Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Μνήμη του εν Αγίοις Πατρός ημών Γρηγορίου του Παλαμά .
Ἀλλοίμονο στόν καιρὸν ἐκεῖνο πού δέν σὲ ἀγαποῦσα», λέγει κάπου πρὸς τὸν Θεό, φλεγόμενος ἀπὸ ἔρωτα, ὁ ἅγιος Αὐγουστῖνος. Ἐγὼ δὲ μεταβάλλοντας ἐλαφρῶς τὸν λόγο, θὰ ἔλεγα ἀναλόγως:
ἀλλοίμονο στόν καιρὸν ἐκεῖνο πού δέν εἶχαν ἐκδοθῇ διὰ τοῦ τύπου τὰ πάνσοφα καὶ θαυμαστὰ καὶ θεόβροντα συγγράμματα τοῦ μεγάλου φωστῆρος τῆς Θεσσαλονίκης Γρηγορίου.
Ἂς χαθῆ ὁ φθόνος!
Μᾶλλον δὲ ὁ πατὴρ τοῦ φθόνου, ὁ ὁποῖος ἄφησε τὰ συγγράμματα αὐτὰ κάπου τέσσερις αἰῶνες καὶ πλέον μέσα στό σκότος, παραπεταμένα σὲ μίαν ἄκρη, καὶ μόλις νά σωθοῦν ἀπὸ τὴν φθορά, αὐτά πού ἦσαν ὄχι μόνον ἄξια ἀλλὰ καὶ ὑπεράξια νά ἰδοῦν τὸ φῶς τῆς οἰκουμένης ὁλοκλήρου, γιά νά μὴν εἴπω ἄξια καὶ τοῦ ἰδίου τοῦ οὐρανοῦ.
Ἐλᾶτε, λοιπόν, ὅλοι ὅσοι εἶστε μέτοχοι τῆς ἐπουρανίου κλήσεως, στήν ποικίλην αὐτὴ καὶ ἄφθονο πνευματικὴ πανδαισία, τῆς ὁποίας ἑστιάτωρ καὶ δημιουργὸς εἶναι ὁ μέγας καὶ Θαυματουργὸς Γρηγόριος, μᾶλλον δὲ ὁ μέσα στόν Γρηγόριο φθεγγόμενος Παράκλητος.
Οἱ μὲν πρακτικοὶ καὶ ἀρχάριοι, τρώγετε τὸ καθαρὸν καὶ ἄδολον γάλα τῆς ἠθικῆς διδασκαλίας, καὶ καθαρίζετε τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα σᾶς.
Ὅσοι ἀρχισατε νά προκόπτετε, κατατρυφάτε ἀπὸ τὸ μέλι τῆς νηπτικὴς ἐργασίας τοῦ νοός, διὰ μέσου τῆς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ μακαριστὸν πένθος, καὶ ἀντλείται ἡ πνευματικὴ ἡδονή πού πηγάζει ἀνεκφράστως ἀπὸ τὴν καρδία, καὶ γνωρίζεται μὲ νοερὰν αἴσθησιν ὅτι ὁ Κύριος Ἰησοῦς εἶναι χρηστὸς καὶ γλυκύτατος κατὰ τὸν Προφήτην.
Οἱ δὲ μέσοι, ποὺ τρέχετε πρὸς τὴν τελειότητα, τρώγετε τὴν στερεωτέρα τροφή, τὸν ἄρτον, λέγω, τῆς φυσικῆς θεωρίας, μυούμενοι καὶ στους βαθυτέρους λόγους τῶν θείων γραφῶν.
Οἱ δὲ τέλειοι, πίνετε τὸν ἐκστατικὸν οἶνον τῆς ὑπὲρ φύσιν θεολογίας ἤ, ἠμποροῦμε νά ποῦμε, θεοπτίας, καὶ μεθύοντας αὐτὴν τὴν μέθη τῆς θεώσεως, διὰ τῆς χάριτος θὰ γίνετε τελείως ἐκστατικοί. Καὶ ὄχι μόνον θὰ ἀνέλθετε ἐπάνω ἀπὸ κάθε νόημα, ἀλλὰ θὰ γίνετε καὶ ἔξω ἀπὸ τὸν ἑαυτὸ σᾶς γιά νά ἑνωθῆτε ὁλόκληροι μὲ τὸν Θεόν, διὰ τῆς ὑπερφυσικῆς ἑνώσεως ἢ ἀνακράσεως ἢ συμφύσεως ἢ δέν γνωρίζω τὶ νά εἴπω καταλληλότερον.
Πάντως, μὲ μίαν λέξιν, ὅλοι ἀπολαύσετε τὴν καλὴν καὶ λαμπρὰν αὐτὴν πανδαισίαν. Ὅλοι τρυφήσατε ἀπὸ τὴν τρυφὴ τοῦ συμποσίου αὐτοῦ, ποὺ δέν ἐλαττώνεται καὶ δέν χάνεται, διότι εἶναι ἀθάνατος, καὶ ὠφελεῖ ἀνερμηνεύτως τὴν ἀθάνατον ψυχή.
Καὶ σᾶς λέγω ἐκεῖνο τὸ εὐαγγελικόν, ὅτι ἀληθῶς «πολλοὶ σοφοί, διδάσκαλοι καὶ θεολόγοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν καὶ ἀπολαύσαι τούτων, ὧν ὑμεῖς ὁρᾶτε καὶ ἀπολαμβάνετε, καὶ τῆς ἐφέσεως οὐκ ἐπέτυχον».
Πίνοντας ὅμως τὸν καλὸν οἶνον τῶν ὑψηλῶν τούτων συγγραμμάτων, μὴ κατηγορήσετε γιά ἀμέλειαν αὐτόν πού σᾶς ἐκάλεσε στό δεῖπνο, καὶ μὴ εἴπητε πρὸς αὐτὸν τὰ λόγια τοῦ ἀρχιτρικλίνου: «Πᾶς ἄνθρωπος πρῶτον τὸν καλὸν οἶνον τίθησι καὶ ὅταν μεθυσθῶσι τότε τὸν ἐλάσσω.
Σύ δὲ τετήρηκας τὸν καλὸν οἶνον ἕως ἄρτι».
Ὁ νόμος τῶν ἀνθρώπων αὐτὸς εἶναι, ἀλλὰ ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀντίστροφος, διότι, λέγει, πρῶτον προσφέρουν τὸν «ἐλάσσω» καὶ ὕστερα τὸν «κάλλιστον». γιά τοῦτο καὶ αὐτὸς συνετηρήθη μέχρι τώρα, γιά νά χορηγηθῆ στους πιστοὺς σὰν ἐξαίρετον δῶρο πού μᾶς ἐδόθη ἀπὸ τὸν Θεόν.
Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου.

[toula]

Όταν ένας άνθρωπος αναβιβάσει το νου του από τα γήινα προς τον Θεό, με την επιθυμία να γίνει ευάρεστος στον Θεό.
Εκείνος τότε του αποκαλύπτει το θέλημα Του πολυτρόπως.
Γράφει ο άγιος Πέτρος ο Δαμασκηνός:
“ Αν ένας άνθρωπος επιθυμήσει ολοκληρωτικά να ευαρεστήσει τον Θεό, ο Θεός τον διδάσκει το θέλημα Του είτε δια των σκέψεων, είτε μέσω κάποιου άλλου προσώπου, είτε δια της Αγίας Γραφής”.
Ένας τέτοιος άνθρωπος γίνεται παρατηρητικός και πρόθυμος και αναμένει την απάντηση του Θεού ένδοθεν και έξωθεν.
Γι’ αυτόν παύει να υπάρχει τύχη.
Όλος ο κόσμος γίνεται σαν μια λύρα δεκάχορδη, που δεν βγάζει ήχο, αν δεν την αγγίξει το χέρι του Θεού.
Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Πνευματικό Ημερολόγιο – Ο Πρόλογος της Αχρίδος (Απρίλιος)

[toula]

Ο Χριστός είναι η χαρά, το φως το αληθινό, η ευτυχία!
Ο Χριστός είναι η ελπίδα μας! Η σχέση με τον Χριστό είναι αγάπη, ενθουσιασμός, λαχτάρα του βίου!
Ο Χριστός είναι το παν! Είναι έρωτας αναφαίρετος.
Ο έρωτας του Χριστού. Από εκεί πηγάζει η χαρά.
Χριστιανός είναι αυτός που έχει τη ζωή του Χριστού και όχι αυτός που κάνει καλά έργα μόνο, γιατί καλά έργα κάνει και κάποιος που δεν είναι χριστιανός.
Και τη ζωή του Χριστού την αποκτά ο άνθρωπος με τη συμμετοχή του στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας και ιδιαίτερα στη θεία Λειτουργία.
Πνευματική ζωή δεν σημαίνει καλή συμπεριφορά, αλλά παρουσία του Αγίου Πνεύματος στη ζωή του ανθρώπου.
Γεννημένοι για την χαρά.
Σισανίου και Σιατίστης Παύλος.

