματική μας ανόρθωση, η πολιτιστική μας εξέλιξη.

Αν η γυναίκα βρει τον προορισμό της και αναλάβει τον αγώνα να σταθεί, όπως της πρέπει, ηγετικά πρωτοπόρος στον αγώνα για έναν καλύτερο κόσμο, θα έχει και πάλι να κερδίσει την κοινή, την παγκόσμια ευγνωμοσύνη. Θα νιώσει τον εαυτό της ευτυχισμένο πραγματικά μέσα στην ευγενική πνευματική της αποστολή και στην ευεργετική της κοινωνική δραστηριότητα.

Ένας είναι ο δρόμος για το μεγάλο αυτό σκοπό: ο δρόμος που οδηγεί στην πίστη του Χριστού. Εμπνευσμένη από αυτήν εκείνη θα φέρει το χαρούμενο μήνυμα της Αναστάσεώς Του και πάλι στον κόσμο μας. Για να βρούμε κοντά Του όλοι το δρόμο της χαράς και της δημιουργίας.

Αν η ανθρωπότητα θα ήθελε σ’ αυτό το επίπεδο και με αυτό το πνεύμα του Χριστού να δει το θέμα, τότε θα μπορούσαμε να ελπίζουμε πως θα πάρει οριστικά η γυναίκα την ηγετική θέση που της έδωσε ο Χριστιανισμός, και θα γίνει συντελεστής αυτής της καινούριας κοινωνίας.

Από το βιβλίο: Πολυκάρπου Βαγενά, Μητροπολίτου Κερκύρας, «Ελθέτω η βασιλεία σου», τ. Β’.