[toula]

''Ε­άν εί­πω­μεν ότι ουχ ημαρ­τή­κα­μεν, ψεύ­στην ποιού­μεν αυ­τόν, και ο λό­γος αυ­τού ουκ έστιν εν ημίν''
(Ιωάν. Α' 1,10).
Ο Σω­τή­ρας ήρθε στον κό­σμο μας, για να μας σώ­σει από την αμαρ­τία. Ο ίδιος αστα­μά­τη­τα το το­νί­ζει αυτό στο Ευαγ­γέ­λιό Του.
Εάν όμως εμείς αρ­χί­σου­με να ισχυ­ρι­ζό­μα­στε ότι δεν έχου­με αμαρ­τία (για να εξο­μο­λο­γη­θού­με), τότε τον Σω­τή­ρα «ψεύ­στην ποιού­μεν».
Διό­τι λέει ότι ήρθε, για να μας σώ­σει από την αμαρ­τία, ενώ εμείς δεν έχου­με αμαρ­τί­ες... Εκεί­νος ήρθε στον κό­σμο, επει­δή εί­μα­στε αμαρ­τω­λοί, σκλά­βοι της αμαρ­τί­ας και του θα­νά­του.
Ανα­γνω­ρί­ζον­τας την αμαρ­τω­λό­τη­τά μας, ανα­γνω­ρί­ζου­με την ανάγ­κη για τον Σω­τή­ρα και την σω­τη­ρία.
Τότε «ο λό­γος αυ­τού έστιν εν ημίν».
Και ο λό­γος Αυ­τού εί­ναι το Ευαγ­γέ­λιό Του, το Ευαγ­γέ­λιο της σω­τη­ρί­ας.
Οι αν­θρω­πο­λά­τρες λένε: ''ε­μείς δεν έχου­με αμαρ­τί­ες, τι χρεια­ζό­μα­στε τον Σω­τή­ρα;
Δεν χρεια­ζό­μα­στε τον Σω­τή­ρα, επει­δή δεν έχει από τι να μας σώ­σει.
Εάν έχου­με κά­ποιες ελ­λεί­ψεις, εμείς θα τις διορ­θώ­σου­με με την παι­δεία, τον πο­λι­τι­σμό, την επι­στή­μη, την τε­χνι­κή.
Δεν χρεια­ζό­μα­στε τον Θεό κα­θό­λου...''.
Έτσι οι αν­θρω­πο­λά­τρες ανα­κη­ρύτ­τουν τον Σω­τή­ρα αυ­το­α­να­γνω­ρι­σμέ­νο ψεύ­τη και ως εκ τού­του εχθρό της αν­θρω­πό­τη­τας.
Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς .

[toula]

Η πλειο­νό­τη­τα των αν­θρώ­πων δεν εί­ναι ικα­νο­ποι­η­μέ­νη με τη «μοί­ρα» τους, αλλά εί­ναι φο­βε­ρά δύ­σκο­λο να συ­ναν­τή­σεις άν­θρω­πο, που δεν εί­ναι ικα­νο­ποι­η­μέ­νος με τον νου του.
Με πόση βε­βαιό­τη­τα μι­λούν όλοι για το δί­κιο τους!
Η πιο συ­νη­θι­σμέ­νη απάν­τη­ση εί­ναι το «όχι», απέ­ναν­τι στη σκέ­ψη του άλ­λου...
Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ.

[toula]

Η αισιοδοξία του χριστιανικού μηνύματος
Με πολύ παραστατικό τρόπο αφηγείται ο ευαγγελι­στής Μάρκος την προσπάθεια τεσσάρων ανθρώ­πων να φέρουν μπροστά στον Ιησού έναν παράλυτο: μη μπορώντας αυτοί να τον πλησιάσουν εξαιτίας του πλήθους που είχε συγκεντρωθεί στο σπίτι, ακόμη και έξω από την πόρτα, ανέρχονται στη στέγη (προφανώς από την οπίσθια σκάλα που υπήρχε στα σπίτια της Παλαιστί­νης), ανοίγουν ένα πέρασμα (πράγμα εύκολο αν λάβει κα­νείς υπόψη τα πολύ απλούστερα των σημερινών οικοδομι­κά υλικά της εποχής) και κατεβάζουν μπροστά στον Ιη­σού το «κρεβάτι», επάνω στό οποίο βρισκόταν ό ασθενής. Πρέπει να σημειωθεί ότι αφενός οι τέσσερις δεν λέγουν απολύτως τίποτε στον Ιησού – είναι εύγλωττη η ίδια η πράξη τους – και αφετέρου ότι ο Ιησούς επαινε! την πίστη «αυτών», προφανώς τόσο του ασθενή όσο και των τεσσάρων συνοδών του για την εμμονή και εφευρητικότητά τους. Ο άνθρωπος που πι­στεύει βαθιά δεν κάμπτεται από τα τυχόν εμπόδια που συναντά, αλλά βρίσκει τρόπους δράσης για να επιτύχει τον επιδιωκόμενο στόχο, όχι μόνο για τον εαυτό του αλλά και για τους άλλους, όταν μάλιστα αυτοί βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης.
Εντυπωσιακό και εκ πρώτης όψεως παράδοξο είναι το γεγονός ότι στον σωματικά ασθενή ο Ιησούς απευθύνει τη φράση «Παιδί μου, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες». Η φράση αυτή, που προκάλεσε τους διαλογισμούς των παρισταμένων γραμματέων, θέτει το θέμα της σχέσης αμαρτίας και ασθένειας. Ε­παναστατεί το μυαλό του σημερινού ανθρώπου, όταν ακούει τη βιβλική σχέση ανάμεσα στην αμαρτία και στην αρρώστια, και διερωτάται ποιά εξάρτηση μπορεί να έχει η μια από την άλλη. Κι ακόμη πρέπει να παρατηρήσουμε ότι χάνει ολοένα και περισσότερο ο άνθρωπος της εποχής μας την αίσθηση της αμαρτίας, μη μπορώντας να καταλά­βει γιατί ορισμένες πράξεις, που τον εξυπηρετούν κοινω­νικά ή ατομικά κι είναι τόσο σύμφωνες με τη φύση του και τις επιθυμίες του, να θεωρούνται αμαρτίες. Ευχαρίστως παραθεωρεί κάθε φραγμό θρησκευτικό ή ηθικό αδιαφορώντας ακόμη και για τις υποσυνείδητες ενοχλήσεις που συνοδεύουν συνήθως αυτές τις υπερβάσεις.
Κλείνουμε τα μάτια μας μπροστά στη δυσάρεστη και ενοχλητική πραγματικότητα της αμαρτίας και προτιμούμε να την αναλύουμε – γιατί ούτως ή άλλως είναι αναντίρρη­τη εμπειρική πραγματικότητα – δίνοντάς της άλλα ονόμα­τα ή ενδύματα. Ποιος δεν έχει ακούσει π.χ. για το άγχος και την αγωνία στην εποχή μας; Οι ψυχολόγοι και ψυχα­ναλυτές μας δίνουν φοβερές περιγραφές του βάθους της ανθρώπινης ψυχής, στην οποία συσσωρεύονται ποικίλες πικρίες από τη μη ομαλά ρυθμισμένη ζωή και δημιουρ- γούνται επιθυμίες εκδικήσεως, επιβουλών, καταστροφών. Κι ακόμη οι φιλόσοφοι μιλούν για «οριακές» καταστά­σεις μέσα στις οποίες είναι δέσμιος ο άνθρωπος, ή περιγρά­φουν την «ασθένεια προς θάνατο» από την οποία πάσχει και βλέπουν την απελπισία σαν μόνιμο σύντροφο του τρο­μοκρατημένου από τη σκέψη του θανάτου σύγχρονου ανθρώπου. Όλα αυτά δεν είναι παρά επικύρωση και περι­γραφή μιας εμπειρικά γνωστής σ’ όλους μας καταστάσεως, που η Αγία Γραφή την χαρακτηρίζει με τη λέξη αμαρτία, δηλ. αστοχία να επιτύχει ο άνθρωπος το σκοπό της αρχικής δημιουργίας του.
Η Αγία Γραφή παρουσιάζει μια πολύ βαθιά σύλληψη της τραγικής αποτυχίας των ανθρώπων, και δεν εκλαμβάνει την αμαρτία σαν απλή παράβαση της θείας εντολής Όπως ανάλαφρη είναι και η Πλατωνική αντίληψη της αμαρτίας ως άγνοιας. Θάταν πολύ απλή και παιδαριώδης μια τέτοια αντίληψη (της αμαρτίας ως παραβάσεως μιας εντολής ή Πλατωνικής άγνοιας) και δεν θα δικαιολογούσε το γεγονός της σαρκώσεως του Ιησού Χριστού. Εάν ο Θεός γίνεται άν­θρωπος και πάσχει ως άνθρωπος μέσα στον κόσμο για να αναστηθεί ως Θεός, αυτό σημαίνει ότι η φθορά της ανθρωπότητας από την αμαρτία, έχει πολύ μεγαλύτερη έκταση και πολύ πιο τραγικές συνέπειες απ’ ό,τι φαντα­ζόμαστε ή απ’ ό,τι εκφράζουν οι λέξεις παράβαση και παράπτωμα.
Σε τούτο ακριβώς συνίσταται και το ελπιδοφόρο μή­νυμα της Αγίας Γραφής, στο ότι από την αγχώδη «ασθένεια προς θάνατο», από την αγωνία του μηδενός, από το φόβο του θανάτου σώζει τον άνθρωπο ο Θεός με το σταυ­ρό και την ανάσταση του Χριστού. Κι αυτά όχι με την ψυχολογική έννοια της εσωτερικής γαλήνης και ομαλότητας αλλά με την ουσιαστική έννοια της πραγματικής υπαρξιακής αλλαγής και μεταμορφώσεως της εχθρότητας σε φιλία, του άγχους σε ειρήνη, του φόβου του μηδενός σε βεβαιότητα ζωής και ελπίδα αναστάσεως.
Να γιατί ο νικητής του θανάτου και αρχηγός της ζωής Χριστός λέγει στον παράλυτο τα αυθεντικά λόγια με τα οποία αρχίσαμε: «Παιδί μου, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες». Απαλλάσσοντας τον άρρωστο από την πηγή του κακού, τον ελευθερώνει και από τις συνέπειές του. Αν τα ευαγγέλια διηγούνται πολλά παρόμοια θαύματα, είναι γιατί θέλουν να μας παρουσιάσουν όχι την καταθλιπτική κατά­σταση της αμαρτίας που βασίλευσε μέσα στον κόσμο αλ­λά την καινούργια κατάσταση της λυτρώσεως που προσ­φέρει στον κόσμο ο Ίησούς Χριστός.
Η αισιοδοξία του χριστιανικού μηνύματος συνίσταται στο ότι αυτό είναι στραμμένο όχι στο παρελθόν αλλά στο μέλλον, όχι στο κακό που κυριάρχησε μέσα στον κόσμο μέχρι τώρα, αλλά στη σωτηρία που προσφέρεται σαν και­νούργια δυνατότητα. Είναι ανεπανόρθωτα ασυγχώρητος αυτός που πρότιμά να παραμένει στα όρια του κακού, ενώ του προσφέρεται η απεριόριστη αγάπη του Θεού μέσα στην πίστη, τη διδασκαλία και τα μυστήρια της Εκκλησίας.
του Ιωάννη Καραβιδόπουλου, Ομότ. Καθηγητή Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

[toula]

Να μη αμελούμε την σωτηρία μας
Ἑβρ. 1.10 – 2.3
Κατ᾽ ἀρχάς σὺ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται· σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι. Πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἴρηκέ ποτε· κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχ θρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν; Διὰ τοῦτο δεῖ περισσοτέρως ἡμᾶς προσέχειν τοῖς ἀκουσθεῖσι, μή ποτε παραρρυῶμεν. Εἰ γὰρ ὁ δι᾽ Ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν, πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας; ἥτις ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι διὰ τοῦ Κυρίου, ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη.
Δεύτερη Κυριακή των Νηστειών σήμερα, και ο απόστολος Παύλος μάς υπενθυμίζει να μη αμελούμε την σωτηρία μας. Και για τον σκοπό αυτό αντιπαραβάλλει τον λόγο του Χριστού, ο οποίος είναι ο προ αιώνων Θεός,
με τους λόγους των αγγέλων που συναντάμε στην Παλαιά Διαθήκη. «Από την αρχή», λέει, «εσύ Κύριε θεμελίωσες την γη, και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί· αυτοί χάνονται, εσύ όμως παραμένεις· και όλοι θα παλιώσουν σαν το ένδυμα, και σαν το πανωφόρι θα τούς τυλίξεις και θα αλλάξουν· εσύ όμως είσαι αναλλοίωτος και δίχως τέλος». Ανακεφαλαιώνει ο απόστολος ολόκληρη την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, από την δημιουργία του κόσμου κατά την Γένεση μέχρι την διασάλευση του σύμπαντος και την ανακαίνισή του, που περιγράφονται στην Αποκάλυψη. Εσύ είσαι, Κύριε, ομολογεί, ο Δημιουργός και ο Κριτής του κόσμου. Και ανάμεσα στα δύο ακραία γεγονότα, Εσύ είσαι το φως και ο σωτήρ του κόσμου, η οδός, η αλήθεια και η ζωή. Και συνεχίζει με την εξής ερώτηση: «σε ποιον από τους αγγέλους είπε ποτέ (ο Θεός), “κάτσε στα δεξιά μου μέχρι να υποτάξω στα πόδια σου τους εχθρούς σου”; δεν είναι όλοι (οι άγγελοι) λειτουργικά πνεύματα, που αποστέλλονται σε διακονία για εκείνους που πρόκειται να κληρονομήσουν την σωτηρία;». Ένα κοινό σημείο και μία μεγάλη διαφορά έχει ο Χριστός από τους αγγέλους. Το κοινό σημείο, είναι ότι ο λόγος και των δύο είναι λόγος που προέρχεται από τον Θεό και αποσκοπεί στην σωτηρία μας· η δε διαφορά, ότι ο μεν λόγος των αγγέλων είναι έμμεσος, κατόπιν εντολής του Θεού, του δε Χριστού άμεσος, καθότι «ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο καί ἐσκήνωσεν ἐν ὑμῖν» (Ιω. 1.14). Γι αυτό και ο Θεός Πατήρ απευθύνεται στον Θεό Λόγο με λόγια τα οποία δεν είπε ποτέ στους αγγέλους, και τον θέτει εκ δεξιών του, επειδή είναι «φῶς ἐκ φωτός, Θεός ἀληθινός ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ». Η βαρύτητα των λόγων του Χριστού, επομένως, θα πρέπει να μάς καθιστά προσεκτικούς στην ζωή μας. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο απόστολος Παύλος καταλήγει λέγοντας: «Γι αυτό πρέπει εμείς να προσέχουμε πολύ περισσότερο αυτά που έχουμε ακούσει, μήπως κάποια στιγμή παρασυρθούμε. Γιατί, αν ο λόγος τον οποίο διατύπωσαν οι άγγελοι αποδείχθηκε αληθινός, και κάθε παράβαση και παρακοή έλαβε τον δίκαιο μισθό της, πώς εμείς θα ξεφύγουμε εάν αμελήσουμε τόσο μεγάλη σωτηρία; η οποία, αφού άρχισε να κηρύττεται από τον Κύριο, βεβαιώθηκε σε εμάς από εκείνους που τον άκουσαν». Γνωρίζουμε, μάς λέει, ότι ο λόγος των αγγέλων αποδείχθηκε αληθινός, και ότι εκείνοι που τον αθέτησαν τελικά ανταμείφθηκαν με δίκαιη τιμωρία. Γνωρίζουμε επίσης, ότι ο λόγος του Χριστού είναι λόγος αληθινός και σωτήριος, και ότι έχει μεταδοθεί σε εμάς από τους αυτόπτες και αυτήκοους μάρτυρες, τους Αγίους Αποστόλους και Ευαγγελιστές. Επομένως, τί θα μάς συμβεί εάν αθετήσουμε την ίδια μας την σωτηρία; Άρα, οφείλουμε να είμαστε διπλά προσεκτικοί, ώστε να μη παρασυρθούμε. Δεν είναι δύσκολο να παρασυρθούμε, και μάλιστα έχει πολλές μορφές η πλάνη. Πολλές φορές διαμορφώνουμε μία δική μας αντίληψη για την σημασία των λόγων του Ευαγγελίου, η οποία μάλιστα δεν απέχει και πολύ από το να μάς οδηγήσει σε αίρεση. Άλλοτε παρασυρόμαστε από τις επιθυμίες και από τις ηδονές του βίου, τρεφόμενοι με ξυλοκέρατα, ωσάν τον άσωτο υιό. Άλλοτε πάλι, τρέχουμε πίσω από πλανώντες και πλανεμένους, λησμονώντας ότι τα πάντα και οι πάντες οφείλουμε να προσβλέπουμε και να δείχνουμε στον Χριστό. Άλλοτε πάλι γινόμαστε κριτές της οικουμένης, και στέλνουμε τους αδελφούς μας στον παράδεισο ή στην κόλαση, λες και είμαστε καρδιογνώστες, λησμονώντας την εντολή του Κυρίου μας «μή κρίνετε, ἵνα μή κριθῆτε» (Ματθ. 7.1) Άλλοτε πάλι, ο πειρασμός έρχεται να ενσπείρει μύριους λογισμούς στην καρδιά μας, κυρίως εκ των δεξιών, στους οποίους υποκύπτουμε· και στην συνέχεια μάς ελέγχει, όχι για να μετανοήσουμε αλλά για να μάς οδηγήσει στην απόγνωση, στην ακηδία, στην απελπισία, στον πνευματικό θάνατο, όπως έπραξε με τον Ιούδα. Άλλοτε πάλι, νομίζουμε ότι επειδή τηρήσαμε δυο-τρεις από τις εντολές του Θεού, επειδή κρατήσαμε την νηστεία ή κάναμε και καμιά ελεημοσύνη, μάς οφείλει και τον παράδεισο· και λησμονούμε ότι τα έργα μας δεν πρέπει να διακατέχονται ούτε από τον φόβο της κολάσεως, ούτε από την προσδοκία της μελλοντικής ανταποδώσεως, αλλά από την αγάπη προς τον Θεό, η οποία καθρεφτίζεται και καλλιεργείται μέσα από την αγάπη προς τον πλησίον· γιατί «ἡ ἀγάπη οὐ ζητεῖ τά ἑαυτῆς» (Α’ Κορ. 13.5). Όλα αυτά μάς τα θυμίζει σήμερα ο απόστολος Παύλος, προκειμένου να συνεχίσουμε τον αγώνα μας, και ειδικά ετούτη την ευλογημένη περίοδο της Μεγάλης Τεσαρακοστής, με αδιάπτωτο σθένος, με νήψη, δηλαδή με προσοχή μεγάλη και επιφυλακή των πνευματικών μας αισθήσεων, με πίστη στα σωτήρια λόγια του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, με μετάνοια, με εξομολόγηση καρδίας, με προσευχή προς τον Θεό και με αγάπη προς τον πλησίον. Ας μη αθετήσουμε, λοιπόν, την σωτηρία μας, ας μη αποκάμουμε από τις τρικυμίες του βίου, ας κάνουμε πράξη στην ζωή μας τις εντολές του Χριστού, ο οποίος είπε ότι «ἐάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα καὶ μονὴν παρ’ αὐτῷ ποιήσομεν» (Ιω. 14.23). Η αρχή δηλαδή της αγάπης προς τον Θεό είναι η τήρηση των εντολών του, και το τέλος αυτής είναι η κοινωνία με τον Θεό, τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Αμήν.
π.Χ.Β.

[toula]

Ω μακαρίας προσηγορίας…»
Ο θεοφόρος πατέρας της Εκκλησίας Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, του οποίου τη μνήμη γιορτάζουμε τη Β’ Κυριακή των Νηστειών που είναι προέκταση της προηγουμένης Κυριακής της Ορθοδοξίας, ερμηνεύοντας το Ευαγγελικό ανάγνωσμα που έχει σαν υπόθεση «τον εν Καπερναούμ ιαθέντα παρά του Κυρίου παράλυτον», τονίζει τα εξής σημαντικά:
«Τι μακαρία ονομασία. Ακούει το όνομα «τέκνο» και υιοποιείται από τον ουράνιο Πατέρα και προσκολλάται στον αναμάρτητο Θεό, γενόμενος και αυτός αμέσως αναμάρτητος δια της αφέσεως των αμαρτιών. Για ν’ακολουθήση η ανακαίνισις του σώματος, λαμβάνει πρωτύτερα την ψυχή ανωτέρα της αμαρτίας από τον γνωρίζοντα ότι, αφού πρώτα υπέπεσε η ψυχή στους βρόχους της αμαρτίας, επηκολούθησαν κατά τη δικαία κρίσι του οι νόσοι του σώματος και ο θάνατος»1.
Α. Ω μακαρίας προσηγορίας
Απευθυνόμενος ο Χριστός στον παραλυτικό της Καπερναούμ, δεν του απευθύνει λόγους παρηγορητικούς, ούτε ακόμη τον θεραπεύει αμέσως από την ασθένεια της παραλυσίας που βασάνιζε το σώμα του, αλλά ο λόγος Του έρχεται να αντιμετωπίσει την καρδιά του προβλήματος, που ήταν η παρουσία της αμαρτίας. Η ασθένεια ήταν αποτέλεσμα της αμαρτίας, γι’αυτό πρώτα τον θεραπεύει από την αμαρτία και εν συνεχεία διώχνει από πάνω του το βάρος της ασθενείας.
Ο παραλυτικός, λέει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ακούει για πρώτη φορά τη φράση «παιδί μου» και έτσι υιοποιείται από τον ουράνιο Πατέρα. Γίνεται αμέσως παιδί του Θεού. Μετά ακολουθεί η ανακαίνιση του σώματος. Διότι, πρώτα η ψυχή έπεσε στους βρόχους της αμαρτίας και έπειτα έχουμε την παρουσία της ασθενείας. Έτσι, ο Χριστός ως καρδιογνώστης που ήταν, βλέπει ότι η ασθένεια δεν σχετίζεται με απλές εξωτερικές αιτίες, αλλά στην ουσία είναι ένα ρήγμα των σχέσεων του ανθρώπου με τον Θεό.
Β. Τι είναι η αμαρτία;
Δεν είναι μια απλή παράβαση ενός νόμου, αλλά μια ανώμαλη κίνηση των φυσικών δυνάμεων της ψυχής. Αντί ο άνθρωπος να κινείται προς την πηγή της ζωής που είναι ο Θεός, κινείται προς τα αισθητά. Έτσι η αμαρτία είναι στέρηση του αγαθού και μία παρά φύση παραδρομή, κατά την έκφραση του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού2.
Οι Πατέρες όταν μιλούν για την αμαρτία, ασχολούνται με το νου του Αδάμ, ο οποίος σκοτίστηκε εξαιτίας της αμαρτίας. Έχασε ο Αδάμ την θεοπτία μέσα στον Παράδεισο, έχασε την δυνατότητα να βλέπει την δόξα του Θεού, έπαψε να έχει μέσα στο χώρο της καρδιάς του την παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Έτσι, έχουμε το σκοτασμό του νου του κάθε ανθρώπου.Αυτός ο σκοτισμένος νους θέλει τη θεραπεία· και δια της θεραπείας εν συνεχεία, να φτάσει ο άνθρωπος στο φωτισμό και στη θέωση. Έτσι ακριβώς παραδίδει την περί της πτώσεως του Αδάμ διδασκαλία της Εκκλησίας μας ένας μεγάλος θεολόγος της Εκκλησίας, ο μακαριστός π. Ιωάννης Ρωμανίδης.
Γι’αυτό και ο Χριστός, όπως μας τονίζει ο Άγιος Γρηγόριος, με τη λέξη «παιδί μου», επανορθώνει αυτή τη διαταραγμένη σχέση του παραλυτικού με το Θεό. Του χαρίζει την άφεση των αμαρτιών και εν συνεχεία την οριστική θεραπεία.
Γ. Ω μακαρίας προσηγορίας
Η περίπτωση του παραλυτικού δείχνει το δράμα του ανθρώπου της κάθε εποχής και ιδιαίτερα της εποχής μας. Η παράλυση, η οποία υπάρχει στην κοινωνία, δεν είναι απλά ένα εξωτερικό φαινόμενο, αλλά συνδέεται κυρίως με την απόφαση του ανθρώπου να σβήσει από το λεξιλόγιο της ζωής του την παρουσία του Θεού. Το δόγμα του ανθρώπου της εποχής μας σήμερα είναι χαρακτηριστικό : «Απόστα απ’ εμού, οδούς σου ειδέναι ου βούλομαι»3.
Η αμαρτία ακόμη συνδέεται με την πλεονεξία, με το εγώ του ανθρώπου, με τον εωσφορικό εγωισμό, με την εκμετάλλευση και περιφρόνηση του συνανθρώπου. Ο άνθρωπος παύει να κινείται γύρω από τον Θεό, από τον Οποίο πηγάζει «παν δώρημα τέλειον, άνωθεν καταβαίνον εκ του Πατρός των φώτων», και κινείται γύρω από τον ανθρωποθεό και τα είδωλα της κάθε εποχής. Και το χειρότερο στην εποχή μας είναι ότι ο άνθρωπος αδυνατεί να δεχτεί ότι βρίσκεται κάτω από τον μανδύα της αμαρτίας και για να θεραπευθεί, καί ότι χρειάζεται την οδό της μετανοίας, δηλαδή την παρουσία του Θεού στη ζωή του.
Ο σύγχρονος άνθρωπος ζητά από την Εκκλησία και από τους ποιμένες της να θεραπευθεί μηχανικά και μαγικά, χωρίς αυτός να κάνει καμμία κίνηση. Μα ο Χριστός χρειάζεται :
την συγκατάβαση την δική μας,
την ελεύθερη αποδοχή του μηνύματος της σωτηρίας,
το «ναι» στην δική Του πρόσκληση,
την αλλαγή του τρόπου ζωής,
την απόφαση να πάψουμε να λατρεύουμε τα είδωλα και να αρχίσουμε να βλέπουμε κατάματα τον Ήλιο της δικαιοσύνης.
Αυτήν την αδυσώπητη πραγματικότητα της παρουσίας της αμαρτίας μάς αποκαλύπτει και σήμερα η ευαγγελική περικοπή και συγχρόνως μας δείχνει και τη δυνατότητα της υπερβάσεώς της. Θέλουμε να απαλλαγούμε; Εάν ναι, είναι στο χέρι μας. Τότε θα ακούσουμε και εμείς τη μακαρία προσηγορία : «Τέκνον, αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου»4.
Του Σεβ. Μητροπολίτου Καστορίας κ. Σεραφείμ
1. ΕΠΕ Γρηγορίου Παλαμά Έργα 9, σελ. 265
2. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου – «Όσοι πιστοί», σελ. 249
3. Ιώβ κα’,14
4. Μάρκ. 2, 5

[toula]

Θεραπεία του σώματος, ίαση της ψυχής
Είναι πασίγνωστη, αγαπητοί μου αδελφοί, η Ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα. Κι όμως, όσο τη μελετά κανείς και διεισδύει στο περιεχόμενό της, ανακαλύπτει σπουδαίες αλήθειες, οι οποίες ιδιαιτέρως βοηθούν την ψυχή στην καλλιέργεια και στην ανάπτυξη του πνευματικού αγώνα.
Ο Χριστός βρέθηκε στην Καπερναούμ. Τον συναντούμε να κηρύττει το Ευαγγέλιο μέσα σ’ ένα σπίτι, που ήταν πλημμυρισμένο από κόσμο, που έτρεξε ν’ ακούσει τον Λόγο της αληθείας. Και τότε συμβαίνει ένα παράδοξο και εκπληκτικό γεγονός τέσσερις άνδρες κουβαλούν στο φορείο έναν παράλυτο, συγγενή τους προφανώς και βλέποντας ότι είναι αδύνατον να εισέλθουν στο σπίτι για να τον οδηγήσουν μπροστά στο Χριστό, ανεβαίνουν στη σκεπή, χαλούν τα κεραμίδια και κατεβάζουν, με σχοινιά, το φορείο από την οροφή ενώπιον του Ιησού. Ο Κύριος θαυμάζει την πίστη των ανθρώπων αυτών και σπεύδει, όχι να θεραπεύσει τον άνθρωπο από την ασθένεια του σώματος, αλλά να θεραπεύσει την αμαρτία της ψυχής του. «Παιδί μου, σου συγχωρώ τις αμαρτίες». Και όπως διηγείται ο Ευαγγελιστής, οι Φαρισαίοι, οι οποίοι πάντοτε ακολουθούσαν τον Κύριο όχι για να διδαχθούν, αλλά για να βρουν αφορμές να Τον κατηγορήσουν, μέσα τους άρχισαν να διερωτώνται, ποιος είναι αυτός που βλασφημεί. Μόνον ο Θεός είναι ικανός να συγχωρεί τις αμαρτίες των ανθρώπων. Με ποιο δικαίωμα αυτός κάνει κάτι τέτοιο. Ο παντογνώστης Κύριος, ο οποίος κατάλαβε τους διαλογισμούς τους, τους είπε, «γιατί σκέπτεστε αυτά τα πράγματα; τί είναι ευκολότερο να πω, παιδί μου, σου συγχωρώ τις αμαρτίες ή να του πω σήκω και περπάτησε;». Και για να δουν ότι ο Υιός του άνθρωπου έχει την εξουσία να συγχωρεί τις αμαρτίες, αλλά και τη δύναμη να θεραπεύει τις ανθρώπους, στρέφεται στον άρρωστο και του λέει, «παιδί μου, σήκω, πάρε στα χέρια το κρεβάτι σου και περπάτησε, πήγαινε στον οίκο σου». Αυτό έγινε και όλοι ή μάλλον όχι όλοι, εκείνοι που είχαν αγνή καρδιά και ανοιχτά τα πνευματικά τους μάτια, δόξασαν τον Θεό για την ευεργεσία την οποία τους έκανε.
Αυτή ήταν η Ευαγγελική περικοπή, σε τρία σημεία της οποίας επιλέξαμε να σταθούμε. Το πρώτο είναι, ο λόγος που ο Χριστός επιλέγει να θαυματουργεί. Μήπως, για να εντυπωσιάσει τους ανθρώπους; Για να προσελκύσει και να εκβιάσει την πίστη του απλού λαού σε έναν μεγάλο θαυματοποιό; Μήπως, ο Χριστός θεραπεύει τις ασθένειες των ανθρώπινων σωμάτων, μιμούμενος τις πρακτικές των ιατρών της εποχής εκείνης; Μήπως, ο Χριστός ήταν ένας μάγος, ένα όργανο του διαβόλου, όπως οι Φαρισαίοι τον αποκαλούσαν, ο οποίος, υποκινούμενος από τις δυνάμεις του σατανά, ενεργεί τέρατα και σημεία πάνω στους ανθρώπους;
Μήπως, ο Χριστός είναι προσωπολάτρης και επιλέγει κάποιους ασθενείς ανθρώπους, τους ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους αρρώστους και τους θεραπεύει, επειδή τρέφει ιδιαίτερα αισθήματα προς αυτούς;
Τίποτα από αυτά δε συμβαίνει. Ούτε αυτό που ενδιαφέρει τον Κύριο είναι αυτή καθαυτή η θεραπεία της σωματικής ασθένειας, γιατί, τί αξία έχει η θεραπεία της σωματικής ασθένειας, αφού, αργά η γρήγορα, θα έρθει ο θάνατος και θα καταλύσει τα πάντα! Ο Χριστός επιλέγει να θεραπεύσει τον έναν, για να αποκαλύψει την δύναμη και την παρουσία του Θεού στους πολλούς. Λυτρώνεται ο ένας, και σώζονται οι πολλοί. Όλο αυτό το πλήθος των ανθρώπων, οι οποίοι ήταν μάρτυρες του θαύματος, πίστεψαν στο Θεό και αυτή η θαυματουργική επέμβαση έγινε η αφορμή της εσωτερικής τους αλλοίωσης, με αποτέλεσμα από την πλάνη να οδηγηθούν στην αλήθεια και στην πίστη του Ιησού Χριστού.
Γι’ αυτόν τον λόγο ο Χριστός θαυματουργούσε, για να αποκαλύψει την παρουσία του Θεού στους ανθρώπους και να τους οδηγήσει στην σωτηρία.
Ένα δεύτερο σημείο, στο οποίο θα σταθούμε, είναι το πότε θαυματουργεί ο Χριστός. Όπως βλέπουμε σε όλες ανεξαιρέτως τις θαυματουργικές Του επεμβάσεις, που διασώζονται στα Ευαγγελικά κείμενα, ο Κύριος θαυματουργεί όταν επισημαίνει μεγάλη και ακράδαντη πίστη σε εκείνους οι οποίοι Τον προσεγγίζουν και ζητούν τη θεραπεία. Πρώτα επισημαίνει την πίστη και μετά επεμβαίνει. Δεν επεμβαίνει για να προκαλέσει και να εκβιάσει την πίστη, γιατί μια τέτοια πίστη, η οποία είναι αποτέλεσμα θαυμασμού, δεν έχει καμία σημασία. Πρώτα διαπιστώνει ότι ο άνθρωπος που τον προσεγγίζει πιστεύει πραγματικά στη δύναμή Του, στη Θεότητα Του και έπειτα επιτελεί το θαύμα. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, έχουμε κάτι παράδοξο. Ο Ευαγγελιστής πουθενά δεν αναφέρεται σε λόγους του παραλυτικού ανθρώπου, ο οποίος προσεγγίζει το Χριστό με τη βοήθεια των τεσσάρων, απλώς αναφέρει ότι ο Χριστός επαίνεσε και διέγνωσε την πίστη αυτών οι οποίοι τον κουβάλησαν. Εκείνοι πίστευαν πολύ, χωρίς να αποκλείεται και η πίστη του παραλυτικού, η οποία, όμως, δεν καταγράφεται. Εκείνοι πίστευαν πολύ στη βοήθεια και στην επέμβαση του Χριστού και αυτών την πίστη επαίνεσε και επιβράβευσε ο Κύριος και παρακινούμενος από την δική τους πίστη επετέλεσε το θαύμα.
Από αυτό συμπεραίνουμε ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία η πίστη και η προσευχή ημών, των ανθρώπων που εμπιστευόμαστε τον Κύριό μας Ιησού Χρήστο και ζούμε μέσα στην Εκκλησία, για την βοήθεια και την θεραπεία και την ενίσχυση άλλων ανθρώπων, οι οποίοι δεν έχουν τόσο δυνατή πίστη. Έχει πολύ μεγάλη σημασία δηλ. να προσευχόμαστε για εκείνους οι οποίοι έχουν ανάγκη σ’ αυτή τη ζωή, να προσευχόμαστε όχι μόνο για τον εαυτό μας, όταν είμαστε ασθενείς, όταν βρισκόμαστε σε ανάγκη, σε πόνο, σε οδύνη και θλίψη, αλλά και για του ς άλλους ανθρώπους, οι οποίοι υποφέρουν και πονούν, έχουν ανάγκη Θείας βοήθειας, αλλά η πίστη τους δεν είναι τόσο δυνατή για να προσελκύσει πάνω τους τη Χάρη του Θεού. Είναι πολύ φυσιολογικό η δική μας προσευχή να έχει θετική επίδραση στη ζωή των άλλων ανθρώπων, γιατί όλοι είμαστε μέλη του ενός Σώματος του Ιησού Χριστού και της Εκκλησίας. Και όταν εκείνοι που πιστεύουν ενεργούν θετικά, μπορούν να ενισχύσουν και να ευεργετήσουν και κείνους που δεν πιστεύουν, είτε που έχουν χαλαρότερη και πιο επιφανειακή πίστη από μας.
Άλλωστε, αυτό δεν συμβαίνει και στην βιολογική μας κατάσταση, στη σωματική μας υπόσταση; Τα υγιή κύτταρα του σώματός μας είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν ακόμα και να θεραπεύσουν τα ασθενικά κύτταρα που ταλαιπωρούν το ανθρώπινο σώμα και προκαλούν τις ασθένειες.
Υπάρχει και ένα τρίτο σημείο, στο οποίο θα σταθούμε. Είναι η σύνδεση της ασθενείας με την αμαρτία, την οποία σαφέστατα κάνει ο Κύριός μας, όχι μόνο στη συγκεκριμένη Ευαγγελική διήγηση, αλλά σχεδόν σε όλες τις θαυματουργικές Του επεμβάσεις.
Έρχεται ένας άνθρωπος, βασταζόμενος υπό τεσσάρων, παράλυτος, που δεν στάθηκε ποτέ στα πόδια του και ζητεί θεραπεία και ο Χριστός, αντί να τον σηκώσει αμέσως, όπως μπορούσε να πράξει, καυτηριάζει και στηλιτεύει και συγχωρεί, τελικά, την αμαρτωλή του φύση.
Ο Χριστός σαφέστατα συνδέει την ασθένεια με την αμαρτία και θεραπεύει εκείνο το οποίο είναι πραγματικά πολύτιμο για την ανθρώπινη ψυχή, προσφέρει δηλ. την πολύτιμη ίαση της ψυχής, σε σχέση με αυτό που οι άνθρωποι θεωρούμε πολύτιμο στη ζωή μας, που είναι η θεραπεία του σώματος.
Αυτό που πράττει ο Κύριος είναι απολύτως φυσιολογικό στην αντίληψή Του, αλλά και στην αντίληψη κάθε ανθρώπου που έχει νουν Ιησού Χριστού. Γιατί εμείς οι άνθρωποι είμαστε δισυπόστατες προσωπικότητες, είμαστε σώμα και ψυχή. Αυτές οι δύο υποστάσεις πορεύονται μαζί στη ζωή. Και όταν η μία είναι υγιής, είναι και η άλλη υγιής, όταν η μία είναι ασθενής, είναι και η άλλη ασθενής. Είναι συγκοινωνούντα τα δοχεία σώματος και ψυχής και η κατάσταση του ενός επηρεάζει την κατάσταση της άλλης.
Εμείς οι άνθρωποι, τί κάνουμε; Κάνουμε τα πάντα για να θεραπεύσουμε τη σωματική μας ασθένεια. Πηγαίνουμε στους καλύτερους ιατρούς, ξοδεύουμε ό,τι έχουμε και δεν έχουμε, επιλέγουμε τα καλύτερα φάρμακα και καλά κάνουμε, γιατί το σώμα μας είναι δώρο του Θεού. Μόνο που κάνουμε όλα αυτά για μία πραγματικότητα φθαρτή, που έχει ημερομηνία λήξης, γιατί το σώμα μας, όσο ασθενικό ή υγιές και αν είναι, αργά ή γρήγορα, θα πάψει να ζει. Την ίδια στιγμή, όμως, αδιαφορούμε για την άλλη υπόσταση της προσωπικότητάς μας που είναι η ψυχή. Μια ψυχή η οποία είναι ζωντανή και δεν θα πεθάνει ποτέ. Δε θα πάψει να ζει ποτέ. Δεν ενδιαφερόμαστε για την δική της υγεία, για τη δική της ίαση και θεραπεία. Και αυτό το ενδιαφέρον μπορούμε να το εκφράσουμε μόνο με έναν τρόπο: με την βίωση της πνευματικής, της μυστηριακής ζωής μέσα στο γεγονός της Εκκλησίας, κυρίως μετέχοντας στην εμπειρία της μετανοίας. Και αυτήν την περίοδο που διανύουμε, της Μ. Τεσσαρακοστής, η Εκκλησία μας ομιλεί πάρα πολύ γι’ αυτό το σχολείο της μετανοίας, για το έργο της αυτοκατάκρισης, της αυτομεμψίας, του αυτοελέγχου, με τον οποίο και μόνο μπορούμε να οδηγηθούμε στην αυτογνωσία, να δούμε τον εαυτό μας, να τον γνωρίσουμε πραγματικά, να τρομάξουμε, ενδεχομένως, από αυτό που θα ανακαλύψουμε και αυτός ο τρόμος της πτώσης και της απώλειας να μας οδηγήσει στο πετραχήλι του πνευματικού, για να καταθέσουμε εκεί τη μεγάλη ασθένεια της ψυχής και της ζωής μας, που είναι η αμαρτία.
Να μην αφήσουμε, αδελφοί μου, αυτήν την ευκαιρία, που μας δίνει η Εκκλησία μας και αυτή τη Σαρακοστή, να πάει χαμένη, την ευκαιρία της μετανοίας, ούτως ώστε και το σώμα μας να ευεργετήσουμε και την ψυχή μας να οπλίσουμε με όπλα πνευματικά, που θα της δώσουν την δυνατότητα και την προοπτική της σωτηρίας. Αμήν!
Αρχιμ. Ε.Ο.

[toula]

«…πῶς ἡ­μεῖ­ς ἐκ­φευ­ξό­με­θα τη­λι­καύ­της ἀ­με­λή­σαν­τες σω­τη­ρί­ας;»
(Ἑ­βρ. β΄, 3)
Ἀ­λή­θεια, ἀ­δελ­φοί μου, πῶς θά πλη­σι­ά­σου­με τή Με­γά­λη Ἑ­βδο­μά­δα καί τά Πά­θη τοῦ Κυ­ρί­ου μας, ἄν δέν προ­σέ­ξου­με τό ἔρ­γο τῆς σω­τη­ρί­ας μας; Θά μι­λή­σου­με γιά ἕ­να ἁ­μάρ­τη­μα, πού ἐ­νῶ εἶ­ναι ἕ­να ἀ­πό τά ἑ­φτά θα­νά­σι­μα ἁ­μαρ­τή­μα­τα, δέν δί­νου­με τήν πρέ­που­σα προ­σο­χή καί ἄλ­λος πε­ρισ­σό­τε­ρο, ἄλ­λος λι­γό­τε­ρο, εἴ­μα­στε ἔ­νο­χοι. Τό ἁ­μάρ­τη­μα αὐ­τό εἶ­ναι ἡ ἀ­μέ­λεια.
Ὁ ἀ­πό­στο­λος Παῦ­λος μέ ἔν­το­νο τρό­πο μᾶς θέ­τει ἕ­να ἐ­ρώ­τη­μα: «Ἐ­άν ὁ πα­λαι­ός νό­μος, πού ἐ­λέ­χθη στόν Μω­υ­σῆ ἀ­πό τούς ἀγ­γέ­λους, ἀ­πε­δεί­χθη ἔγ­κυ­ρος καί ἰ­σχυ­ρός καί κά­θε πα­ρά­βα­ση καί πα­ρα­κο­ή ἔ­λα­βε ὡς μι­σθό της τήν δί­και­η τι­μω­ρί­α, πῶς ἐ­μεῖς θά δι­α­φύ­γου­με τὴν τι­μω­ρί­α, ἐ­άν πα­ρα­με­λή­σου­με μί­α τό­σο με­γά­λη καί ἀ­νε­κτί­μη­τη σω­τη­ρί­α;» Ἄν­θρω­ποι πού ἀ­μέ­λη­σαν τό κα­θῆ­κον τους στά χρό­νια τῆς Πα­λαι­ᾶς Δι­α­θή­κης τι­μω­ρή­θη­καν μέ φο­βε­ρές τι­μω­ρί­ες, ὅ­πως ὁ κα­τα­κλυ­σμός, ἡ κα­τα­στρο­φή τῶν Σο­δό­μων, οἱ ἀρ­ρώ­στι­ες καί ἄλ­λες κα­τα­στρο­φές πού ὑ­πέ­στη­σαν οἱ Ἰ­ου­δαῖ­οι. Ἀλ­λά πιό με­γά­λες τι­μω­ρί­ες πε­ρι­μέ­νουν ἐ­μᾶς τούς χρι­στια­νούς πού, ἐ­νῶ εἴ­δα­με καί ἀ­κού­σα­με τά πιό θαυ­μα­στά πράγ­μα­τα καί ἀ­πο­λαμ­βά­νου­με τίς πιό με­γά­λες εὐ­ερ­γε­σί­ες τοῦ Θε­οῦ, δεί­χνου­με ἀ­μέ­λεια στήν ἐ­κτέ­λε­ση τῶν ἱ­ε­ρῶν μας κα­θη­κόν­των γιά τό ζή­τη­μα τῆς σω­τη­ρί­ας τῆς ψυ­χῆς.
Ἀλ­λά τί εἶ­ναι ἀ­μέ­λεια; Ὁ Θε­ός ἔ­δω­σε στόν ἄν­θρω­πο δι­α­νο­η­τι­κά, σω­μα­τι­κά καί πνευ­μα­τι­κά χα­ρί­σμα­τα, τά τά­λαν­τα, ὅ­πως τά ὀ­νο­μά­ζει ὁ Χρι­στός μας σέ μί­α πα­ρα­βο­λή. Τά ἔ­δω­σε μέ τήν ἐν­το­λή νά μήν τά ἀ­φή­νει ἀ­νεκ­με­τάλ­λευ­τα, νά μήν τά θά­βει στό λάκ­κο τῆς τεμ­πε­λιᾶς, ἀλ­λά νά δου­λεύ­ει καί ἔ­τσι νά προ­ο­δεύ­ει συ­νε­χῶς.
Ἡ γῆ γιά νά θρέ­ψει τόν ἄν­θρω­πο πρέ­πει νά καλ­λι­ερ­γη­θεῖ. Νά ξερ­ρι­ζω­θοῦν τά ἀγ­κά­θια, νά κα­θα­ρι­στεῖ ἀ­πό τίς πέ­τρες, νά ὀρ­γω­θεῖ, νά δε­χθεῖ τό σπό­ρο, νά πο­τι­σθεῖ∙ ὅ­λα αὐ­τά ἀ­παι­τοῦν κό­πους. Ἡ ἐν­το­λή τοῦ Θε­οῦ εἶ­ναι πώς μέ τόν ἱ­δρώ­τα τοῦ προ­σώ­που του ὁ ἄν­θρω­πος θά τρώ­ει τό ψω­μί του. Ὁ γε­ωρ­γός λοι­πόν ἀλ­λά καί ὁ βο­σκός καί ὁ ψα­ράς κι ὁ μα­ραγ­κός, ὁ ναυ­τι­κός, ὁ δά­σκα­λος ὅ­λοι πρέ­πει νά ἀ­γα­ποῦν τήν ἐρ­γα­σί­α τους καί νά τήν ἐ­κτε­λοῦν μέ πολ­λή ἐ­πι­μέ­λεια. Εὐ­λο­γί­α Θε­οῦ ὑ­πάρ­χει στά μέ­ρη ὅ­που ὅ­λοι οἱ ἄν­θρω­ποι ἐρ­γά­ζον­ται ἀ­νά­λο­γα μέ τίς δυ­νά­μεις τους καί κα­νέ­νας δέν τεμ­πε­λιά­ζει.
Ὅ­που ὅ­μως οἱ ἄν­θρω­ποι δέν ἐρ­γά­ζον­ται μέ ζῆ­λο καί ἐ­πι­μέ­λεια, ἐ­κεῖ πα­ρα­τη­ρεῖ­ται ἀ­τα­ξί­α καί σύγ­χυ­ση. Ὅ­πως ἔ­λε­γαν οἱ ἀρ­χαῖ­οι μας πρό­γο­νοι: «ἀρ­γί­α μή­τηρ πά­σης κα­κί­ας». Ἄν γιά πα­ρά­δειγ­μα ὁ μη­χα­νι­κός αὐ­το­κι­νή­των δέν εἶ­ναι ἐ­πι­με­λής στήν ἐρ­γα­σί­α του καί ἡ ἐ­λατ­τω­μα­τι­κή μη­χα­νή θά κα­τα­στρα­φεῖ καί δυ­στύ­χη­μα θά γί­νει. Ἄν ὁ φύ­λα­κας τῆς σι­δη­ρο­δρο­μι­κῆς γραμ­μῆς ἀ­με­λή­σει τό κα­θῆ­κον του, θά γί­νει αἰ­τί­α σύγ­κρου­σης τραί­νων μέ δυ­σά­ρε­στα ἀ­πο­τε­λέ­σμα­τα. Πό­σα δυ­στυ­χή­μα­τα δέν ἔ­χουν συμ­βεῖ γιά ἕ­να λε­πτό ἀ­προ­σε­ξί­ας!
Ἄς προ­χω­ρή­σου­με ὅ­μως λί­γο πε­ρισ­σό­τε­ρο. Ὑ­πάρ­χει ἀ­μέ­λεια στά ἔρ­γα πού ἀ­φο­ροῦν τήν ὑ­λι­κή καί σω­μα­τι­κή ζω­ή τοῦ ἀν­θρώ­που, ἀλ­λά ὑ­πάρ­χει καί βα­ρύ­τε­ρη πού ἀ­φο­ρᾶ κά­τι ἀ­πεί­ρως ἀ­νώ­τε­ρο ἀ­πό τό σῶ­μα, τήν ψυ­χή. Ἀλ­λοί­μο­νο ἄν ὅ­λη τή δρα­στη­ρι­ό­τη­τά του ὁ ἄν­θρω­πος τήν ἐ­ξαν­τλεῖ γιά τό σῶ­μα καί ἀ­με­λεῖ τό ὕ­ψι­στο θέ­μα τῆς σω­τη­ρί­ας τῆς ψυ­χῆς του, ἡ ὁ­ποί­α ἔ­χει ἀ­νε­κτί­μη­τη ἀ­ξί­α. Καί μό­νο τό γε­γο­νός ὅ­τι ὁ Θε­ός κα­τέ­βη­κε ἀ­πό τόν οὐ­ρα­νό καί ἔ­γι­νε ἄν­θρω­πος καί ὑ­πέ­στη τήν σταύ­ρω­ση γιά νά σώ­σει τόν ἄν­θρω­πο, αὐ­τό καί μό­νο τό γε­γο­νός ἄν τό σκε­φθεῖ ὁ ἄν­θρω­πος, ἀρ­κεῖ γιά νά ἀ­πο­δεί­ξει τήν ἀ­ξί­α τῆς ψυ­χῆς.
Ὁ Χρι­στός μᾶς τό­νι­σε αὐ­τή τήν ἀ­λή­θεια κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά: «Τί γάρ ὠ­φε­λή­σει ἄν­θρω­πον ἐ­άν κερ­δή­σῃ τόν κό­σμον ὅ­λον, καί ζη­μι­ω­θῇ τήν ψυ­χήν αὐ­τοῦ;» (Μάρκ. η, 36). Τό νά χά­σει κα­νείς τή σω­τη­ρί­α τῆς ψυ­χῆς του εἶ­ναι ἡ πιό με­γά­λη συμ­φο­ρά. Τό νά σώ­σει κα­νείς τήν ψυ­χή του εἶ­ναι τό πιό με­γά­λο ἐ­πί­τευγ­μα.
Ὁ Θε­ός θέ­λει τή σω­τη­ρί­α μας. Μέ ἕ­ναν ὅ­ρο: νά προ­σφέ­ρει καί ὁ ἄν­θρω­πος τή θέ­λη­σή του. Νά πι­στέ­ψει στό Χρι­στό καί νά ἐρ­γά­ζε­ται πνευ­μα­τι­κά. Νά προ­σεύ­χε­ται, νά νη­στεύ­ει τίς μέ­ρες πού ἡ Ἐκ­κλη­σί­α μας ὁ­ρί­ζει, νά συμ­με­τέ­χει στά Μυ­στή­ρια τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας καί προ­πάν­των στή Θεί­α Εὐ­χα­ρι­στί­α μέ τήν κα­τάλ­λη­λη προ­ε­τοι­μα­σί­α καί τήν ὑ­πα­κο­ή στόν Πνευ­μα­τι­κό. Μέ τήν προ­σφο­ρά ἠ­θι­κῆς καί ὑ­λι­κῆς βο­ή­θειας στό συ­νάν­θρω­πο.
Ὁ λό­γος τοῦ Θε­οῦ, ἀ­δελ­φοί μου, δέν μᾶς ἀ­πει­λεῖ. Μᾶς προ­ει­δο­ποι­εῖ ὅ­μως ὅ­τι τά ἀ­πο­τε­λέ­σμα­τα τῆς ἀ­μέ­λειας γιά τή σω­τη­ρί­α μας θά εἶ­ναι κα­τα­στρε­πτι­κά γιά τό πα­ρόν καί γιά τό αἰ­ώ­νιο μέλ­λον μας. Ἄς προ­σπα­θή­σου­με νά μοι­ά­σου­με μέ τίς φρό­νι­μες παρ­θέ­νες καί μέ ἐ­κεῖ­νον πού ἐρ­γα­ζό­με­νος τά πέν­τε τά­λαν­τα τά δι­πλα­σί­α­σε, γιά νά κλη­ρο­νο­μή­σου­με τή Βα­σι­λεί­α τῶν Οὐ­ρα­νῶν. Ἀ­μήν.